Edukira joan

Samper del Salz

Wikipedia, Entziklopedia askea
Samper del Salz
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaAdolfo Fortún Clavería (en) Itzuli
Izen ofizialaSamper del Salz
Posta kodea50134
INEk ezarritako kodea50233
HerriburuaSamper del Salz
Geografia
Koordenatuak41°14′05″N 0°49′29″W / 41.2347°N 0.8246°W / 41.2347; -0.8246
Mapa
Azalera11,491084 km²
Altitudea552 m
MugakideakLetux, Lagata, Moneva eta Azuara
Demografia
Biztanleria79 (2025)
alt_left 35 (%43,8) (%56,3) 45 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
MatrikulaZ
Hizkuntza ofizialagaztelania
samperdelsalz.com

Samper del Salz (aragoieraz San Per de Lagata) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 79 biztanle zituen 11,5 km²-ko azaleran. Campo de Belchite eskualdean dago.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Letux, Lagata, Moneva eta Azuara.

Mapa
Samper del Salz eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea708090100110120130140150200020052010201520202025Samper del SalzBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 45 gizon, 35 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
2.86
0.00
 
95-99
 
2.86
0.00
 
90-94
 
0.00
4.44
 
85-89
 
2.86
0.00
 
80-84
 
8.57
22.22
 
75-79
 
14.29
2.22
 
70-74
 
8.57
4.44
 
65-69
 
8.57
11.11
 
60-64
 
5.71
13.33
 
55-59
 
11.43
8.89
 
50-54
 
8.57
6.67
 
45-49
 
2.86
6.67
 
40-44
 
5.71
4.44
 
35-39
 
0.00
2.22
 
30-34
 
0.00
4.44
 
25-29
 
2.86
2.22
 
20-24
 
2.86
4.44
 
15-19
 
0.00
2.22
 
10-14
 
2.86
0.00
 
5-9
 
5.71
0.00
 
0-4
 
2.86
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 31,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 11,3 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 31,3Probintzia berean · % 48,8Erkidegoan · % 2,5Beste erkidegoa · % 6,3Estatutik kanpo · % 11,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 9 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 88,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Nikaragua, Dominikar Errepublika, Honduras dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Asia
Amerika · % 88,9Asia · % 11,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Nikaragua
2
1
Dominikar Errepublika
1
0
Honduras
1
1
Kolonbia
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 125 etxebizitza zeuden: 52 (% 41,6) nagusiak eta 73 (% 58,4) ez-nagusiak.[4]

125etxebizitza
52etxegune

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

52
73
Etxebizitza nagusia (52)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (73)

Guztira 52 etxegune zeuden, eta horietatik 24 (% 46,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 124
2 pertsona16
3 pertsona7
4 pertsona4
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 77 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 28,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 35,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,7.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 28,4 zen 2021ean eta % 28,6 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 12,6 izatetik % 11,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,0 ziren, eta gizonen artean % 31,1; 6,1 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 21,9 eta gizonen % 4,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

77biztanle 15 urte edo +, 2024
% 28,6goi-mailako ikasketak+0,2 puntu 2021etik mapa
% 11,7lehen hezkuntza edo gutxiago−0,9 puntu 2021etik mapa
% 11,7
% 24,7
% 35,1
% 28,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 11,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 24,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 35,1Goi-mailako ikasketak · % 28,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Samper del Salz, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak22% 28,614% 31,18% 25,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa27% 35,118% 40,09% 28,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)19% 24,711% 24,48% 25,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago9% 11,72% 4,47% 21,9
Guztira77% 100,045% 100,032% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Samper del Salz, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 28,4% 30,5% 28,4% 12,695
2022% 30,0% 31,1% 27,8% 11,190
2023% 29,9% 32,2% 26,4% 11,587
2024% 28,6% 35,1% 24,7% 11,777
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.498 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 32.733 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.650 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 18.509 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 53,5[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 31,7), beste diru-sarrerak (% 13), langabezia-prestazioak (% 0,6), beste prestazioak (% 1,3).

54%
32%
13%
Soldata · % 53,5Pentsioak · % 31,7Langabezia · % 0,6Beste prestazioak · % 1,3Beste sarrerak · % 13
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 25,3 da, probintziakoaren (30,5; Zaragozako mapa) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,6; Zaragozako mapa) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Samper del Salz udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 35 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 46,1; gainerako % 53,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 2,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,5 zen eta emakumezkoena % 34,4; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 9,1 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 39 zen 2023ean, 2021eko 36etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 35,9 osatzen dute, eta gizonek % 64,1.

39okupatu, 2023+% 8,3 2021etik
% 35,9emakumeak okupatuen artean
% 46,1jarduera-tasa, 2024
% 2,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 44,7
% 53,9
Okupatuak · % 44,7Langabeak · % 1,3Inaktiboak · % 53,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Samper del Salz, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak34% 44,724% 54,510% 31,3
Langabeak1% 1,30% 0,01% 3,1
Inaktiboak41% 53,920% 45,521% 65,6
Guztira76% 100,044% 100,032% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 71,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 12,8), industria (% 10,3) eta eraikuntza (% 5,1).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 12,8
% 10,3
% 71,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 12,8Industria · % 10,3Eraikuntza · % 5,1Zerbitzuak · % 71,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 43,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 28,2), eta oinarrizko okupazioak % 17,9.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 44,0 eta emakumeen % 42,9).

% 28,2
% 43,6
% 17,9
% 10,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 28,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 43,6Oinarrizko okupazioak · % 17,9Ez dago jasota · % 10,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Samper del Salz, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak11% 28,28% 32,03% 21,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak17% 43,611% 44,06% 42,9
Oinarrizko okupazioak7% 17,92% 8,05% 35,7
Ez dago jasota4% 10,34% 16,00% 0,0
Guztira39% 100,025% 100,014% 100,0

Okupatuen % 71,8 besteren konturako langileak dira, eta % 28,2 norberaren konturakoak.[13]

% 28,2
% 71,8
Norberaren kontura · % 28,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 71,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Samper del Salz, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura11% 28,27% 28,04% 28,6
Besteren kontura28% 71,818% 72,010% 71,4
Guztira39% 100,025% 100,014% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.266 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Kopuru hori udalerriaren azalera (11,5 km²) baino handiagoa da, udalerrian kokatutako ustiategien lurrak beste udalerri batzuetan ere badaudelako[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 91,6 lur goldagarria (1.160 ha, 12 ustiategitan), % 7,5 larre iraunkorrak (94,5 ha, 5 ustiategitan), % 0,9 arbolak (11,2 ha, 7 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,12 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria, lur-erabileraren arabera
92%
Lur goldagarria · 1.160 ha (% 91,6)Larre iraunkorrak · 94,5 ha (% 7,5)Arbolak · 11,2 ha (% 0,9)Baratzeak · 0,12 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 450 behi zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 20 gidari zeuden erroldatuta: 17 gizon (% 85) eta 3 emakume (% 15)[17]. Biztanleen % 25 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 70 ibilgailuk osatzen zuten: 38 turismo, 9 furgoneta, 7 kamioi, 7 motozikleta eta 4 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 475 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (443) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,6 urtekoa zen; turismoen % 5,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,5k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,4 diesel zen eta % 40,6 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
22%
29%
46%
ECO · 2 (% 2,9)C etiketa · 15 (% 21,7)B etiketa · 20 (% 29)Etiketarik gabe · 32 (% 46,4)
Turismoak, adinaren arabera
13%
13%
58%
11%
< 4 urte · 2 (% 5,3)4–8 urte · 5 (% 13,2)8–15 urte · 5 (% 13,2)15–25 urte · 22 (% 57,9)≥ 25 urte · 4 (% 10,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1640147.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Samper_del_Salz&oldid=11789948"(e)tik eskuratuta