Kroaziera
Itxura
Kroaziera eslaviar hizkuntza da, nagusiki Kroazia, Bosnia-Herzegovinako eta Montenegroko mintzatua. Historikoki, serbo-kroaziera hizkuntza batuaren aldaera da eta oraindik ere aditu batzuek haren barruan mantentzen dute.
Hizkuntzaren egitura eta ezaugarriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Fonetika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kroazierazko fonema gehienek euskarazko baliokidea dute, baina euskaraz ez daudenak ezagun zaizkigun beste hizkuntza batzuetan topa ditzakegu.
Bokalak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- A, a: [a]
- E, e: [e]
- I, i: [i]
- O, o: [o]
- U, u: [u]
Kontsonanteak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kroazierak 25 kontsonante ditu:
- B, b: [b]
- C, c: [ts] tz
- Č, č: [ʧ] tx, baina gogorra
- Ć, ć: [ʨ] tx
- D, d: [d]
- DŽ, dž: [ʤ] ingelesezko j bezala (judge), baina mingaina sabaira eramanik
- Đ, đ: [ʥ] ingelesezko j bezala (judge), baina mingaina goiko ebakortzen atzera eramanik
- F, f: [f]
- G, g: [g]
- H, h: [x] gipuzkerazko j
- J, j: [j] euskarazko bokal baten aurreko i bezalakoa (iaio)
- K, k: [k]
- L, l: [l]
- LJ lj: [ʎ] gipuzkerazko eta bizkaierazko ll bezalakoa, l bustia (llabur, mutila)
- M, m: [m]
- N, n: [n]
- NJ nj: [ɲ] ñ
- P, p: [p]
- R, r: [ɾ] r leuna, adibidez arotza hitzean bezalakoa; batzuetan, bokal modura jokatzen du (vrt, adibidez)
- S, s: [s] euskal z
- Š š: [ʃ] x
- T, t: [t]
- V, v: [ʋ] v eta u-ren artekoa
- Z, z: [z] zubererazko s bezala, deusik hitzean, edo frantsesezko eta ingelesezko zoo, rose hitzetako txistukariak bezala
- Ž ž: [ʒ] Lekeitiko hizkerako, frantsesezko eta katalanezko j bezala (Jacques, Jordi).
Gramatika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kroaziar izen, izenorde eta adjektiboek hiru genero dituzte: maskulinoa, femeninoa eta neutroa. Eslaviar hizkuntza gehienetan bezala, ez du artikulurik. Zazpi deklinabide-kasu ditu: nominatiboa, genitiboa, datiboa, akusatiboa, bokatiboa, lokatiboa eta instrumentala.
Esaldiaren ordena SAO da: subjektua, aditza eta objektuak.
Hiztegia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Egunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Kroaziera | Euskara |
|---|---|
| ponedjeljak | astelehen |
| utorak | astearte |
| srijeda | asteazken |
| četvrtak | ostiral |
| petak | ostegun |
| subota | larunbat |
| nedjelja | igande |
Hilabeteak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Kroaziera | Euskara |
|---|---|
| siječanj | urtarril |
| veljača | otsail |
| ožujak | martxo |
| travanj | apiril |
| svibanj | maiatz |
| lipanj | ekain |
| srpanj | uztail |
| kolovoz | abuztu |
| rujan | irail |
| listopad | urri |
| studeni | azaro |
| prosinac | abendu |