Kroaziera

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Kroaziera
'hrvatski jezik'
Non mintzatzen den: Kroazia eta Bosnia-Herzegovina batik bat 
Eskualdea: Erdialdeko Europa,Balkanak
Hiztunak: 6 milioi
Hizkuntza familia: Indoeuroparra
 Eslaviarra
  Hegoaldeko Eslaviarra
   Kroaziera 
Estatus ofiziala
Hizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak: Kroazia, Bosnia-Herzegovina,Montenegro Burgenland (Austria), Molise (Italia), Vojvodina (Serbia)
Erakunde araugilea: Kroaziera Standardaren Kontseilua
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: hr
ISO 639-2: scr, hrv
ISO 639-3: hrv

 

Croatian dialects in Cro and BiH 1.PNG
Kroazieraren dialektoak.
 

Kroaziera eslaviar hizkuntza da, nagusiki Kroazia, Bosnia-Herzegovinako eta Montenegroko mintzaira ofiziala dena.

Historikoki serbo-kroaziera hizkuntza batuaren aldaera izan da, eta oraindik ere aditu batzuk barruan mantentzen dute.

Ahoskatzeko gida[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kroazieran ageri diren fonema gehienek badute euskaraz baliokiderik, baina euskaraz baliokiderin ez dutenek ezagun zaizkiguen beste hizkuntza batzuetan topa ditzazkegu.

Bokalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

A, a: [a]

E, e: [e]

I, i: [i]

O, o: [o]

U, u: [u]

Kontsonanteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kroazieran 25 kontsonante ditu:

B, b: [b]

C, c: [ts] euskal "ts" bezalakoa.

Č, č : [ʧ] "tx" baina gogorra

Ć, ć : [ʨ] "tx" bezalakoa.

D, d: [d]

DŽ, dž : [ʤ] euskal "j" bezalakoa (bizkaieran batez ere erabilia, i bezalakoa)

Đ, đ : [ʥ] ingelerazko Dune hitzean bezalakoa

F, f: [f]

G, g: [g]

H, h: [x] Gaztelerazko "j"

J, j: [j] euskarazko bokal baten aurreko "i" bezalakoa.

K, k: [k]

L, l: [l]

LJ lj: [ʎ] gaztelerazko "ll" bezalakoa, l bustia

M, m: [m]

N, n: [n]

NJ nj : [ɲ] "ñ" bezalakoa

P, p: [p]

R, r: [ɾ] "r" suabea, adibidez arotza hitzean bezalakoa. Batzuetan bokal modura jokatzen du.

S, s: [s]

Š š : [ʃ] ingelerazko "sh", euskarazko "x"-ren antzekoa

T, t: [t]

V, v: [ʋ] "v" eta "u"-ren arteko nahasketa batz bezalakoa

Z, z: [z] euskarazko z

Ž ž: [ʒ] iparraldeko euskalkietako "j".

Gramatika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kroaziar hizkuntzak 3 genero ditu: maskulinoa, femeninoa eta neutroa Honek izen, izenorde eta adjetiboei eragiten die:

Izenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izenentzat forma bakarra adierazten da. Animalientzat adibidez, espezieak definitzen duen generoa adierazten da. Adb. Vuk (otsoa) eta konj (zaldia) maskulinoak dira eta krava (behia) femeninoa da.

Kroaziar hizkuntzak (hizkuntza eslabiar gehienak bezala) ez dauka artikulorik. Kroaziar hizkuntzak, Latinak bezala, zazpi kasu ditu (nominatiboa, datiboa, akusatiboa, bokatiboa, lokatiboa, instrumentala).

Euskerak kasu sistema ergatiboa dauka eta Kroazierak akusatiboa, eta sujetu-aditz-objektu hitz hurrenkera.

Adjektiboak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

jeftin|(i),~a,~o adj. .merke(a)

adj. = adjetiboa

jeftin - forma maskulino indefinitua

jeftini - forma maskulino definitua

jeftina - forma femenino definitua

jeftino – forma neutroa

Genero femenino eta neutroak idazkera berdineko forma definitua eta definitu gabea daukate, baina desberdin ahoskatzen dena.

Besteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kroaziar hizkuntzak zenbait kasutan erabiltzen diren izenordeak ditu. Euskerak ez du era honetako hitzik, horren ordez kasu antolaketak erabiltzen dira.

Aditzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kroaziar aditzek forma perfektuak eta ez-perfektuak dauzkate. Forma perfektoak eta ez-perfektoak iraupena duen eta unean-unekoa den akzioen artean ezberdintasuna adierazteko erabiltzen dira. Era honetan ingelesez „I do“ eta „I am doing“ izango litzateke; gazteleraz „Hago“ eta „estoy haciendo“; euskeraz „egin dut“ eta „egiten ari naiz“

v.imp. – aditz inperferktoa

v.per. – aditz perfektoa

Atiz perfektuak era inperfektora pasa daitezke atzizkiak eta aurrizkiak erantsita. Honek alderantzizkorako ere balio du.

Adbibidez, činiti (egin)-inp. Učiniti bihurtzen da

Hoonetarako ere bide desberdinak daude.

Adbididez, Aldatu=urediti(per.) =uređivati (inp.)

Hiztegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kroaziera Euskara
ponedjeljak astelehen
utorak astearte
srijeda asteazken
četvrtak ostiral
petak ostegun
subota larunbat
nedjelja igande

Hilabeteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kroaziera Euskara
siječanj Urtaril
veljača Otsail
ožujak Martxo
travanj Apiril
svibanj Maiatz
lipanj Ekain
srpanj Uztail
kolovoz Abuztu
rujan Irail
listopad Urri
studeni Azaro
prosinac Abendu

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Kroaziera Aldatu lotura Wikidatan
Wikipedia
Hizkuntza honek bere Wikipedia du.
Bisita ezazu.