Istripu zerebrobaskular

Artikulu hau Wikipedia guztiek izan beharreko artikuluen zerrendaren parte da
Wikipedia, Entziklopedia askea

Ohar medikoa
Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Istripu zerebrobaskular
MCA-Stroke-Brain-Humn-2A.jpg
Deskribapena
Motagaixotasun zerebrobaskularra
neurological symptom (en) Itzuli
Espezialitateaneurologia
Neurokirurgia
Asoziazio genetikoaZFHX3 (en) Itzuli, SPSB4 (en) Itzuli, ALDH2 (en) Itzuli, ADAMTS12 (en) Itzuli, ADAMTS2 (en) Itzuli, HDAC9 (en) Itzuli, CRYBG1 (en) Itzuli eta IMPA2 (en) Itzuli
Tratamendua
Erabil daitezkeen botikakPentoxifilina
Identifikatzaileak
OMIM601367
DiseasesDB2247
MedlinePlus000726
eMedicine000726
MeSHD020521

Istripu zerebrobaskularra (IZB), garuneko hodietako istripua (GHI)[1] edo buruko isuria[2] laster garatzen den burmuinaren galera funtzional akutua da, bururako odolaren garraioaren asalduraren ondorioz gertatutakoa. Hau jazo daiteke iskemiak eraginda (odolbilduek edo enboloek) edo odoljario batengatik.

Garai batean enbolia hitza erabiltzen zen iktus edo istripu zerebrobaskularrari aipamena egiteko. Apoplexia ere sinonimoa da.

Burmuineko neuronek energia asko behar dute, horregatik burmuinak oxigeno eta glukosa asko behar ditu. Esan ohi da burmuinak gorputzak behar duen energiaren %25a kontsumitzen duela, organo txikia izan arren [3]

Iskemia dagoenean odola ez da iristen burmuinetara, iktusa agertuz. Hodi-uzkurduraren ondorioz edo odolbildu baten ondorioz sortzen da iskemia. Istripu zerebrobaskularraren beste kausa bat odoljarioak dira, burmuineko arteria edo zain bat puskatzen denean. Bigarren hau ez da hain ohikoa, istripu zerebrobaskularren eragile nagusia iskemia baita

Heriotza-tasa handiak eragiten ditu mundu mailan.

Eragileak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tabakoa, diabetesa, hipertentsioa, obesitatea eta hiperkolesterolemia eragile nagusien artean ditugu, adinarekin batera.

Sintomak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ohikoa da mugimenduaren arazoak edo paresiak eragitea, hitz egitekoak barne (afasia).

Diagnostikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burmuin infartua eskuineko erdialdean (eremu beltzagoa), OTAren bidez ikusita.

OTA edo eskanerra proba osagarririk hoberena da gaixotasun hau diagnostikatzeko.

Tratamendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aspirina eta haren moduko antiagregatzaileak tratatzeko erabiltzen dira. Kasu batzuetan, antikoagulatzaileak ere tratamendu egokia izan daiteke.

Errehabilitazioa bestela osaketaren bide osagarria da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Istripu kardiobaskular, euskalterm, euskara.euskadi.eus
  2. «buruko isuri - Elhuyar hiztegiak» hiztegiak.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-31).
  3. Ictus cerebral (Gaztelaniaz)

Kanpo-estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]