Oxikodona

Wikipedia, Entziklopedia askea
Oxikodona
Oxycodone.svg
Formula kimikoaC18H21NO4
SMILES kanonikoa2D eredua
SMILES isomerikoa
CN1CC[C@]23[C@@H]4C(=O)CC[C@]2([C@H]1CC5=C3C(=C(C=C5)OC)O4)O
MolView3D eredua
Konposizioanitrogeno eta karbono
AurkitzaileaMartin Freund (en) Itzuli eta Edmund Speyer (en) Itzuli
Aurkitze data1916
Masa molekularra315,147 Da
Erabilera
Konposatu aktiboaXtampza (en) Itzuli, Oxycontin (en) Itzuli, Roxybond (en) Itzuli, Roxicodone (en) Itzuli, Oxaydo (en) Itzuli eta Oxecta (en) Itzuli
Tratatzen dumin, Substantzien abusu, Fibromialgia erreumatiko eta traumatismo
HaurdunaldiaAustralian pregnancy category C (en) Itzuli eta US pregnancy category B (en) Itzuli
Rolaopioid receptor agonist (en) Itzuli, opioide eta Narkotiko
Identifikatzaileak
InChlKeyBRUQQQPBMZOVGD-XFKAJCMBSA-N
CAS zenbakia76-42-6
ChemSpider4447649
PubChem5284603
Reaxys43446
Gmelin7852
ChEMBLCHEMBL656
EC zenbakia200-960-2
ECHA100.000.874
MeSHD010098
RxNorm7804
Human Metabolome DatabaseHMDB0014640
UNIICD35PMG570
NDF-RTN0000147955
KEGGC08018 eta D05312
Ohar medikoa
Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.

Oxikodona[1] tebainatik eratorritako opioide erdi sintetikoa da. Analgesiko narkotikoa da eta mina moderatua edo larria denean indikaturik dago, nagusiki minbizidun gaixoengan. 1916an sortu zuten Alemanian, sendagai mota hauen albo-ondorioak eta potentzia hobetzeko helburuarekin. Azken urteotan oxikodona eta naloxonaren artean egindako konbinazio bati esker idorreria gutxitu ahal izaten da.

Normalean ahotik hartutako botiken bidez erabiltzen da, bi modutara: Iraupen luzekoa 12 ordutik behin, edo eragin azkarragoa 4 edo 6 ordutik behin (kasu larrienetan sarriagotan). Halaber, zainaren bidez edo muskulubarne ere hartu daiteke.

Albo-ondorioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eragin desiragaitz nagusiak idorreria, nekea, zorabioa, goragalea, okak, aho lehorra, antsietatea, azkura eta izerdiak. Ez hain ohikoak (<%5): Jateko gogo eza, urduritasuna, sabeleko mina, beherakoa, gernu erretentzioa, arnasestua eta zotina.

Baliokidetasunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ahotik hartuta, oxikodonaren dosia morfinarenaren erdia da, hidromorfonarenaren bikoitza gutxi gora-behera.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskalterm: [Farmakoak Hiztegia] [2022]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Medikuntza Artikulu hau medikuntzari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.