Tuareg

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Tuareg
Touareg1.jpg

Tuaregak, Aljerian
Biztanleak guztira 900.000 bat[1]
Biztanleria nabarmena duten eskualdeak  Niger

 Mali
 Burkina Faso
 Aljeria

 Libia
Hizkuntza Berbere hizkuntzak (Tamasheq, Tamajeq, Tamahaq), hausa, arabiera
Erlijioa Islam

Tuareg herria berbere hizkuntzaz mintzo den artzain herri nomada da, Touat (Aljeria) eta Ghudamisetik (Libia) hasi eta ipar Nigeriaraino, eta Fezzanetik (Libia) Timbukturaino (Mali) iristen dena. XX. mende bukaeran 900.000 bat tuareg ziren[1].

Tuaregak bizi diren eremua.

Tuaregek konfederazio moduko elkarteak osatzen dituzte: Ahaggar eta Azjer, iparraldean, eta Asben, Ifora, Itesen, Aulliminden eta Kel Tademaket, hegoaldean. Iparraldeko tuaregak basamortuan bizi dira; hegoaldekoak, berriz, estepan eta sabanan. Hegoaldeko tuaregek ganadua, gameluak eta zebuak hazten dituzte, eta iparraldekoei saltzen dizkiete.

Europarrak iritsi aurretik, tuaregen lurraldeetatik karabana eta bidaiari asko ibili zen, baina ibilgailu motordunak azaldu zirenean karabana bidezko bidaiak arras galdu ziren. 1970-1980. urteetan Mauritania, Senegal, Nigeria, Burkina Faso eta Txaden gertatutako lehorteen ondorioz, hegoaldeko tuaregen kopurua murriztu zen eta haien artzain-bizimoduak aldaketak izan zituen. Tuaregen gizarte-antolamendua feudala da; hainbat gizarte-maila daude, erabat definituak: aitoren semeak, apaizak, jopuak, eskulangileak eta laborariak (lehen esklaboak). Beren idazkera berezia dute (tifinagh), antzina libiarrek erabiltzen zutenaren antzekoa.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Tuareg Encyclopædia Britannica

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Tuareg Aldatu lotura Wikidatan