Edukira joan

«Elkarrekintza nuklear ahul»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Orrazketa batzuk egin ditut artikuluaren sarreran.
(Artikulua osatzen hasi naiz.)
t (Orrazketa batzuk egin ditut artikuluaren sarreran.)
{{HezkuntzaPrograma|Fisika eta Kimika}}
 
[['''Elkarrekintza nuklear ahula|'''Elkarrekintza, '''elkarrekintza nuklear ahula''']], '''indar ahula''' edo [[Elkarrekintza nuklear ahula|'''indar nuklear ahula''']] ere baderitzona, partikula subatomikoen arteko elkarrekintza-mekanismoa da. Gaur egun '''''elkarrekintza ahula''''' teminoa hobesten da, inguruko hizkuntzetan egiten den antzera —"Ahulweak interaction" ingelesez, "interacción débil" gaztelaniaz, eta "inteaction faible" frantsesez—, zeren, efektu erakarle edo aldarazleak sortzeaz gain, elkarrekintza ahulak partikulen izaera-aldaketa ere sor baitezake. Bestalde, "ahul" deritzo, beraren indarra [[Elkarrekintza nuklear bortitza|elkarrekintza nuklear bortitz]]<nowiki/>ean agertzen den indarra baino <math>10^{13}</math> aldiz txikiagoa delako. Elkarrekintza nuklear ahula irismen oso laburrekoa da: <math>10^{-18} \text { m}</math>; nolanahi ere, distantzia txiki horietan elkarrekintza grabitatorioa baino askoz intentsoagoa da. Indar nuklear ahulak garrantzi handia du [[fisio nuklear]]<nowiki/>rean, zeren [[Atomo nukleo|nukleo]]<nowiki/>aren eremu oso txikietan eragiten dubaitu, distantzia subatomikoetan hain zuzen ere. Naturan ageri diren lau oinarrizko elkarrekintzetako bat da, [[Elektromagnetismoa|elektromagnetismo]], '''[[Elkarrekintza nuklear bortitza|indar nuklear bortitz''']] eta [[Grabitazioa|grabitazioarekin]] batera.
 
Elkarrekintza ahularen efekturik ezagunenak [[beta desintegrazio]]a eta [[erradioaktibitatea]] dira. Halaber, izarretan gertatzen den [[fusio nuklear]]<nowiki/>raren jatorrian ere badago. Elkarrekintza ahulak eragina du [[fermioi]] ezagun guztietan, hala nola [[elektroi]], [[quark]] eta [[neutrino]]<nowiki/>etan.
1.133

edits