Done Jakue

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Done Jakue Nagusia
Done Jakue Nagusia
Done Jakue Nagusia, Guido Reniren margoa
Datu pertsonalak
Izen osoa Donejakue, Zebedeoren Semea
Jaio K. a. 5. urtea
Betsaida (Galilea)
Hil 44. urtea
Jerusalem (Judea)

Done Jakue, San Jakue edo Jaun Done Jakue[1] (arameraz Yaʕqov; antzinako grezieraz Ιάκωβος; Betsaida, Galilea, K. a. I. mendea - Judea, K. o. 44) Jesus Nazaretekoaren hamabi apostoluetako bat izan zen. Done Jakue Nagusia ere deitzen zaio, edo, Itun Berrian, adibidez, Done Jakue, Zebedeoren semea, izen bereko Done Jakue Gaztearengandik bereiztearren.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zebedeoren eta Salomeren seme zen, eta Joan Apostoluaren anaia. Jesus Nazaretekoaren hurbileko taldean ibili zen beti, haren lehen jarraitzaileetako bat izan baitzen. Herodes Agripa I.a Judeako erregeak hilarazi zuen K. o. 44. urtean (Apostoluen Eginak, XII, 2).

Espainiako sinbolo[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hispaniako tradizio baten arabera, Galiziako Compostelara eraman omen zuten Jakueren hilotza Goi Erdi Aroan. Alfontso II.a asturiar erregearen agintaldian sortu zuten kapera bat santuaren omenez. XII. mende arte, baina, ez zen santuaren irudi sinbolikoa handitu. Une horretan hiri horretatik zabaldutako kondaira baten arabera, Donejakue "Mairu Hiltzaile" (Matamoros) agertu omen zitzaien adorea emateko 'mairuen' kontrako gerlari kristauei, Clavijoko Gudu mitologikoan.

Harrezkero, musulmanen aurkako gudulari nagusi bihurtu zuten egungo Espainian, baita Errekonkistaren babesle eta sinbolo nagusi ere. Europa guztira zabaldu zen haren ospea XII. mendetik aurrera. Ameriketako konkista kolonialaren santu gerragile ere bihurtu zen, Santiago "Indio Hiltzaile" bihurtuta (Mataindios). Filipe IV.a erregearen agindupean, Espainiako zaindari ofizial bihurtu zen, Santa Teresa alboratuta eta esanahi politiko gerlari berriz jantzia.

Euskal Herrian ere kristau santu ohoratuenetako bat izan da. Hainbat hiri, leku, lurralde eta gizatalderen santu zaindaria da, Bilbo, Benidorm, Guayaquil, Santa Cruz Tenerifekoa, Galizia, Espainia, albaitariak, Done Jakueren ordena eta abar. Toki horietan, santuak bere jaiegun ofiziala du. Espainiako santu ofizial izateari utzi zion diktadura ondoren, haren konnotazio baztertzaileak eta gerlariak direla eta.

Ikus gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia: 66. araua: Santutegiko izen ohikoenak.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Done Jakue Aldatu lotura Wikidatan