bell hooks

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bell hooks
Bellhooks.jpg
Bizitza
Izen osoa Gloria Jean Watkins
Jaiotza Hopkinsville1952ko irailaren 25a (68 urte)
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Talde etnikoa afro-amerikarra
Hezkuntza
Heziketa Wisconsingo Unibertsitatea Madisonen Arte-masterra
University of California, Santa Cruz (en) Itzuli Ph.D.
Stanford Unibertsitatea Artean graduatu
Hopkinsville High School (en) Itzuli
Hezkuntza-maila doktoretza
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak filosofoa, unibertsitateko irakaslea, idazlea eta aktibista
Enplegatzailea(k) Hegoaldeko Kaliforniako Unibertsitatea
New York Hiriko Unibertsitatea
San Francisco State University (en) Itzuli
Berea College (en) Itzuli
Yale Unibertsitatea
Oberlin College (en) Itzuli
Utrechteko Unibertsitatea
Lan nabarmenak Ain't I a Woman? (en) Itzuli
All About Love: New Visions (en) Itzuli
We Real Cool: Black Men and Masculinity (en) Itzuli
Feminist Theory: From Margin to Center (en) Itzuli
Bone Black: Memories of Girlhood (en) Itzuli
Jasotako sariak
Influentziak Sojourner Truth, Paulo Freire, Gustavo Gutiérrez, Erich Fromm, Lorraine Hansberry, Thich Nhat Hanh (en) Itzuli, James Baldwin, Malcolm X eta Martin Luther King
Izengoitia(k) bell hooks
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa budismoa

IMDB: nm0393654 Twitter: bellhooks Edit the value on Wikidata

Gloria Jean Watkins (Hopkinsville, Kentucky, 1952ko irailaren 25a), bell hooks ezizenez ezaguna (letra xehez idatzita), idazle, militante feminista eta aktibista sozial estatubatuarra da. Amaren aldeko birramamaren izenetik hartu zuen bere ezizena: Bell Blair Hooks izena zuen hark.

Arrazakeriak, kapitalismoak eta generoak talka egiten duten lekua aztertzen du. Arraza, klasea eta generoa landu izan ditu hezkuntzan, artean, historian, sexualitatean, komunikabideetan eta feminismoan.

Menderakuntza- eta zapalkuntza-sistemak aztertzen ditu, batez ere, arrazaren, klase sozialaren eta generoaren uztartzeari lotutakoak. Berrogei liburutik gora eta artikulu akademiko ugari idatzi ditu, eta hainbat hitzaldi eman ditu. Haurrentzako literatura ere idatzi du. Halaber, dokumentaletan ere zenbait agerpen labur egin ditu.[1][2] Euskaraz, Feminismoa denon kontua da: politika pasio (2018, Katakrak) lana dugu irakurgai, Amaia Apalauzak itzulia eta Katakrak argitaletxeak argitaratua.

2014an, bell hooks Institutua sortu zuen Berea College-n (Berea, Kentucky).[3]

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hooks Hopkinsvillen jaio zen, Kentuckyko hiri txiki segregatu batean, langile klaseko familia batean.[1] Ama, Rosa Bell Watkins, etxekoandrea zen, eta aita, Veodis Watkins, atezaina. Bost ahizpa eta neba bat izan zituen. Irakurzalea izan zen, eta arrazaren arabera segregatutako eskola publikoetan ikasi zuen. Ikasle eta irakasleak nagusiki zuriak ziren eskola integratu batera igarotzerakoan izan zituen zorigaizto handiei buruz idatzi zuen. Gero, Hopkinsvilleko Hopkinsville High School-en graduatu zen. Ingelesean lizentziatu zen 1973an, Stanford Unibertsitatean, eta, 1976an, Ingeleseko masterra eskuratu zuen, Wisconsin Unibertsitatean (Madison).

1983an, irakaskuntzan eta idazten zenbait urte igaro ostean, Toni Morrison idazlearen lanei buruzko doktoretza-tesia egin zuen, Kaliforniako Unibertsitatean (Santa Cruz).

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1976an hasi zen lanean irakasle, Hego Kaliforniako Unibertsitatean, hain zuzen, Ingeleseko irakaslea eta Ikasketa Etnikoetako irakasle nagusia izan zen. Hor igaro zituen hiru urte, eta Golemics Los Angeleseko argitaletxeak haren lehen liburua argitaratu zuen: And There We Wept (1978) poesia-liburua. "bell hooks" izenarekin sinatu zuen liburu hura. Amaren aldeko birramamaren izena hartu zuen ezizen gisa, "ezaguna zen mihi zoli eta ausarta zuelako, eta miretsi egiten zuen hori". Letra xehez idatzi zuen, "birramamarengandik bereizteko". Konbentzioaren kontra letra xehea erabiltzeak erakusten du zer den garrantzitsuena bere lanetan: "liburuen mamia, ez nor naizen".[4]

Bigarren Hezkuntzaren ondorengo zenbait erakundetan irakatsi zuen 1980 eta 1990 hasieran, besteak beste, hauetan: Kaliforniako Unibertsitatea (Santa Cruz), San Frantziskoko Estatu Unibertsitatea, Yale, Oberlin College eta New York Hiriko Unibertsitatea. 1981. urtean, South End Press argitaletxeak Ain't I a Woman?: Black Women and Feminism haren lehen lan garrantzitsua argitaratu zuen, nahiz eta urte batzuk lehenago idatzia zuen, graduatu aurreko ikaslea zela, hain zuzen. Argitaratu zenetik, lan horrek aintzatespen orokorra irabazi du pentsamendu feministari egin dion ekarpena dela-eta.

Ain't I a Woman? lanak gerora ere behin eta berriz landuko dituen zenbait gai aztertzen ditu: emakume beltzengan sexismoak eta arrazismoak izan duen eragin historikoa; emakumetasun beltzaren debaluazioa; hedabideek haizatzen dituzten rolak eta irudikapenak; hezkuntza-sistema; patriarkatu zuri, supremazista eta kapitalista; emakume beltzen marjinalizazioa, eta feminismoaren baitan arraza eta klaseari zaien begirunerik eza. Liburu hori argitaratu zuenetik, pentsalari politiko eta kultura-kritikari ezkertiar eta postmoderno bikaintzat hartu da. Idazteko eta hitz egiteko estilo ugari baliatzen ditu bere lanak aurkezteko, izan liburuetan nahiz beste bitarteko batzuetan, jende gehiagorengana iristeko. Hala, liburuak argitaratzeaz gainera, aldizkari akademiko nahiz tradizional ugaritan idatzi du; hitzaldiak egin ditu oso leku irisgarrietan, eta hainbat dokumentaletan agertzen da.

Feministek askotan aipatzen dute,[5][6][7] "feminismoa" bezain dibertsoa den zerbait definitzeko zailtasunari erantzun onena eman diolako. Honela dio Feminismoa denon kontua da: politika pasio lanean: "Beti nahi izan dut jendeak erantzun bat izatea 'Zer da feminismoa?' galdetzen duenean, beldurrik edo fantasiarik gabeko erantzun bat. Beti nahi izan dut jendeak honelako definizio bat izatea eta behin eta berriz errepikatzea: 'Feminismoa sexismoa, esplotazio sexista eta zapalkuntza deuseztatzeko mugimendu bat da."[8]

Berrogei liburutik gora argitaratu ditu, gai hauei guztiei buruz, esaterako: gizon beltzak, patriarkatua, maskulinitate, norbere memoriekin konprometitutako pedagogia eta sexualitatea (feminismoari eta estetikari/ikusizko kulturari lotutako politikei dagokienez). Bere azken lanetan gehien agertzen den gaia komunitatea eta elkartasuna da; maitasunezko komunitateen gaitasuna, arrazaren, klasearen edo generoaren ondoriozko desparekotasunak gainditzeko. Hiru liburu konbentzionaletan eta haurrentzako lau liburutan, iradokitzen du komunikazioa eta alfabetizatze literarioa (irakurri, idatzi eta kritikotasunez pentsatzeko gaitasuna) ezinbestekoak direla komunitate eta harreman osasuntsuak garatzeko, ez daudenak arrazagatiko, klaseagatiko edo generoagatiko desparekotasunek baldintzatuta.

Zenbait lan hautatu[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Liburuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haur eta gazte literatura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eraginak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hona hemen hooksengan eragina izan duten batzuk: Sojourner Truth abolizionista eta feminista afroamerikarra, Paulo Freire hezitzaile brasildarra, Gustavo Gutiérrez teologo eta apaiz dominikarra, Erich Fromm psikologoa, Lorraine Hansberry antzerkigilea, Thich Nhat Hanh monje budista, James Baldwin idazle afroamerikarra, Walter Rodney historialari guyanarra, Malcom X lider afroamerikarra eta Martin Luther King, Jr. eskubide zibilen defendatzaile afroamerikarra.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b «Bell Hooks Biography - life, childhood, children, name, school, mother, young, book, information, born» www.notablebiographies.com Noiz kontsultatua: 2020-07-22.
  2. (Ingelesez) «Bell hooks | American scholar» Encyclopedia Britannica Noiz kontsultatua: 2020-07-22.
  3. (Ingelesez) «bell hooks Institute» bell hooks Institute Noiz kontsultatua: 2020-07-22.
  4. (Ingelesez) Williams, Heather. (2013). «bell hooks Speaks Up» The Sandspur. .
  5. Lauren. (2012-02-07). «Underneath a Book: Book Review: Feminism is for Everybody by bell hooks» Underneath a Book Noiz kontsultatua: 2020-07-23.
  6. «10 Years of "Feminism is for Everybody" - Ms. Magazine» msmagazine.com Noiz kontsultatua: 2020-07-23.
  7. (Ingelesez) «Feminism is for Everybody: Further Discussion» A Year of Feminist Classics 2012-02-08 Noiz kontsultatua: 2020-07-23.
  8. hooks, bell. Feminismoa denon kontua da: politika pasio. Katakrak, 29 or. ISBN 978-84-16946-21-1..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]