Jump to content

Nabigazio menua

«Faktore biotiko»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robot: Cosmetic changes
t (r2.7.1) (robota Erantsia: es:Factores bióticos)
t (Robot: Cosmetic changes)
[[IrudiFitxategi:Paisaje de Vegetación Zacatecana.jpg|thumb|300px|Paisaia honetako faktore biotikoak bertako [[izaki bizidun|izaki bizidunek]]ek osatzen dituzte.]]
[[ekologia|Ekologian]], '''faktore biotikoak''' edo osagai biotikoak elkarri eragiten dioten [[izaki bizidun|izaki bizidunak]]ak dira, [[ekosistema]] bateko [[flora]] eta [[fauna]]. Beste era batera esanda, ekosistema bateko izaki bizidunen artean ezartzen diren [[harreman asexual|harreman asexualak]]ak.
 
== Faktore biotikoen sailkapena ==
'''Izakia''': [[ekosistema|Ekosisteman]] bizi den [[organismo]] bakoitza.
 
'''Populazioa''': Zonalde mugatu batean hizi diren [[espezie]] bereko izakien multzoa; esaterako, [[baso]] batean hainbat [[populazio]] daude, [[zuhaitz|zuhaitzak]]ak, [[intsektu|intsektuak]]ak, [[hegazti|hegaztiak]]ak, etab.
 
'''Komunitatea''': Leku jakin batean populazioek harremanak dituztenean [[komunitate|komunitatea]]a osatzen dute. Adibidez, baso batean, zuhaitzetan [[pago|pagoak]]ak eta [[haritz|haritzak]]ak erlazio bat dute; edo [[animali|animalietan]]etan [[tximeleta|tximeletak]]k [[urtxintxa|urtxintxarekin]]rekin.
 
== Sailkapena ==
Faktore biotikoak honela sailka daitezke:
# '''[[ekoizle|Ekoizleak]]''' edo [[Autotrofo]]ak, [[fotosintesia]] egiten duten izakiak. [[Materia organiko]]a [[sintetizatu|sintetizatzen]] dute [[karbono dioxidoa]], [[ura]] eta [[gatz mineral|gatz mineraletatik]]etatik elikagaia lortzeko gai dira.
# '''[[kontsumitzaile|Kontsumitzaileak]]''' edo [[Heterotrofo]]ak, [[landare]]ak ([[belarjale]]ak), [[animalia]]k ([[haragijale]]ak) edo organismoen [[hondakin|hondakinak]]ak ([[detritujale]]ak) jaten dituzte. Animalia [[orojale]]ak askotariko [[dieta]] dute. Ez dira beraien [[elikagai|elikagaia]]a sortzeko gai, horregatik kanpotik eskuratu behar dute.
# '''[[deskonppsatzaile|Deskonposatzaileak]]''', [[bakterio]]ak eta [[onddo]]ak dira, materia organikoa erabili eta substantzia [[mineral]] [[ez-organiko]] bihurtzen dute.