Edukira joan

Nuévalos

Wikipedia, Entziklopedia askea
Nuévalos
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaManuel Peiro Cobacho
Izen ofizialaNuévalos
Posta kodea50210
INEk ezarritako kodea50192
HerriburuaNuévalos
Geografia
Koordenatuak41°12′45″N 1°47′19″W / 41.2125°N 1.7886111111111°W / 41.2125; -1.7886111111111
Mapa
Azalera41,840184 km²
Altitudea724 m
MugakideakCarenas, Munébrega, Monterde eta Ibdes
Demografia
Biztanleria318 (2025)
alt_left 150 (%46,2) (%53,8) 175 alt_right
Dentsitatea8 bizt/km²
MatrikulaZ

Nuévalos (aragoieraz Nuébalos) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 318 biztanle zituen 41,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Carenas, Munébrega, Monterde eta Ibdes.

Mapa
Nuévalos eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea260280300320340360380400200020052010201520202025NuévalosBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 175 gizon, 150 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.67
0.57
 
90-94
 
2.00
4.57
 
85-89
 
2.67
5.71
 
80-84
 
6.67
5.71
 
75-79
 
5.33
3.43
 
70-74
 
2.00
4.00
 
65-69
 
4.67
6.29
 
60-64
 
6.00
8.57
 
55-59
 
7.33
9.14
 
50-54
 
11.33
12.00
 
45-49
 
6.67
2.86
 
40-44
 
7.33
9.71
 
35-39
 
6.67
2.86
 
30-34
 
2.00
6.29
 
25-29
 
4.00
4.00
 
20-24
 
8.67
5.14
 
15-19
 
5.33
5.71
 
10-14
 
4.67
1.71
 
5-9
 
4.67
1.71
 
0-4
 
1.33
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 30,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 12 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 17,8 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 30,8Probintzia berean · % 38,2Erkidegoan · % 1,2Beste erkidegoa · % 12Estatutik kanpo · % 17,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 58 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 48,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Kolonbia, Mexiko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 39,7Europa · % 48,3Afrika · % 8,6Asia · % 3,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
10
Errumania
14
10
Kolonbia
6
2
Maroko
2
1
Mexiko
3
1
Herbehereak
1
1
Peru
1
0
Alemania
1
0
Frantzia
1
0
Nikaragua
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 279 etxebizitza zeuden: 133 (% 47,7) nagusiak eta 146 (% 52,3) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 8 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 84 plazarekin (10,5 plaza etxebizitzako).[5]

279etxebizitza
133etxegune
8etxebizitza turistiko (2026) Zaragozako mapa

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

133
146
Etxebizitza nagusia (133)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (146)

Guztira 133 etxegune zeuden, eta horietatik 42 (% 31,6) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 142
2 pertsona40
3 pertsona27
4 pertsona20
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 275 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 42,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,0.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,8 zen 2021ean eta % 19,6 2024an; beraz, 1,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,5 izatetik % 16,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,5 ziren, eta gizonen artean % 19,7; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,9 eta gizonen % 14,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

275biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,6goi-mailako ikasketak+1,9 puntu 2021etik mapa
% 16,0lehen hezkuntza edo gutxiago−2,5 puntu 2021etik mapa
% 16,0
% 42,2
% 22,2
% 19,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 16,0Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 42,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,2Goi-mailako ikasketak · % 19,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Nuévalos, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak54% 19,630% 19,724% 19,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa61% 22,235% 23,026% 21,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)116% 42,265% 42,851% 41,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago44% 16,022% 14,522% 17,9
Guztira275% 100,0152% 100,0123% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Nuévalos, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,8% 20,3% 43,5% 18,5276
2022% 18,2% 19,7% 42,8% 19,3264
2023% 17,6% 22,2% 41,5% 18,7284
2024% 19,6% 22,2% 42,2% 16,0275
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.
Calatayudeko Erkidegoan dago.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.719 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 31.521 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.650 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 15.990 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 63[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,7), beste diru-sarrerak (% 8,3), langabezia-prestazioak (% 2,3), beste prestazioak (% 1,7).

63%
25%
8%
Soldata · % 63Pentsioak · % 24,7Langabezia · % 2,3Beste prestazioak · % 1,7Beste sarrerak · % 8,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 21,1 da, probintziakoaren (29; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 1,8 da, probintziakoaren (2,5; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Nuévalos udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 144 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,6; gainerako % 47,4 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 53,0 zen eta emakumezkoena % 52,0; langabezia-tasa, aldiz, % 6,3 eta % 7,8 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 124 zen 2023ean, 2021eko 123etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 37,1 osatzen dute, eta gizonek % 62,9.

124okupatu, 2023+% 0,8 2021etik
% 37,1emakumeak okupatuen artean
% 52,6jarduera-tasa, 2024
% 6,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 48,9
% 47,4
Okupatuak · % 48,9Langabeak · % 3,6Inaktiboak · % 47,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Nuévalos, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak134% 48,975% 49,759% 48,0
Langabeak10% 3,65% 3,35% 4,1
Inaktiboak130% 47,471% 47,059% 48,0
Guztira274% 100,0151% 100,0123% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 77,4), industria (% 12,1), eraikuntza (% 6,5) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,0).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 12,1
% 77,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,0Industria · % 12,1Eraikuntza · % 6,5Zerbitzuak · % 77,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,5; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 20,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 11,3.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,4 eta emakumeen % 63,0).

% 11,3
% 64,5
% 20,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 11,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 64,5Oinarrizko okupazioak · % 20,2Ez dago jasota · % 4,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Nuévalos, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak14% 11,39% 11,55% 10,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak80% 64,551% 65,429% 63,0
Oinarrizko okupazioak25% 20,215% 19,210% 21,7
Ez dago jasota5% 4,03% 3,82% 4,3
Guztira124% 100,078% 100,046% 100,0

Okupatuen % 83,9 besteren konturako langileak dira, eta % 16,1 norberaren konturakoak.[14]

% 16,1
% 83,9
Norberaren kontura · % 16,1Besteren kontura eta beste egoera bat · % 83,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Nuévalos, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura20% 16,114% 17,96% 13,0
Besteren kontura104% 83,964% 82,140% 87,0
Guztira124% 100,078% 100,046% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 504 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 41,8 km² denez, NAE lurraldearen % 12 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 51,5 lur goldagarria (260 ha, 5 ustiategitan), % 30,7 larre iraunkorrak (155 ha, 3 ustiategitan), % 17,8 arbolak (90 ha, 4 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
12%
88%
NAE · 504 ha (% 12)Gainerako azalera · 3.680 ha (% 88)
NAE, lur-erabileraren arabera
51%
31%
18%
Lur goldagarria · 260 ha (% 51,5)Larre iraunkorrak · 155 ha (% 30,7)Arbolak · 90 ha (% 17,8)Baratzeak · 0,02 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 205 gidari zeuden erroldatuta: 128 gizon (% 62,4) eta 77 emakume (% 37,6)[17]. Biztanleen % 63,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 422 ibilgailuk osatzen zuten: 242 turismo, 54 furgoneta, 50 motozikleta, 37 kamioi eta 19 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 745 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (443) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,3k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,2 diesel zen eta % 45,1 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 47k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
27%
47%
0 etiketa · 1 (% 0,2)ECO · 5 (% 1,2)C etiketa · 102 (% 24,3)B etiketa · 114 (% 27,2)Etiketarik gabe · 197 (% 47)
Turismoak, adinaren arabera
8%
16%
47%
22%
< 4 urte · 17 (% 7)4–8 urte · 20 (% 8,3)8–15 urte · 38 (% 15,7)15–25 urte · 113 (% 46,7)≥ 25 urte · 54 (% 22,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Leku interesgarriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1641273.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Nuévalos&oldid=11790076"(e)tik eskuratuta