Feminismo

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau serie honen zatia da:
Feminismoa
Womanpower logo.jpg

Oinarrizko kontzeptuak
Patriarkatua
Generoa
Emakumea
Matriarkatua
Joera ezberdinak
Feminismo erradikala  Feminismo marxista
Ezberdintasunaren feminismoa
Anarkofeminismoa
Ekofeminismoa  Feminismo islamiarra
Feminismo liberala  Feminismo filosofikoa
Feminismo separatista
Feminismo indibidualista
Feminista nabarmenak
Kate Sheppard
Clara Zetkin
Rosa Luxemburg
Virginia Woolf
Margaret Mead
Simone de Beauvoir
Toni Morrison
Margaret Atwood
Elfriede Jelinek
Gertuko kontzeptuak
Antropologia feminista
Generoaren soziologia
Queer teoriak
Generourban
Matxismoa
Martxoaren 8a
Marxismoa
Feminismoaren historia
Luxemburgismoa
Sinbologia feminista
Artizarraren ikur astronomikoa, Venusen ispilua izenez ere ezaguna, mugimendu feministaren ikurtzat hartu da.

Feminismoa emakumeen esperientzian oinarritutako eta iraganeko eta gaur egungo erlazio sozialak kritikatzen dituen teoria sozial eta praktika politikoen multzo bat da. Gehienbat, feminismoak gizonen eta emakumeen arteko eskubideen ezberdintasuna kritikatzen du eta emakumeen eskubideen sustapena aldarrikatzen du.

Historian zehar emakumearen papera gizartean gizonengan zapaldua izan da beti, patriarkatua modu negatibo batean jolastu du gizartearentzat eta ondorioz, emakumeek gizonen menpe egon dira orain arte.  Mobimendu hau XX. Mendean agerikoa izaten hasi zen, baina historian zehar hainbat emakume izan dira feminismoa defendatu dutenek, hala nola: Frida Kalho, Emmeline Pankhurst, Olimpia de Gouges, Clara zetkin, Indira Gandhi, etab. Horregatik feministek dudan jartzen dute botere soziala eta sexualitatearen, ekonomiko eta politikoen arteko erlazioak.

Mitologiari dagokionez, sorginek eragin handia izan dute,  hauen inguruan hitz egiten denean modu txar batean hitz egiten da, malefizioekin  erlazionatuz, horrela munduaren miseria guztiak haien gainean jarriz. Gehienetan argazkietan katu beltz ( fama txarra dutenak, eta oso zorte txarra ematen dutenak dira) batekin batera eta inarrarekin (haien inguruaren zaindariak eta ugalkorrak dira) agertzen dira. Inarra, opresioaren sinboloa izanik, hainbat emakumeek askatasunaren sinbolo bezala transformatu zuten, sufritzen zuten eta duten opresioarekin bukatzeko. Beraz, “caliban y la brujaliburuan” Silvia Federici azaltzen duen moduan; sorginek, emakume agresiboak, feministak, azkarrak, independenteak , reboluzionariak, etab. ziren, hau da, feminismoa defendatzen zuten emakumeak ziren.

Feminista bai gizonezkoek baita ere emakumezkoak izan daitezke, feminista izatea ez du esan nahi emakume guztiek honen alde egotea, askok gizarteak jarritako rola onartzen dute eta errealitate kultural bat moduan ikusten dute gaitzetsi behar ez den zer edo zer bezala.

Hainbat azpi talde sortu dira mobimendu honen inguruan, honako hauek dira: feminismo kulturala, feminismo erradikala, ekofeminismoa, feminismo liberala, ezberdintasunaren feminismoa, feminismo marxista, feminismo separatista, feminismo filosofikoa eta feminismo kristaua.

Nahiz eta orain arte hainbat pertsona izan genero berdintasunaren alde borrokatu dutenek, oraindik ere bidaia luzea da gizartearen pentsatzeko modua aldatzeko. Aipatzekoa da, azkenengo mendeetan  aldaketa garrantzitsuak egon direla, sufragiorako, abortatzeko, dibortzioa eskatzeko eskubidea, etab.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Feminista ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Feminismo