Lituénigo
| Lituénigo | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aragoiko udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | Alberto Negredo Hernández | ||||||||||
| Izen ofiziala | Lituénigo | ||||||||||
| Posta kodea | 50581 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 50141 | ||||||||||
| Herriburua | Lituénigo | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°50′09″N 1°45′39″W / 41.8358°N 1.7608°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 11,380423 km² | ||||||||||
| Altitudea | 756 m | ||||||||||
| Mugakideak | San Martín de la Virgen de Moncayo, Tarazona, Trasmoz, Grisel eta Litago | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 123 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 11 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | Z | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | gaztelania | ||||||||||
Lituénigo (aragoieraz Lituenigo) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 123 biztanle zituen 11,4 km²-ko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: San Martín de la Virgen de Moncayo, Tarazona, Trasmoz, Grisel eta Litago.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 63 gizon, 58 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 44,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2,5 —probintzian % 19—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 3 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Dominikar Errepublika, Honduras dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 169 etxebizitza zeuden: 56 (% 33,1) nagusiak eta 113 (% 66,9) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 12 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Zaragozako mapa
Guztira 56 etxegune zeuden, eta horietatik 26 (% 46,4) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 111 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 46,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 11,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,6.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 36,4 zen 2021ean eta % 46,8 2024an; beraz, 10,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,2 izatetik % 12,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 48,2 ziren, eta gizonen artean % 45,5; 2,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,9 eta gizonen % 7,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 52 | % 46,8 | 25 | % 45,5 | 27 | % 48,2 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 13 | % 11,7 | 9 | % 16,4 | 4 | % 7,1 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 32 | % 28,8 | 17 | % 30,9 | 15 | % 26,8 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 14 | % 12,6 | 4 | % 7,3 | 10 | % 17,9 |
| Guztira | 111 | % 100,0 | 55 | % 100,0 | 56 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 36,4 | % 11,8 | % 33,6 | % 18,2 | 110 |
| 2022 | % 40,9 | % 10,9 | % 32,7 | % 15,5 | 110 |
| 2023 | % 42,3 | % 11,7 | % 33,3 | % 12,6 | 111 |
| 2024 | % 46,8 | % 11,7 | % 28,8 | % 12,6 | 111 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 18.954 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 37.288 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.551 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.150 euro zen. Errenta gordina 23.139 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 52,3[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33,2), beste diru-sarrerak (% 9,7), langabezia-prestazioak (% 2,5), beste prestazioak (% 2,4).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 26,5 da, probintziakoaren (28,9;
Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4;
Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Lituénigo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 59 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,2; gainerako % 46,8 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,5 zen eta emakumezkoena % 51,8; langabezia-tasa, aldiz, % 10,0 eta % 10,3 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 55 zen 2023ean, 2021eko 52etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 41,8 osatzen dute, eta gizonek % 58,2.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 53 | % 47,7 | 27 | % 49,1 | 26 | % 46,4 |
| Langabeak | 6 | % 5,4 | 3 | % 5,5 | 3 | % 5,4 |
| Inaktiboak | 52 | % 46,8 | 25 | % 45,5 | 27 | % 48,2 |
| Guztira | 111 | % 100,0 | 55 | % 100,0 | 56 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 61,8), eraikuntza (% 18,2), industria (% 14,5) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 5,5).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 41,8; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 36,4), eta oinarrizko okupazioak % 18,2.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 43,8), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 43,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 23 | % 41,8 | 13 | % 40,6 | 10 | % 43,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 20 | % 36,4 | 14 | % 43,8 | 6 | % 26,1 |
| Oinarrizko okupazioak | 10 | % 18,2 | 4 | % 12,5 | 6 | % 26,1 |
| Ez dago jasota | 2 | % 3,6 | 1 | % 3,1 | 1 | % 4,3 |
| Guztira | 55 | % 100,0 | 32 | % 100,0 | 23 | % 100,0 |
Okupatuen % 80,0 besteren konturako langileak dira, eta % 20,0 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 11 | % 20,0 | 8 | % 25,0 | 3 | % 13,0 |
| Besteren kontura | 44 | % 80,0 | 24 | % 75,0 | 20 | % 87,0 |
| Guztira | 55 | % 100,0 | 32 | % 100,0 | 23 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 236 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 11,4 km² denez, NAE lurraldearen % 20,7 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 67 lur goldagarria (158 ha, 12 ustiategitan), % 32,7 arbolak (77 ha, 22 ustiategitan), % 0,2 larre iraunkorrak (0,56 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,17 ha, 7 ustiategitan)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 55 gidari zeuden erroldatuta: 36 gizon (% 65,5) eta 19 emakume (% 34,5)[17]. Biztanleen % 45,5 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 129 ibilgailuk osatzen zuten: 81 turismo, 16 kamioi, 15 furgoneta, 7 motozikleta eta 4 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 669 turismokoa zen, probintziako (443) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,8 urtekoa zen; turismoen % 3,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,3k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,8 diesel zen eta % 35,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,3k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1632405.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Lituénigo posta kodea.
| Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

