Edukira joan

Moros

Wikipedia, Entziklopedia askea
Moros
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaManuel Morte Garcia
Izen ofizialaMoros
Posta kodea50215
INEk ezarritako kodea50178
HerriburuaMoros
Geografia
Koordenatuak41°23′56″N 1°49′34″W / 41.398888888889°N 1.8261111111111°W / 41.398888888889; -1.8261111111111
Mapa
Azalera53,495802 km²
Altitudea791 m
MugakideakVillalengua, Cervera de la Cañada eta Ateca
Demografia
Biztanleria274 (2025)
alt_left 129 (%46,9) (%53,1) 146 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²
MatrikulaZ
Hizkuntza ofizialagaztelania

Moros Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 274 biztanle zituen 53,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Villalengua, Cervera de la Cañada eta Ateca.

Mapa
Moros eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea250300350400450500550200020052010201520202025MorosBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 146 gizon, 129 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.78
0.00
 
95-99
 
0.78
4.11
 
90-94
 
6.98
6.16
 
85-89
 
6.98
4.11
 
80-84
 
10.85
6.16
 
75-79
 
8.53
3.42
 
70-74
 
3.88
7.53
 
65-69
 
0.78
14.38
 
60-64
 
12.40
14.38
 
55-59
 
13.18
8.90
 
50-54
 
3.10
3.42
 
45-49
 
4.65
4.11
 
40-44
 
3.10
3.42
 
35-39
 
2.33
4.11
 
30-34
 
4.65
5.48
 
25-29
 
6.98
6.85
 
20-24
 
7.75
1.37
 
15-19
 
0.00
1.37
 
10-14
 
0.00
0.68
 
5-9
 
2.33
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 50,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,6 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 50,9Probintzia berean · % 28Erkidegoan · % 1,1Beste erkidegoa · % 4,4Estatutik kanpo · % 15,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 43 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 62,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Aljeria, Errusia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 25,6Europa · % 62,8Afrika · % 9,3Asia · % 2,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
18
Errumania
5
4
Aljeria
0
1
Argentina
1
2
Errusia
0
1
Kolonbia
1
0
Kuba
2
1
Ekuador
0
1
Frantzia
0
0
Honduras
1
0
Italia
1
1
Kanada
0
0
Peru
1
1
Uruguai
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 609 etxebizitza zeuden: 145 (% 23,8) nagusiak eta 464 (% 76,2) ez-nagusiak.[4]

609etxebizitza
145etxegune

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

145
464
Etxebizitza nagusia (145)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (464)

Guztira 145 etxegune zeuden, eta horietatik 54 (% 37,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 154
2 pertsona48
3 pertsona24
4 pertsona15
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 265 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 9,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 44,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 26,4.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,4 zen 2021ean eta % 19,2 2024an; beraz, 4,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 31,9 izatetik % 26,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,8 ziren, eta gizonen artean % 14,8; 9,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 32,3 eta gizonen % 20,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

265biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,2goi-mailako ikasketak+4,8 puntu 2021etik mapa
% 26,4lehen hezkuntza edo gutxiago−5,5 puntu 2021etik mapa
% 26,4
% 44,5
% 9,8
% 19,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 26,4Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 44,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 9,8Goi-mailako ikasketak · % 19,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Moros, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak51% 19,220% 14,831% 23,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa26% 9,814% 10,412% 9,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)118% 44,573% 54,145% 34,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago70% 26,428% 20,742% 32,3
Guztira265% 100,0135% 100,0130% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Moros, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,4% 10,1% 43,6% 31,9298
2022% 16,8% 10,3% 44,2% 28,8292
2023% 16,6% 10,1% 44,0% 29,2277
2024% 19,2% 9,8% 44,5% 26,4265
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.
Calatayudeko Erkidegoan dago. Erdi Aroko erdigune ikusgarria du.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.296 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 22.861 euro-koa, probintziako 3. baxuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.650 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 14.350 euro zen. Errenta gordina 13.946 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 52[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33,8), beste diru-sarrerak (% 8,2), langabezia-prestazioak (% 3,7), beste prestazioak (% 2,4).

52%
34%
8%
Soldata · % 52Pentsioak · % 33,8Langabezia · % 3,7Beste prestazioak · % 2,4Beste sarrerak · % 8,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 28 da, probintziakoaren (29; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,5; Zaragozako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Moros udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 106 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 40,0; gainerako % 60,0 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 43,0 zen eta emakumezkoena % 36,9; langabezia-tasa, aldiz, % 8,6 eta % 12,5 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 104 zen 2023ean, 2021eko 98etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 41,3 osatzen dute, eta gizonek % 58,7.

104okupatu, 2023+% 6,1 2021etik
% 41,3emakumeak okupatuen artean
% 40,0jarduera-tasa, 2024 mapa
% 10,4langabezia-tasa, 2024 mapa
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024) Zaragozako mapa
% 35,8
% 60,0
Okupatuak · % 35,8Langabeak · % 4,2Inaktiboak · % 60,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Moros, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak95% 35,853% 39,342% 32,3
Langabeak11% 4,25% 3,76% 4,6
Inaktiboak159% 60,077% 57,082% 63,1
Guztira265% 100,0135% 100,0130% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 60,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 18,3), industria (% 12,5) eta eraikuntza (% 8,7).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 18,3
% 12,5
% 8,7
% 60,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 18,3Industria · % 12,5Eraikuntza · % 8,7Zerbitzuak · % 60,6

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 49,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 19,2), eta oinarrizko okupazioak % 18,3.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 44,3 eta emakumeen % 55,8).

% 19,2
% 49,0
% 18,3
% 13,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 19,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 49,0Oinarrizko okupazioak · % 18,3Ez dago jasota · % 13,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Moros, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak20% 19,213% 21,37% 16,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak51% 49,027% 44,324% 55,8
Oinarrizko okupazioak19% 18,39% 14,810% 23,3
Ez dago jasota14% 13,512% 19,72% 4,7
Guztira104% 100,061% 100,043% 100,0

Okupatuen % 71,2 besteren konturako langileak dira, eta % 28,8 norberaren konturakoak.[13]

% 28,8
% 71,2
Norberaren kontura · % 28,8Besteren kontura eta beste egoera bat · % 71,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Moros, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura30% 28,823% 37,77% 16,3
Besteren kontura74% 71,238% 62,336% 83,7
Guztira104% 100,061% 100,043% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 54 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.204 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 53,5 km² denez, NAE lurraldearen % 22,5 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 41,7 lur goldagarria (502 ha, 30 ustiategitan), % 37,7 arbolak (454 ha, 44 ustiategitan), % 20,6 larre iraunkorrak (249 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,16 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
23%
77%
NAE · 1.204 ha (% 22,5)Gainerako azalera · 4.146 ha (% 77,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
42%
21%
38%
Lur goldagarria · 502 ha (% 41,7)Larre iraunkorrak · 249 ha (% 20,6)Arbolak · 454 ha (% 37,7)Baratzeak · 0,16 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 167 gidari zeuden erroldatuta: 106 gizon (% 63,5) eta 61 emakume (% 36,5)[16]. Biztanleen % 60,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 294 ibilgailuk osatzen zuten: 173 turismo, 39 furgoneta, 32 kamioi, 24 motozikleta eta 17 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 629 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (443) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,3 urtekoa zen; turismoen % 4,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,6k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,7 diesel zen eta % 39,2 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
34%
42%
0 etiketa · 1 (% 0,3)ECO · 7 (% 2,4)C etiketa · 62 (% 21,2)B etiketa · 101 (% 34,5)Etiketarik gabe · 122 (% 41,6)
Turismoak, adinaren arabera
10%
20%
50%
16%
< 4 urte · 8 (% 4,6)4–8 urte · 17 (% 9,8)8–15 urte · 34 (% 19,7)15–25 urte · 87 (% 50,3)≥ 25 urte · 27 (% 15,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Monumentuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdigune interesgarria du.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q762400.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Moros&oldid=11790069"(e)tik eskuratuta