Arabazozo pikart

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Arabazozo pikart
Toulouse - Sturnus vulgaris - 2012-02-26 - 2.jpg
Iraute egoera

Arrisku txikia (IUCN 3.1)
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
FilumaChordata
KlaseaAves
OrdenaPasseriformes
FamiliaSturnidae
GeneroaSturnus
Espeziea Sturnus vulgaris
Hedapen mapa
Sturnus vulgaris map.png

Arabazozo pikarta (Sturnus vulgaris) sturnidae familiako hegazti paseriformea da, Eurasia eta mendebaldeko Asiako eskualde epeletan bizi dena.[1] Batez ere Europa erdi eta iparraldean kumatzen duen espeziea da. Euskal Herria da bere distribuzio-eremuaren muga. Neguan ugaritu egiten da populazioa, Europatik jaisten diren hegaztien etorrerarekin. Oro har, esan daiteke Euskal Herriko kostaldeko lurraldeetan arruntagoa dela Araba-Nafarroan baino. Aldiz, Araba-Nafarroan arruntagoa da arabazozo beltza (Sturnus unicolor), kostaldean gutxiago ikusten dena.[2]

Orban argiz apaindutako lumaje beltz diztiratsua eta moko horia izaten ditu ugal-sasoian. Hortik kanpo beltzagoa da, mokoa ere bai. Ornodun txiak eta fruituak jaten ditu eta habia zuhaitzetako zuletan egiten ditu. Lehen neguan bakarrik azaltzen Euskal Herrian, baina gaur egun oso zabalduta dago.[3] Talde oso handietan ibiltzen dira, baita hirietako zuhaitzetan ere. Taldeak antzematea oso erraza da, sortzen duten zalapartarengatik (txalo eginez gero momentuan isiltzen dira denak batera segundo batez), zuhaitz azpian sortzen den kaka-alfonbrarengatik, edo denak elkarrekin hegan benetako hodeiak osatzen dituztelako.

Taxonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arabazozo pikartak hainbat azpiespezie ditu[4]:

  • Sturnus vulgaris vulgaris (Linnaeus, 1758)
  • Sturnus vulgaris faroensis (Feilden, 1872)
  • Sturnus vulgaris zetlandicus (Hartert, 1918)
  • Sturnus vulgaris granti (Hartert, 1903)
  • Sturnus vulgaris poltaratskyi (Finsch, 1878)
  • Sturnus vulgaris tauricus (Buturlin, 1904)
  • Sturnus vulgaris purpurascens (Gould, 1868)
  • Sturnus vulgaris caucasicus (Lorenz, 1887)
  • Sturnus vulgaris porphyronotus (Sharpe, 1888)
  • Sturnus vulgaris nobilior (Hume, 1879)
  • Sturnus vulgaris humii (Brooks, 1876)
  • Sturnus vulgaris minor (Hume, 1873)

Beste izen batzuk[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskaraz izenak beste aldaera batzuk jaso ditu: Arabazozo, Artxipote, Artxoxo, Auseta, Behor-txori, Dorrezozo, Gaztelazozo, Haragi-zozo, Kanpozozo, Kastillazozo, Larzozo, Naparzozo, Tordantxa, Tordokanpanario.[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. BirdLife International (2004). Sturnus vulgaris. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
  2. a b   Araba zozo pikarta Txoriak.eus http://txoriak.eus/txoriak/araba-zozo-pikarta#variants. Noiz kontsultatua: 2017-08-25 .
  3.   Larrañaga, Jon Euskal Herriko fauna (ornodun lehortarrak) Elhuyar 212. orrialdea ISBN 84-87114-09-1 .
  4. Snow, D. W., Perrins, C. M., Doherty, P., & Cramp, S. (1998). The complete birds of the western Palaearctic on CD-ROM. Oxford University Press. ISBN 0-19-268579-1.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arabazozo pikart Aldatu lotura Wikidatan
Wikispezieetan bada informazioa gehiago, gai hau dela eta: Sturnus_vulgaris


Animalia Artikulu hau animaliei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.