Gregorio Balparda

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Gregorio Balparda
Busto de Gregorio Balparda.jpg
Escudo de España (mazonado).svg
Espainiako Diputatuen Kongresuko diputatua

1919-06-18 - 1923-09-19
Barrutia: Balmaseda
Logo Bilbao.svg
Bilboko alkatea

1905-12-26 - 1907-02-19 - Gregorio Ibarretxe
Bizitza
Jaiotza Portugalete1874ko urtarrilaren  17a
Herrialdea  Bizkaia, Euskal Herria
Heriotza Ibai1936ko abuztuaren  31 (62 urte)
Heriotza modua gizahilketa: bala zauria
Hezkuntza
Heziketa Deustuko Unibertsitatea
Salamancako Unibertsitatea
Hizkuntzak gaztelania
Jarduerak
Jarduerak politikaria, abokatua eta historialaria
Lantokia(k) Madril
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa Liga de Acción Monárquica

Gregorio Balparda de las Herrerías (Portugalete, 1874ko urtarrilaren 17a - Bilbo, 1936ko abuztuaren 31a) euskal herritar politikari, abokatu eta historialaria izan zen[1].

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aita Ricardo Balparda politikari foruzalea izan zuen. Deustuko Unibertsitatean , Salamancako Unibertsitatean eta Madrilen zuzenbidea ikasi ondoren, Bilbon bilakatu zen abokatu. Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, José Echevarría Novoa gobernadore zibilak epaile izendatu zuen. Donostian matxinatu ziren Mario Muslera eta Joaquín Baselga teniente-jeneralak zigortzeko eskatu ziotenean, ukatu eta preso hartu zuten. Bonbardaketa baten ondoren, milizianoek jipoitu eta fusilatu zuten[2].

Ibilbide politikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal abertzaletasunaren jaiotzaren eta lehen garaipenen lekuko, ideia horien etsaia izan zen bizitza guztian. Bere ideologia liberala izan zen. 1906an Errege Ordenaren bidez Bilboko alkate izendatu zuten. 1917. urte inguruan, Liga Monárquica de Vizcaya («La Piña») izenekoa sortu zen, eta Balparda horren buruzagietakoa izan zen, Luis Salazar eta Ramón Bergérekin batera. Liberalek eta industria burgesia handiak eutsita, talde honek abertzaleen aurkako eskuina biltzen zuen. 1919-1923 artean gorteetako diputatu izan zen Balmaseda aldetik. Espainiako Bigarren Errepublika garaiko autonomia estatutuen aurka altxatu zen. Sabinzaleen kontra jardutearren Bizkaiko historia ikertzeari ekin zion lehia handiz. Haren lanaren emaitza, Historia Crítica de Vizcaya y de sus fueros, hiru liburutan argitaratu zen (1923, 1933-34, 1945 bitan eta 1974an). Beste zenbait lan: El porvenir de la Villa, Plaza y Puerto de Bilbao y el Estatuto Vasco (1933), La Tercera República y la restauración del Estado Nacional (1935). 1924an Historia Crítica de Vizcaya y de sus fueros argitaratu zuen, non eusko abertzaletasuna borrokatzen zuen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Aurrekoa
Pedro Bilbao Arrola
Logo Bilbao.svg
Bilboko alkatea

1905eko abenduaren 26a - 1907ko otsailaren 19a
Ondorengoa
Gregorio Ibarretxe