Pasargada

Pasargada1 UNESCOren gizateriaren ondarea
Ziro II.aren hilobia Pasargadan
Mota	Kulturala
Irizpideak	i, ii, iii, iv
Erreferentzia (ID)	1106
Kokalekua	Iran
Eskualdea2	Asia eta Ozeania
Izen ematea	2004 (XXVIII. bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena

Pasargada (persieraz پاسارگاد) persiar Akemenestar Inperioko lehen hiriburuaren izena da, gaur egungo Iranen hegoaldean kokatua. Fars probintzian, Zagros mendien ekialdeko luzapen batean, gaur egungo Shiraz hiritik 100 kilometro inguru ipar-ekialdera dagoena eta Persiar Inperioko hurrengo hiriburua izan zen Persepolisetik 87 kilometro inguru ipar-ekialdera.

Pasargada UNESCOk, Gizateriaren Ondare bezala izendatu zuen 2004an. 160 hektareako babes eremua eta 7.127 hektareako errespetu eremua hartzen du.

Historia

Akemenestar dinastiaren lehen hiriburua izan zen, 160 hektarea inguruko hedadura hartuz. Hiriburu bezala, garrantzia galtzen joan zen Persepolisen sorrerarekin, inperioaren lehen hiriburua izateak, errespetatzeko moduko toki bihurtu bazuen ere. Eta, horretaz gain, bertan dagoela Persiar akemenestar Inperioaren sortzailea izan zen Ziro II.aren hilobi xaloa, egundaino mantendu den hilobia.

Ziroren hilobia, akemenestar garaiko arte persiarrean existitu ziren bi hilobi ereduetako bat. Edikulu erako eraikin bat da, bi uretarako frontoi eta estalkiarekin, Asia Txikiko arte greziarrarekin lotua. Beste eredua, Naqsh-e Rostamen dagoen Dario I.aren hilobia da, harkaitzean zulatua, Egiptoko hipogeoak bezala.

Mausoleo honen ondoan, gainera, Tall-e Takhteko terraza gotortua eta sarrerako arkupeak, audientzia gelek, errege gelek eta lorategiek eratutako jauregi multzo arkitektonikoa nabarmendu behar dira, ez direna, bakarrik, akemenestar arkitektura eta artearen lehen fasearen adierazgarri, baizik eta baita persiar zibilizazioaren ereduzko testigutza bat ere.