Estrabon

Estrabon
	; Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotza	Amasia (en) , K.a. 63
Heriotza	Amasia (en) , 23 (84/85 urte)
Hezkuntza
Hizkuntzak	antzinako greziera
Irakaslea(k)	Boethus of Sidon (en) ; Tyrannion of Amisus (en) ; Aristodemus of Nysa (en)
Jarduerak
Jarduerak	geografoa, historialaria, filosofoa eta idazlea
Lan nabarmenak	ikusi Geografia;

Estrabon^[1] (antzinako grezieraz: Στράβων; Amaseia, K.a. 63 – 24 (edo K.a. 64-63 – 20)^[2] greziar historialari eta geografoa izan zen.

Familia aristokratiko batekoa zen, bere arbasoak Pontoko erregeek, Mitridates V.ak (K.a. 150-120) eta VI .ak (K.a. 120-63) eta Lucullo erromatar jeneralak ohoratu zituztelarik. Nisako Aristodemos zaharra filosofoaren ikasle izan zen Nisan, Karia (Asia Txikia) eta Tirannion Amisosekoa (Tirannion zaharra) eta Xenarkos Seleuziakoaren ikaslea Erroman K.a. 44. urtean.

K.a. 29an ikasketa edo plazer bidaiak egin zituen Asia Txikian eta Korinton. K.a. 25-24 urtean, M. Aelio Gallo prefektuarekin batera, Syenera joan zen, Etiopia eta Itsaso Gorriko mugan. Data ezezagun batean, Armenia eta Siria bisitatu zituen. K.a. 27 eta 7 urteen artean "Iruzkin historikoak" testuak idatzi zituen, eta 18an Geografia, aurreko argitalpena osatzeko xedearekin.^[2]

Eskola estoikora sartu zen. oro har, Ponto (Itsaso Beltza), Etiopia, eta Armenia eta Italia arteko lurraldeak ikusi zituen. K.a. 20an Erroman finkatu zen eta K.a. 7an bere Geografia (antzinako grezieraz: Γεωγραφικά / Geôgraphiká) eman zuen argitara zazpi liburutan. Garai hartan ezagunak ziren lurralde, leku eta herrialde guztien berri eman zuen lan horretan.

Bidaia asko egin ondoren, jaioterrira itzuli eta 43 liburukiko Iruzkin historikoak (antzinako grezieraz: Ἱστορικὰ Ὑπομνήματα / Historika Hypomnếmata) idatzi zuen, Polibioren lana jarraitzeko asmotan; hala ere, gaur egun guztiak galduta daude. Ez zen ez Galian ezta Hispanian ere ibili, baina baskoi edo euskaldunei buruz bere Geografian eman zituen argibideak, gutxi izanagatik ere, eta bigarren eskukoak izanik ere, mendetan erabili izan dira historiografian.

Arbuiatu zituen Homeroren, Eratostenesen eta Polibioren lanak, eta beste hainbatenak, ematen zituzten datuak irizpide zientifiko handirik gabe eskaintzen zituztela iritzita. Antzinakoen artean, Lurra biribila zela uste zuten bakarrenetakoa izan zen. Bere garaian ez zuen ospe handirik izan, baina Pizkundean berriz ezagutzera eman zen eta erreferentziazko obra bilakatu.

Idazlanak

Geografia (Estrabon)

Erreferentziak

Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/12/23 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
1 2 (Gaztelaniaz) Real Academia de la Historia. «Real Academia de la Historia | Historia Hispánica» historia-hispanica.rah.es (kontsulta data: 2025-12-11).

Bibliografia

Blázquez Martínez, José María. (1971). «La Iberia de Estrabón» Hispania Antiqua 1: 11-94. ISSN ISSN-e 2530-6464 1130-0515, ISSN-e 2530-6464..
García Gálvez, Isabel (1986) “Una aproximación a la geografía de Estrabón”, Revista de Filología de la Universidad de La Laguna, 0212-4130, 5 ,195-204 or.
Moret, Pierre (2018) “Iberia y Galia en Estrabón. Elaboración cartográfica y aspectos histórico-culturales” , In: Encarnación Castro Páez (koord.) De nuevo sobre Estrabón: geografía, cartografía, historiografía y tradición , ISBN: 978-8447228546, 73-107 or.
Castro Páez, Encarnación (koord.) De nuevo sobre Estrabón: geografía, cartografía, historiografía y tradición , ISBN: 978-8447228546.
Churruca Arellano, Juan de. (2009). «Estrabón y el País Vasco, I:: contexto de la información, marco geográfico y los montañeses de la Cordillera Cantábrica» Iura vasconiae: revista de derecho histórico y autonómico de Vasconia (6): 751–848. ISSN 1699-5376. (kontsulta data: 2025-12-11).
Churruca Arellano, Juan de. (2010). «Estrabón y el País Vasco, II: El valle medio del Ebro y los Pirineos Occidentales, y la administración romana» Iura vasconiae: revista de derecho histórico y autonómico de Vasconia (7): 511–578. ISSN 1699-5376. (kontsulta data: 2025-12-11).
Thollard, Patrick (2020) La Gaule selon Strabon. Du texte à l’archéologie. Géographie, livre IV. Traduction et études. Bibliothèque d’archéologie méditerranéenne et africaine bilduma, 2, ISBN: 978-2-9571557-1-2. doi: 10.4000/books.pccj.87
Cougny, Edmond (itzultzailea) (2010) Description de la Gaule romaine et des peuples gaulois, Paleo Eds. Histoire Acces Direct bilduma.
Moret, Pierre (2014) “Strabon et la figure de la Gaule”, Université Toulouse II Jean Jaurès

Kanpo estekak

Joan-etorria euskarazko material-didaktikoa.
«Géographie de Strabon». Vinas, Agnès (arduraduna): Mediterranees.
Bunbury, E. H. (Edward Herbert), 1811-1895 A history of ancient geography among the Greeks and Romans, from the earliest ages till the fall of the Roman Empire

Datuak: Q45936
Multimedia: Strabo / Q45936

[1] EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak

[:0-2] 1 2 (Gaztelaniaz) Real Academia de la Historia. «Real Academia de la Historia | Historia Hispánica» historia-hispanica.rah.es (kontsulta data: 2025-12-11).

[1]

[2]