Estatubatuar-Mexikar Gerra

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Estatubatuar-Mexikar Gerra
MXAMWAR.png
Goitik behera eta ezkerretik eskuinera: Winfield Scott Mexiko Hiriko Konstituzio plazan sartzen, estatubatuar soldaduak mexikar soldaduei aurre egiten Resaca de la Palmako guduan, estatubatuar garaipena Mexiko Hiriko kanpaldeko Churubusco kokalekuan, estatubatuar marineak storming Chapultepeco guduan estatubatuar banderapean, Cerro Gordoko gudua.
Data 1846ko apirilaren 25a-1848ko otsailaren 3a
Lekua Texas, Mexiko Berria, Kalifornia, Mexikoren iparralde, erdialde eta ekialdea, eta Mexiko Hiria
Emaitza Estatubatuar garaipena
Gudulariak
Flag of the United States (1846-1847).svg Estatu Batuak
1stBearFlag.svg Kaliforniako Errepublika
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Mexiko
Buruzagiak
Flag of the United States (1846-1847).svg James K. Polk
Flag of the United States (1846-1847).svg Winfield Scott
Flag of the United States (1846-1847).svg Zachary Taylor
Flag of the United States (1846-1847).svg Stephen W. Kearny
Flag of the United States (1846-1847).svg John Drake Sloat
Flag of the United States (1846-1847).svg William Jenkins Worth
Flag of the United States (1846-1847).svg Robert Field Stockton
Flag of the United States (1846-1847).svg Joseph Lane
Flag of the United States (1846-1847).svg Franklin Pierce
Flag of the United States (1846-1847).svg David Conner
Flag of the United States (1846-1847).svg Matthew C. Perry
Flag of the United States (1846-1847).svg John C. Frémont
Flag of the United States (1846-1847).svg Thomas Childs
Flag of the United States (1846-1847).svg Henry Stanton Burton
Flag of the United States (1846-1847).svg Edward Dickinson Baker
Flag of the United States (1846-1847).svg William B. Ide
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Antonio López de Santa Anna
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Mariano Arista
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Pedro de Ampudia
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg José María Flores
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Mariano G. Vallejo
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Nicolás Bravo
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg José Joaquín de Herrera
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Andrés Pico
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Manuel Armijo
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Martin Perfecto de Cos
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Pedro Maria de Anaya
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Agustín Jerónimo de Iturbide y Huarte
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Joaquín Rea
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Manuel Pineda Muñoz
Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg Gabriel Valencia
Indarra
73.532 erregular eta boluntario 3.000
12,000 irregular
Galerak
1.733 hildako guduzelaian (1.721 soldadu, 11 marine eta itsasgizon 1)
4.152 zauritu
10.000 hildako erregular (5.000 guduzelaian)

Estatubatuar-Mexikar Gerra, estatubatuarrek Mexikar Gerra deitua eta mexikarrek Mexikoko estatubatuar eskuhartzea, 1846-1848ko AEB eta Mexikoren arteko gerra bat izan zen.

Gerra AEBen espansionismo asmoek piztuarazi zuten, bere lehen urratsa Mexikoren jabetzakoak ziren Texas eta Coahuila estatuen lurraldeetara estatubatuar kolonoak bidali eta Texasko Errepublika sortuaraztea izan zen. Beste arrazoietako bat AEBetako Armada Nueces eta Rio Bravo ibaien arteko mexikar lurraldeetan barneratzea izan zen, bai eta AEBetako Gobernuak Mexikoko Gobernuari Texasko Independentzia Gerrako kalte-ordainak eskatzea ere. Guzti honek mexikarrak guztiz sumindu zituen.

Ondorioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mexikorentzat ondorio latzak ekarri zituen, herri gisa umilazio politikoa izateaz gain sekulako lurralde galera izan zen, bere jatorrizko lurraldearen ia erdia galdu baitzuen, AEBen jabetzara igaroz: gaur egungo Texas, Mexiko Berria, Arizona, Utah, Nevada eta Kalifornia estatuez gain, Colorado estatuaren zatirik handiena eta Wyoming estatuaren zati bat.

AEBentzat sekulako lurralde hedapena izateaz gain, AEBetako Armada eta bere ofizialentzako gerra eskarmentua bereganatzeko aukera bikaina izan zen, estatubatuar ofizial horietako askok gerora AEBetako Gerra Zibilean parte hartuko zuten.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Estatubatuar-Mexikar Gerra Aldatu lotura Wikidatan