Christoph Willibald Gluck

Wikipedia, Entziklopedia askea
Christophe Willibald Gluck» orritik birbideratua)
Jump to navigation Jump to search
Christoph Willibald Gluck
Joseph Siffred Duplessis - Christoph Willibald Gluck - Google Art Project.jpg
Kapera-maisu

Bizitza
Jaiotza Berching1714ko uztailaren 2a
Herrialdea  Bohemiako Erresuma
 Austriako artxidukerria
Bizilekua Paris
Viena
Talde etnikoa alemaniarra
Lehen hizkuntza txekiera
alemana
Heriotza Viena1787ko azaroaren 15a (73 urte)
Hobiratze lekua Zentralfriedhof (Vienna) Itzuli
Heriotza modua berezko heriotza: istripu zerebrobaskularra
Hezkuntza
Heziketa Unibertsitate Karolina
Hizkuntzak txekiera
alemana
frantsesa
italiera
Irakaslea(k) Giovanni Battista Sammartini
Ikaslea(k) Franz Ignaz von Beecke Itzuli
Jan Antonín Koželuh Itzuli
Jarduerak
Jarduerak musikagilea
Lantokia(k) Praga
Milan
Viena eta Paris
Lan nabarmenak Orfeo eta Euridize
Altzeste
Iphigénie en Aulide Itzuli
Armide Itzuli
Iphigénie en Tauride Itzuli
Jasotako sariak
Mugimendua Classical period Itzuli
Genero artistikoa opera
musika klasikoa
Balleta
IMDb nm0323220

Christoph Willibald Gluck (Erasbach, Berching hiritik hurbil, Alemania, 1714ko uztailaren 2a - Viena, Austria, 1787ko azaroaren 15a) alemaniar musikaria izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pragan egin zituen musikako ikasketak; Vienan osatu zituen, eta ondoren, Milanen Sammartinirekin ikasi zuen (1736). Italiako operaren moldeak oinarri hartuta, 1741etik 1752ra, bere lehen obra dramatikoak Europako hiri askotan antzeztu zituen. Vienara itzulita (1752), gorteko kapera-maisu izendatua izan zen (1754). Durazzo kondeak eskaturik, garai hartako opera komiko frantsesak egokitu zituen, baina opera italiarrak idazteari utzi gabe (Il re pastore, Telemacco, Antigono).

Orfeo ed Euridice operarekin (1762), operaren estiloa guztiz eraberritu zuen, Raniero de Calsabigi libreto-egilearekin batera. Sotiltasuna eta naturaltasuna lortu nahirik prestatu zituen ondorengo operak ere: Alceste (1767), Paride ed Elena (1770) eta Iphigénie en Aulide (1773). Azken horrek eta Orfeo operak opera italiarraren moldeen aldekoen erantzuna ekarri zuten. Urteetan luzatu zen eztabaida hura; Gluckek, berriz ere, arrakasta izan zuen (Armide, 1777; Iphigénie en Tauride, 1778), baina oso porrot handia Echo et Narcisse operarekin (1779). Mindurik eta Parisez nazkaturik, Vienara itzuli zen (1779).

Bere 107 operaz, opera komikoz, ballet-pantomimez gainera, Gluckek 10 sinfonia, 7 sonata, flautako kontzertu bat eta 7 lieder idatzi zituen. Elizako musika ere egin zuen (De profundis, Cantata). Baina antzerki lirikoa eraberritu izanak eman zion ospe handiena. Ekintza trinkotzea eta bihotzeko hizkera lantzea ziren Gluken asmoak, musika hunkigarria sortzeko. Koruak antzinako tragedia grekoetan bezala parte hartzen du operan.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]