Edukira joan

Jarque

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jarque
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaMiguel Ángel Garcés Zapata
Izen ofizialaJarque de Moncayo
Jarque
Posta kodea50258
INEk ezarritako kodea50130
HerriburuaJarque de Moncayo
Geografia
Koordenatuak41°33′22″N 1°40′42″W / 41.556111111111°N 1.6783333333333°W / 41.556111111111; -1.6783333333333
Mapa
Azalera42,998255 km²
Altitudea631 m
MugakideakAranda de Moncayo, Oseja, Tierga, Gotor, Aniñón eta Villarroya de la Sierra
Demografia
Biztanleria373 (2025)
alt_left 179 (%47,7) (%52,3) 196 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²
MatrikulaZ
Hizkuntza ofizialagaztelania

Jarque (aragoieraz Exarc de Moncayo) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 373 biztanle zituen 43 km²-ko azaleran. Aranda eskualdean dago.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aranda de Moncayo, Oseja, Tierga, Gotor, Aniñón eta Villarroya de la Sierra.

Mapa
Jarque eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea350400450500550600200020052010201520202025JarqueBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 196 gizon, 179 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.68
0.51
 
90-94
 
3.91
2.04
 
85-89
 
2.79
7.65
 
80-84
 
3.91
4.08
 
75-79
 
3.91
5.10
 
70-74
 
3.91
5.61
 
65-69
 
6.15
11.73
 
60-64
 
8.94
11.73
 
55-59
 
8.94
8.16
 
50-54
 
6.70
7.65
 
45-49
 
7.26
11.22
 
40-44
 
8.94
3.57
 
35-39
 
4.47
2.55
 
30-34
 
2.23
5.61
 
25-29
 
6.70
3.57
 
20-24
 
7.26
2.04
 
15-19
 
2.79
2.55
 
10-14
 
4.47
3.06
 
5-9
 
3.91
1.53
 
0-4
 
1.12
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 40,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,5 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 40,5Probintzia berean · % 42,9Erkidegoan · % 0,8Beste erkidegoa · % 7,2Estatutik kanpo · % 8,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 32 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Maroko, Brasil dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 21,9Europa · % 50Afrika · % 28,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
5
Errumania
10
6
Maroko
3
1
Brasil
2
1
Kolonbia
1
0
Nikaragua
2
0
Portugal
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 521 etxebizitza zeuden: 184 (% 35,3) nagusiak eta 337 (% 64,7) ez-nagusiak.[4]

521etxebizitza
184etxegune

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

184
337
Etxebizitza nagusia (184)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (337)

Guztira 184 etxegune zeuden, eta horietatik 71 (% 38,6) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 171
2 pertsona46
3 pertsona33
4 pertsona24
5 edo gehiago10

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 354 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 15,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 51,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,1.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 13,2 zen 2021ean eta % 15,0 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 19,0 izatetik % 16,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 17,5 ziren, eta gizonen artean % 12,8; 4,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,5 eta gizonen % 14,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

354biztanle 15 urte edo +, 2024
% 15,0goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 16,1lehen hezkuntza edo gutxiago−2,9 puntu 2021etik mapa
% 16,1
% 51,4
% 17,5
% 15,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 16,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 51,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,5Goi-mailako ikasketak · % 15,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Jarque de Moncayo, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak53% 15,024% 12,829% 17,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa62% 17,535% 18,627% 16,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)182% 51,4101% 53,781% 48,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago57% 16,128% 14,929% 17,5
Guztira354% 100,0188% 100,0166% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Jarque de Moncayo, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 13,2% 15,1% 52,6% 19,0378
2022% 14,4% 16,2% 51,1% 18,4376
2023% 15,7% 15,7% 52,3% 16,3369
2024% 15,0% 17,5% 51,4% 16,1354
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.116 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 26.769 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.650 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 13.895 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 59,3[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 22,6), beste diru-sarrerak (% 9,1), langabezia-prestazioak (% 4,8), beste prestazioak (% 4,3).

59%
23%
9%
Soldata · % 59,3Pentsioak · % 22,6Langabezia · % 4,8Beste prestazioak · % 4,3Beste sarrerak · % 9,1
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 24,8 da, probintziakoaren (29; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,5; Zaragozako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Jarque de Moncayo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 189 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,5; gainerako % 46,5 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 15,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,5 zen eta emakumezkoena % 47,9; langabezia-tasa, aldiz, % 10,9 eta % 22,8 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 172 zen 2023ean, 2021eko 155etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 40,7 osatzen dute, eta gizonek % 59,3.

172okupatu, 2023+% 11,0 2021etik
% 40,7emakumeak okupatuen artean
% 53,5jarduera-tasa, 2024
% 15,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,0
% 8,5
% 46,5
Okupatuak · % 45,0Langabeak · % 8,5Inaktiboak · % 46,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Jarque de Moncayo, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak159% 45,098% 52,161% 37,0
Langabeak30% 8,512% 6,418% 10,9
Inaktiboak164% 46,578% 41,586% 52,1
Guztira353% 100,0188% 100,0165% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 52,9), eraikuntza (% 16,9), industria (% 16,3) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,0).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 14,0
% 16,3
% 16,9
% 52,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 14,0Industria · % 16,3Eraikuntza · % 16,9Zerbitzuak · % 52,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,8; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 20,9), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 19,8.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 59,8 eta emakumeen % 50,0).

% 19,8
% 55,8
% 20,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 19,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,8Oinarrizko okupazioak · % 20,9Ez dago jasota · % 3,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Jarque de Moncayo, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak34% 19,818% 17,616% 22,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak96% 55,861% 59,835% 50,0
Oinarrizko okupazioak36% 20,921% 20,615% 21,4
Ez dago jasota6% 3,52% 2,04% 5,7
Guztira172% 100,0102% 100,070% 100,0

Okupatuen % 70,9 besteren konturako langileak dira, eta % 29,1 norberaren konturakoak.[13]

% 29,1
% 70,9
Norberaren kontura · % 29,1Besteren kontura eta beste egoera bat · % 70,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Jarque de Moncayo, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura50% 29,131% 30,419% 27,1
Besteren kontura122% 70,971% 69,651% 72,9
Guztira172% 100,0102% 100,070% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 86 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 938 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 43 km² denez, NAE lurraldearen % 21,8 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 67,1 arbolak (629 ha, 81 ustiategitan), % 29,5 larre iraunkorrak (277 ha, 8 ustiategitan), % 2,6 lur goldagarria (24,2 ha, 13 ustiategitan), % 0,8 berotegiak edo babes garai irisgarriak (7,5 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,22 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
22%
78%
NAE · 938 ha (% 21,8)Gainerako azalera · 3.362 ha (% 78,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
30%
67%
Lur goldagarria · 24,2 ha (% 2,6)Larre iraunkorrak · 277 ha (% 29,5)Arbolak · 629 ha (% 67,1)Baratzeak · 0,22 ha (< % 0,1)Berotegiak · 7,5 ha (% 0,8)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 231 gidari zeuden erroldatuta: 153 gizon (% 66,2) eta 78 emakume (% 33,8)[16]. Biztanleen % 61,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 483 ibilgailuk osatzen zuten: 250 turismo, 73 kamioi, 59 furgoneta, 38 ziklomotor eta 33 motozikleta[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 667 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (443) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,5 urtekoa zen; turismoen % 3,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23,6k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63 diesel zen eta % 36,1 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 51,5k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
15%
31%
51%
0 etiketa · 3 (% 0,6)ECO · 6 (% 1,3)C etiketa · 73 (% 15,3)B etiketa · 149 (% 31,3)Etiketarik gabe · 245 (% 51,5)
Turismoak, adinaren arabera
8%
21%
44%
24%
< 4 urte · 9 (% 3,6)4–8 urte · 20 (% 8)8–15 urte · 53 (% 21,2)15–25 urte · 109 (% 43,6)≥ 25 urte · 59 (% 23,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1641014.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Jarque&oldid=11790174"(e)tik eskuratuta