Sharon Tate

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Sharon Tate
Sharon Tate
Datu pertsonalak
Izen osoa Sharon Marie Tate
Jaio 1943ko urtarrilaren 24a
Ameriketako Estatu Batuak Dallas, Texas (Estatu Batuak)
Hil 1969ko abuztuaren 9a (26 urte)
Ameriketako Estatu Batuak Benedict Canyon, Los Angeles, Kalifornia (Estatu Batuak)
Lan nabarmenenak Valley of the Dolls
Webgunea www.sharontate.net


Sharon Marie Tate (1943ko urtarrilaren 24a1969ko abuztuaren 9a) estatubatuar aktore eta modeloa izan zen. 1960ko hamarkadan, telebistako paper txikietan egin zuen lana eta ondoren hainbat filmetan hartu zuen parte. Izan zituen paper komikoek hainbat laudorio erakarri zioten eta Hollywoodeko promesa izateko aukera zuela garbi geratu zen 1967an, aurreko urtean Valley of the Dolls filmean egindako lanagatik, Urrezko Globoetarako izendatu zutenean. Aldi berean, modeloa behin eta berriro ateratzen joan zen aldizkarietan eta, ez gutxitan, azalean gainera.

1968an, Sharon Roman Polanski zine zuzendariarekin ezkondu zen. 8 hilabete eta erdiko haurdunaldiaren ondoren, Charles Mansonen jarraitzaileek erail zuten bere etxean beste lau lagunekin batera zegoenean[1].

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sharon Tate Dallasen, Texasen, jaio zen eta Paul James Tate eta Doris Gwendolyn Willeten alaba zaharrena izan zen. Paul AEBetako armadako ofiziala zen eta Sharonen ahizpak Debra (j. 1952ko azaroaren 6an) eta Patricia (j. 1957ko urriaren 30a-2000ko ekainaren 3a) izan ziren eta harreman estua zuten elkarren artean.

Neskatilak 6 hilabete zituenean, Miss Tiny Tot de Dallas Pageant egin zuten, baina familiak ez zuen negozio horretan arreta handirik jarri. Hala ere, bere edertasuna nabarmena zen eta lehiaketetara aurkezten joan zen, 1959an, Miss Richland egin zutelarik.

Paul Taten lanak bizilekua aldatzera behartu zituen maiz eta, Sharonek 16 urte izaterako, AEBetako 6 hiri ezberdinetan bizita zegoen. Ez zuen lagunak egiteko eta mantentzeko erraztasun handirik eta, familiaren hitzetan, uzkur agertzen zen eta ez zuen konfiantza handirik bere buruagan. 1960an, Paul Italiara transferitu zuten eta familia osoa joan zen berarekin. Veronara itzuli zenean, Sharon bere aurpegia ezaguna egiten ari zelaz jabetu zen eta, pixkanaka, zinearen munduan sartzen joan zen.

Lana[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1962an, Tate sendia etxera itzuli zen eta Sharon Los Angelesen zegoen berriro. Esan bezala, 60ko hamarkadan, telebistako paper txikietan egin zuen lana eta ondoren hainbat filmetan hartu zuen parte. Bere lehen presentzia telebistan, The Beverly Hillbillies (1962) telesailarekin iritsi zen[2]. Telesaila hau, 1963tik 1965 arte egon zen pantailan eta, bertan, banku bateko idazkari papera egiten zuen. Izan zituen paper komikoek hainbat laudorio erakarri zioten eta Hollywoodeko promesa izateko aukera zuela garbi geratu zen 1967an, aurreko urtean Valley of the Dolls filmean egindako lanagatik, Urrezko Globoetarako izendatu zutenean[3][4]. Aldi berean, modeloa behin eta berriro ateratzen joan zen aldizkarietan eta, ez gutxitan, azalean gainera[5][6].

Garai horietan, Sharon Philippe Forquet frantziar aktorearekin hasi zen harremanetan, baina konpromisoa ez zen oso egonkorra izan, behin baino gehiagotan haserretu zirelarik. Haserre haietako batzuk oldarkorrak ziren eta Tatek lesioak jasan zituen, azkenean banandu ziren arte.

Pertsona ospetsua zen, jada, eta moda ikono eta Hollywooderako bidean zegoen[7].

1964an, Sharonek Sam Peckinpah eta Steve McQueenekin egin zuen froga The Cincinnati Kid filmerako, baina atzera bota zuten. Aurrera jarraitu zuen, hala ere, eta, 1965aren bukaeran, lehen lan garrantzitsua etorri zitzaion, Eye of the Devil filmaren irudia izan zelarik eta David Niven, Deborah Kerr, Donald Pleasence edi David Hemmingsekin egin zuen lan.

1966an, The Fearless Vampire Killers ("Banpiroen dantza") etorri zen eta, garai hartan, Roman Polanski zuzendaria ezagutu zuen[8].

Polanski Londresen geratu zen bitartean, Sharon AEBetara itzuli zen eta Don't Make Waves filma egin zuen Tony Curtisekin, kritika onak ez ziren iristen.

Ezkontza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eye of the Devil filmean

1967ko bukaeran, Sharon Londresera itzuli zen eta, 1968ko urtarrilaren 20an, Polanski eta Tate ezkondu egin ziren Chelsean[9]. Bikotea maiz agertuko zen egunkari eta aldizkarietan.

Los Angelesera joan ziren bizitzera eta lagun sare zabala egin zuten[10]: Steve McQueen, Warren Beatty[11], Mia Farrow, Peter Sellers, Jacqueline Bisset, Leslie Caron, Joan Collins, Joanna Pettet, Laurence Harvey, Peter Fonda edo Jane Fonda eta garaiko izarrekin ere harramanak izan zituzten: Henry Fonda, Kirk Douglas, Yul Brynner, Danny Kaye, Jim Morrison abeslaria edo The Mamas & The Papas, Terry Melcher ekoizlea eta bere andregaia zen Candice Bergen...

1968ko udan, Sharon The Wrecking Crew filmean hasi zen lanean eta arrakasta handia izan zuen[12]. Hori gutxi balitz, Urrezko Globorako izendatu zuten Valley of the Dolls filman egindako lanagatik[13]. Hortik aurrera, bere karrera geldiezina zen[14][15].

1968 bukaeran, Tate haurdun zegoen eta, 1969ko otsailaren 15ean, bikotea Benedict Canyonenko 10050 de Cielo Drivera joan zen bizitzera. Aurrez, Terry Melcher eta Candice Bergen bizi izan ziren etxe hartan eta Sharon eta Roman askotan izanda zeuden bertan. Gustura joan ziren etxe berrira. Sharonen hurrengo proiektua The Thirteen Chairs izango zen eta Orson Wellesekin egingo zuen lan. Polanskik, berriz, The Day of the Dolphin egingo zuen eta Londresera joan zen. Sharon joan zitzaion bisitan, baina 1969ko uztailaren 20an Los Angelesera itzuli zen. Senarra abuztuaren 12an etortzekoa zen eta lagunak Tateren etxean egongo ziren ordura arte.

Heriotza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1969ko abuztuaren 8an, Sharon Tateri bi aste falta zitzaizkion umea izateko. Joanna Pettet eta Barbara Lewis bere lagunekin egon zen bazkaltzen, Debra ahizparekin hitz egin zuen eta Patti berarekin gaua pasatzera joango ote zen galdetu zion. Sharonek ezezkoa esan zion eta Sebring, Frykowski eta Folgerrekin El Coyote jatetxera joan zen, 22:30 aldera itzuliz.

1969ko abuztuaren 9an goizaldean, Winifred Chapman zerbitzariak aurkitu zituen Sharon Tate eta bere lagunen gorpuak. Badirudi, Susan Atkinsek asasinatu zuela Sharon, 16 sastada emanez, haietako bost gutxienez mortalak. Gainera, soka batekin lotuta, etxe guztian zehar eraman omen zuen arrastaka eta, emakumea odolustu baino lehen, hari hainbat gehiegikeria egin. Sarreran, Steven zegoen tirokatuta kotxean eta, etxe barruan, Tate eta Sebring lepotik lotuta zeuden sokaz. Frykowski eta Folgerren gorpuak ere aurkitu zituzten, etxe aurreko lorategian eta labankadaz josita[16].

Atezaina zen bizirik zirauen bakarra, Guillermo Garretson. Ondoko etxe batean bizi zen hau eta susmagarri bilakatu zen berehala, baina azkenean errugabetu zuten.

Roman Polanskik jakin zunean, Los Angelesera itzuli zen eta poliziak galderaz josi zuen.

Hiletak asteazkenean izan ziren, abuztuaren 13an, eta Sharon Tate Holy Crosseko hilobian lurperatu zuten, Culver Cityn, Kalifornian, Paul Richard Polanski -hil ondoren jarriko zioten izena semeari- bere besoetan zuela.

Roman Polanskik elkarrizketa bat eskaini zion aldizkari bati eta etxeko egongelaren argazkiak ateratzen utzi. Kritika gogorrak jasan zituen horregatik, baina berak arduraduna aurkitu nahi zuela esan zuen. Morboak Tateren filmen ospea zabaldu zuen eta espekulazioak ez ziren isiltzen[17].

1969ko azaroan, Susan Atkins kartzelan zegoen auto lapurreta bat medio eta Sharon Tate hil zuela esan zion bere kide bati. Salaketa formala izan zen ondoren eta Charles Manson, Charles "Tex" Watson, Patricia Krenwinkel eta Linda Kasabian ere atxilo hartu zituzten. Atkinsek esan zuenez, Taten etxeko hilketen ondoren, Leno eta LaBianca Romero ere erail zituzten Los Felizen, Los Angelesen[18].

Badirudi taldea etxeko langa pasatzen ari zenean, Stevenek ikusi zituela. Watson inguratu zitzaion eta gelditzeko agindu, segidan 4 tiro emanez. Watsonek kanpoan geratzeko esan zion Kasabiani eta besteak barrura sartu ziren. Etxeko 4 kideak lotu zituzten eta auspez etzateko agindu. Jay Sebringek Sharon haurdun zegoela esan zien eta ez minik egiteko eta Watsonek tiro egin zion. Wojciech Frykowski eta Abigail Folger saiatu ziren alde egiten eta korrika joan ziren aurreko lorategira, baina harrapatu eta erail egin zituzten. Tate geratzen zen etxean eta alferrik izan ziren bere eskaerak, 16 labankada jasa baitzituen[19].

2010ean, Manson, Watson, Krenwinkel eta Van Houten atxilotuta daude oraindik. Susan Atkins, berriz, 2009ko irailaren 24an hil zen kartzelan[20].

Sarraskia baino hamarkada bat beranduago, Sharonen ama Dorisek zentzategien aurkako ekimen publikoa antolatu zuen. Hiltzaileek nolabaiteko kultua jasateko aukera zuten, bere ustez, eta baldintzapeko askatasuna errazegi lor zezaketen. Protesta honek, 1982an, Kaliforniak zeuzkan kriminaltasunaren aurkako legeei konponketa batzuk egitera eraman zuen, biktimek eta hauen sendiek sententzietan eta baldintzapeko askatasunaren aurreko bistan deklaratzea ahalbidetuz. Doris Tate, Sharonen ama, izan zen lege berriarekin era horretako deklarazioa egin ahal izan zuen lehen pertsona[21][22].

Filmografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Filmak eta telesailak
Izena Urtea Pertsonaia Oharrak
Barabbas 1961 Patrizia Koliseoan Ez da agertzen kredituetan
Hemingway's Adventures of a Young Man 1962 Izenik gabe Ez da agertzen kredituetan
The Beverly Hillbillies 1963–1965 Janet Trego Telesaila, 15 atal
Mister Ed 1963 Telefonista
Sailorren neska
Telesaila, 2 atal: Love Thy New Neighbor eta Ed Discovers America
The Americanization of Emily 1964 Neska polita Ez da agertzen kredituetan
Th Man from U.N.C.L.E. 1965 Terapeuta Telesaila, The Girls of Nazarone Affair atala
Eye of the Devil 1966 Odile de Caray
The Fearless Vampire Killers 1967 Sarah Shagal
Don't Make Waves 1967 Malibu
Valley of the Dolls 1967 Jennifer North
Rosemary's Baby 1968 Neska festan Ez da agertzen kredituetan
The Wrecking Crew 1968 Freya Carlson
The Thirteen Chairs 1969 Pat Hilondokoa

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   John, Gilmore (1971), The Garbage People, Omega Press .
  2.   Leaming, Barbara (1981), Polanski: The Filmmaker as Voyeur, Simon and Schuster, ISBN 0-671-24985-1 .
  3.   Columbus, Johnny (1968ko ekaina), Sharon Tate – Venus on a Treadmill, Photo Screen, http://www.geocities.com/cean2/photoscreen.htm .
  4.   Crowther, Bosley (1967-12-16), «Valley of the Dolls», New York Times, http://movies2.nytimes.com/mem/movies/review.html?title1=VALLEY%20OF%20THE%20DOLLS%20%28MOVIE%29%20&reviewer=By%20BOSLEY%20CROWTHER%20&pdate=19671216 .
  5.   «The New American Beauties», Newsweek, 1968-03-04, http://www.geocities.com/cean2/covers1a.htm .
  6.   Ebert, Roger (1967-12-27), «Valley of the Dolls», Chicago Sun-Times, http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19671227/REVIEWS/712270301/1023 .
  7.   Maltin, Leonard (1998), Leonard Maltin's Movie and Video Guide, Signet Publishing, ISBN 0-451-19288-5 .
  8.   BBC (2006-12-20), BBC News Report, http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6197589.stm .
  9.   Roman, Polanski (1984), Roman by Polanski, Eurexpart B.V., ISBN 0-688-02621-4 .
  10.   Evans, Peter (2005-07-24), «Sufferings of the great seducer», The Sunday Times, http://www.timesonline.co.uk/tol/news/article547335.ece?print=yes&randnum=1254102174470 .
  11.   Amburn, Ellis (2003), The Sexiest Man Alive: A Biography of Warren Beatty, Virgin Books, ISBN 1852279192, http://books.google.com/?id=vgqPOQAACAAJ .
  12.   Canby, Vincent (1969-02-06), «The Screen: Matt Helm Back in Town», New York Times, http://movies.nytimes.com/movie/review?_r=2&res=9E07E3DC1E30EE3BBC4E53DFB4668382679EDE .
  13.   Sharon Tate, Golden Globes.org, http://www.goldenglobes.org/browse/member/30188 .
  14.   Golden Laurel Awards 1968, http://www.imdb.com/Sections/Awards/Laurel_Awards/1968 .
  15.   Sharon's Biography — The Tide Turns, SharonTate.net, http://www.sharontate.net/bio4.html .
  16.   Gilmore, John (2000), Manson: The Unholy Trail of Charlie & the Family, Amok Books, ISBN 1-878923-13-7 .
  17.   Dunne, Dominick (1999), The Way We Lived Then: Recollections of a Well Known Name Dropper, Crown Publishers, ISBN 0-609-60388-4 .
  18.   Greg, King (2000), Sharon Tate and the Manson Murders, Barricade Books, ISBN 1-56980-157-6 .
  19.   Bugliosi, Vincent; Gentry, Curt (1974), Helter Skelter: The True Story of the Manson Murders, W.W. Norton & Company, Inc., ISBN 978-0393087000 .
  20.   Blankstein, Andrew (2009-09-25), «Manson follower Susan Atkins dies at 61», Los Angeles Times, http://www.latimes.com/news/obituaries/la-me-susan-atkins26-2009sep26,0,317602,print.story .
  21. Doris Tate Crime Victims Foundation
  22.   Quintanilla, Michael (1994-1-10), «Promises to Keep: Patti Tate Leads a Justice Crusade in the Name of Her Sister Sharon», Los Angeles Times, http://articles.latimes.com/1994-01-10/news/vw-10404_1_sharon-tate .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sharon Tate Aldatu lotura Wikidatan