Orka

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Orka
Iraute egoera
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Chordata
Klasea: Mammalia
Ordena: Cetacea
Familia: Delphinidae
Generoa: Orcinus
Fitzinger, 1860
Espeziea: O. orca
(Linnaeus, 1758
Hedapen mapa
Sinonimoak

Orca gladiator

orka edo ezpalarta (Orcinus orca) Orcinus generoko zetazeo bakarra da, mundu osoko itsasoetan bizi dena.[2]

Izurdeekin batera Delphinidae familian sailkatuta dago. IUCNek ezin izan du bere iraute egoera sailkatu baina leku jakin batzuetan arriskuan dago. Ingelesek "Balea hiltzailea" ezizena esleitu arren ez da gizakientzat arriskutsua.

10-en bat m luzea da, beltza kolorez baina sabelaldean eta, zuriuneak dituena. Bizkar-hegal zorrotza izaten du, zenbaitetan 1,80 metrotarainokoa izatera irits daitekeena. Emea arra baino txikiagoa izaten da. Barailetan 40-50 inguru hortz izaten ditu. Itsaso guztietan bizi da, Iparburutik Hegobururaino. 10 inguruko taldeetan ibiltzen da. Uretatik kanpora jauzi egiten du batzuetan. Arrainak, txibiak edo itsas ugaztunak janez elikatzen da. Erasokor fama du; ehiztari ona da, eta taldean antolaturik aritzen da ehizan.[3] Superharraparien artean dago.

orka jatorri etimologiko posiblea du bizkaitarraren orkatz-ean. Animalia batzuen hatz txikia edo atzetik hegaztiaren hanka duen azazkala(txarpa,ezpata edo ezproi).[4] Hizkuntza desberdinetan izenaren jatorri bera kontuan izanez. "zwaardwaluis" nederlandera (ezpata balea)[5], "epaulard" frantsesa (epee=ezpata)[6], "schwerwal" alemana (balea ezpata)[7], "miekkavalas" finlandiera (balea ezpata)[8]. Latin berantetik etortzerakoan eta orkarik italian ez egoterakoan.[9]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. The IUCN red list of endangered species
  2. (Ingelesez) Carwardine, Hoyt, Fordyce & Gill (1998). Whales & Dolphins: The Ultimate Guide to Marine Mammals. Londres: HarperCollins. ISBN 0-00-220105-4
  3. Lur entziklopedietatik hartua.
  4. <orkatz «[1]».
  5. <orka nederlandera «[2]».
  6. <orka frantsesa «[3]».
  7. <orka alemana «[4]».
  8. <orka finlandiera «[5]».
  9. <orka etimologiko «[6]».
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Orka Aldatu lotura Wikidatan
Wikispezieetan informazioa gehiago aurki dezakezu: Orcinus_orca


Biologia Artikulu hau biologiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.