Akkra

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Akkra
Nkran
 Ghana
Accra Montage.jpg
Administrazioa
Herrialdea  Ghana
Eskualdea Akkra Handia
Alkatea Mohammed Adjei Sowah
Izen ofiziala Accra
Jatorrizko izena Nkran
Geografia
Koordenatuak 5° 36′ 13″ N, 0° 11′ 13″ W / 5.6037°N,0.187°W / 5.6037; -0.187Koordenatuak: 5° 36′ 13″ N, 0° 11′ 13″ W / 5.6037°N,0.187°W / 5.6037; -0.187
Akkra hemen kokatua: Ghana
Akkra
Akkra
Akkra (Ghana)
Greater Accra Metro Area.jpg
Azalera 173 km²
Altuera 61 m
Mugakideak Eastern Region, Central Region eta Dangme West District
Demografia
Biztanleria 2.291.352 bizt. (2013)
Dentsitatea 13.244,81 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 0302, 0302
Ordu eremua UTC±00:00 eta Greenwich Meridianoko Ordua
Hiri senidetuak Johannesburgo, Chicago, Washington, Columbia, Columbus eta Paynesville
http://www.ama.ghanadistricts.gov.gh/

Akkra[1] (ingelesez: Accra, əˈkrɑː ahoskatua) Ghanako hiriburua eta hiri nagusia da. Gineako golkoan dago, eta kultura, merkataritza eta industriagune garrantzitsua da. Komunikazio ugari ditu, burdinbidez eta errepidez, kostalde bereko beste hiriekin. Garrantzi handiko petrolio findegia du.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Akkra" izena "Nkran" hitzatik dator, Àkan hizkuntzetan "inurriak". Izenaren justifikazioa inguruan zeuden inurritegi ugaritasunean aurki nahi izan da.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1500 eta 1578 artean egungo Akkraren inguruan Portugaldar Inperioak gotorleku bat sortu zuen. Tokia Afrikako lehengaiak eta esklabuekin komertzio egiteko egokia zen eta horiek ospea eman zioten, azken buruan europearrek Gineako golkoko mendebaldeko itsasalde horri Urre Kosta esan baitzioten.[2]. Esklabuak batez ere ga herriaren lurraldeetan harrapatzen zituzten, kokalekuaren inguruko mendietan. 1578an ga herriko talde batek portugaldarren gotorlekua txikitu zuen; XVII. mendearen hasieran, bestetik, ga herrikoek bertan hiri bat sortu zuten. 1642an Herbeheretar Inperioak potugaldarra ordezkatu zuen eta beste gotorleku komertziala sortu zuten. Halaber, Britaniar Inperioaren Royal African Companyak inguruetan kokatu ziren gatazka armatuak sortuz; arazoak, nolabait, 1672ko Bredako Itunaren bitartez konpondu ziren; horren arabera britainiarrek beste kokapena bilatu zuten. Aipatutako herriekin batera, inguruan ere, XVII. mendearen bukaeran, suediarrak eta danimarkarrak ibili ziren.

Christiansborg gaztelua.

Egungo hiria ga herriak sortutako inguruan garatu zen baina baita ere beste herrialdetako inbaditzaileen gotorlekuak hartuz:

Aipatutako lau alde hauek egungo hiriburuaren barrutiak dira.

1877an, britaniarren eta Ashanti Inperioa arteko gerren ondoren, Akkra Urre Kosta Britaniar koloniaren hiriburua izendatu zuten, horrela Cape Coast ordezkatuz. Halaber, poliki-poliki, lurraldean zeharrean burdinbidearen eraikuntzak hiria Ghanako benetako bihotz ekonomikoa bihurtu zuen.

1862an eta 1939an lurrikarek txikizio handiak eragin zituzten Akkran.

1948an Accra Riots erakundeak Erresuma Batuarekiko independentziaren aldeko kanpaina handia eragin zuen. 1957an estatu izaera eskuratu zuten eta Akkra hiriburua izendatua izan zen.

Gaur egun Afrikako hiriburu aurreratuenetariko bat da.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Akkrak klima tropikala lehorra du ia erdielkorra. Bi euri garaiak ditu baina urte osoan ez du asko egiten, 730 mm. batezbesteko. Tenperatura aldetik ez dira aldaketa handiak ematen: 24,7°tik 28°tara. Abuztua hilabete hotzena da, martxoa beroena.

Datu klimatikoak (Akkra)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 34 38 38 34 35 33 32 32 32 32 33 34 38
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 31 31 31 31 31 29 27 27 27 29 31 31 30
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 23 24 24 24 24 23 23 22 23 23 24 24 23
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 15 17 20 19 21 20 19 18 20 19 21 17 15
Euria (mm) 15 33 56 81 142 178 46 15 36 64 36 23 725
Euri egunak (≥ 1 mm) 1 2 4 6 9 10 4 3 4 6 3 2 54
Eguzki orduak 217 226 217 210 217 150 155 155 180 217 240 248 2432
Iturria: BBC Weather[3]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera
Urtea Biztanleria
1931 61.000
1950 160.000
1960 390.000
1970 624.091
1984 969.195
2000 1.658.937
2001 1.661.400

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Akkrak bi hiri senidetu ditu:[4]

Hiria Herrialdea Urtea Erreferentziak
Ameriketako Estatu Batuak Chicago, Illinois Estatu Batuak 1989 [4]
Ameriketako Estatu Batuak Washington Hiria Estatu Batuak 2006 [5]

Galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Akkra Aldatu lotura Wikidatan