Erregenerazionismo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Joaquín Costa mugimendu honen buru nagusia izan zen.

Erregenerazionismoa ala Onbideratzea XIX. mendearen bukaeran eta XX. mendearen hasieran Espainian garatu zen intelektualen mugimendua izan zen, orduko Espainiaren gainbehera aztertu eta horri buelta emateko politikak proposatzen zituena. 98ko Belaunaldiaren giro berean sortu zen eta literatura mugimendu horrekin maiz parekatu da, baina 98ko Belaunaldikoek ikuspuntu literario eta subjektibo batetik jardun zuten bitartean, erregenerazionistak egoeraren azterketa historiko, politiko eta soziala egin zuten.

Aurrekariak eta Joaquín Costa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Costa mugimendu honen pertsonalitate nagusia izan zen, modu batez haren liderra. Bere liburuek (Colectivismo agrario en España (1898) eta Oligarquía y caciquismo como la forma actual de gobierno en España (1901)) garaiko mundu intelektual espainiarra astindu zuen. Haren ikurritz nagusiak, bere pentsamenduaren laburpena eta erregenerazionisten artean topikoa, hau zion: «Escuela, despensa y doble llave al sepulcro del Cid» (euskaraz: Eskola, janaritegi eta Ciden hilobiari giltz bikoitza eman).

Dena dela, Costa aurretik beste egileek oinarriak jarri zituzten:

Erregenerazionismo barruan ideologia oso desberdinetako pertsonak aurkitzen ziren: liberalak, kontserbadoreak, errepublikaren aldekoak...[1]

Intelektual erregenerazionistak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Idazleak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

José María Salaberría.

Politikariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pentsalariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pentsalariek erregenerazionismoaren oihartzuna ia 1936ko Espainiako Gerra Zibilaren hasiera arte eraman zuten:

Militarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erregenerazionismoren aldizkariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Intelektual erregenerazionistek haien ideiak zabaltzeko aldizkari desberdinak erabili zituzten:

Beste aldizkari batzuk sarritan jaso zituzten erregenerazionisten ideiak eta proposamenak:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. .
  2. Pérez de la Dehesa, Rafael, El grupo Germinal: una clave del 98. Taurus, Madril, 1970, 44 or.
  3. Granjel, L. S. La generación literaria del noventa y ocho. Anaya, Salamanca, 1966, 147 or.
  4. Mateos y de Cabo, Oscar. “Las bases de un nuevo concepto moderno de nacionalismo español de Joaquín Costa”. Anales de la Fundación Joaquín Costa, 25.zk., 2008, 122-123 or.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]