Bahá'í egutegia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Naw Rúz ospakizuna Azerbaijanen

Bahá'í edo Badí egutegia, bahá'í fedeak erabiltzen duen egutegia da. Siyyid Alí Muhammad, Bab-ek aipatu zuen lehen aldiz bere Kitabu'l Asmá liburuan (lit. Izenen liburua), eta geroago Mirzá Hussayn Alí-i-Nurí, Bahá'u'lláh-k osatu zuen Kitab-i-Aqdas liburuan (Libururik sakratuena) gaur egun mundu osoan bahá'íek jarraitzen duten moduan.

Bahá'í egutegiak eguzkian du oinarria eta urteek 365 egun irauten dute, 366 urte bisustuek. Bisurteak Gregoriotar egutegian diren berak dira.

Juduak eta musulmanak bezala, bahá'í egunak ilunabarrean hasten dira.

Urteak 19 hilabetetan antolatzen dira eta hilabete bakoitza 19 egunetan, guztira 361 egun, eta ondoren Tarteko Egunak edo Ayyam'i'Há (lit. Há Egunak) txertatzen dira, 4 egun urte arruntetan eta 5 bisurteetan, 365 edo 366 egunak osatu arte. Eraberean, Vahid (Batasuna) izeneko 19 urteko zikloak ditu, eta 19 Vahid-ek 361 urteko ziklo bat osatzen dute. Azken horiei Kull-i-Shay (Gauza guztiak edo osotasuna) esaten zaie. Lehen Kull-i-Shay 2204 urtean bukatuko da.

Urteak Teheranen udaberriko ekinokzioa gertatzen denean hasten dira, Naw Rúz (lit. Egun Berri) egunean. Egutegi hau 1844ko martxoaren 21ean hasi zen, Bab-en aldarrikapena izan zen urtean. Urteei BA notazioa ematen zaie (Bahá'í Aroa).

BA175 Teherango udaberriko ekinokzioarekin hasi zen 2018an, hau da 2018ko martxoaren 21ean.

Urteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bahá'í Urtea Naw Rúz-eko data
gregoriotar egutegian
BA174 2017ko martxoak 20
BA175 2018ko martxoak 21
BA176 2019ko martxoak 21
BA177 2020ko martxoak 20
BA178 2021ko martxoak 20
BA179 2022ko martxoak 21
BA180 2023ko martxoak 21
BA181 2024ko martxoak 20
BA182 2025ko martxoak 20
BA183 2026ko martxoak 21
BA184 2027ko martxoak 21

Hilabeteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hilabetea Ohiko data gregoriotarra
(Naw-Rúz Martxoaren 21ean denean)
Arabieraz Arabierazko idazkera Euskal izena Honela ere euskaratuak:
1 Martxoaren 21etik
– Apirilaren 8ra
Bahá بهاء Bikaina aintza, loria, ospea
2 Apirilaren 9tik
– Apirilaren 27ra
Jalál جلال Loria maiestatea
3 Apirilaren 28tik
– Maiatzaren 16ra
Jamál جمال Ederra xarma
4 Maiatzaren 17tik
– Ekainaren 4ra
‘Aẓamat عظمة Handia aintza, maiestatea, jabetza
5 Ekainaren 5etik
– Ekainaren 23ra
Núr نور Argia argitasuna, dirdira
6 Ekainaren 24tik
– Uztailaren 12ra
Raḥmat رحمة Errukia bedeinkapena, grazia
7 Uztailaren 13tik
– Uztailaren 31ra
Kalimát كلمات Hitzak adierazpena
8 Abuztuaren 1etik
– Abuztuaren 19ra
Kamál كمال Perfekzioa heldutasuna, bikaintasuna
9 Abuztuaren 20tik
– Irailaren 7ra
Asmá’ اسماء Izenak ezaugarriak, izendapenak
10 Irailaren 8tik
– Irailaren 26ra
‘Izzat عزة Ahala boterea, ohorea, maiestatea, indarra
11 Irailaren 27tik
– Urriaren 15era
Mashíyyat مشية Gogoa borondatea, xedea, helburua
12 Urriaren 16tik
– Azaroaren 3ra
‘Ilm علم Ezagutza jakituria
13 Azaroaren 4tik
– Azaroaren 22ra
Qudrat قدرة Boterea ahala, aginpidea
14 Azaroaren 23tik
– Abenduaren 11ra
Qawl قول Mintzoa hitzak, testigantza
15 Abenduaren 12tik
– Abenduaren 30era
Masá’il مسائل Galderak misterioak, zorroztasunak, iluntasunak
16 Abenduaren 31tik
– Urtarrilaren 18ra
Sharaf شرف Ohorea ospea
17 Urtarrilaren 19tik
– Otsailaren 6ra
Sulṭán سلطان Burujabea erregea, jauna, maiestatea, indarra
18 Otsailaren 7tik
– Otsailaren 25era
Mulk ملك Nagusia erregetza, unibertsoa
Otsailaren 26tik
– Martxoaren 1era
Ayyám-i-Há ايام الهاء Há Egunak Tarteko egunak, denboraz kanpoko egunak
19 Martxoaren 2tik
– Martxoaren 20ra
Baraualdia
‘Alá’ علاء Gorena aintza

Egunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arabierazko izena Arabierazko idazkera Euskaraz Asteguna
Jalál جلال Loria Larunbata
Jamál جمال Ederra Igandea
Kamál كمال Perfekzioa Astelehena
Fiḍál فضال Dohaina Asteartea
‘Idál عدال Justizia Asteazkena
Istijlál استجلال Maiestatea Osteguna
Istiqlál استقلال Burujabea Ostirala

Zikloak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

No. Persierazko izena Arabierazko idazkera Euskaraz
1 Alif ألف A
2 Bá' باء B
3 Ab أب Aita
4 Dál دﺍﻝ D
5 Báb باب Atea
6 Váv وﺍو V
7 Abad أبد Eternitatea
8 Jád جاد Eskuzabala
9 Bahá بهاء Bikaina
10 Ḥubb حب Maitasuna
11 Bahháj بهاج Xarmagarria
12 Javáb جواب Erantzuna
13 Aḥad احد Bakarra
14 Vahháb وﻫﺎب Onbera
15 Vidád وداد Bihozbera
16 Badíʿ بدیع Hasiera
17 Bahí بهي Argitsua
18 Abhá ابهى Argiena
19 Váḥid واحد Batasuna

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]