Giza (Egipto)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Giza
'al-Gizah'
hiria
Al-Ahram Street, Giza district.jpg
Governadorat de Gizeh.png
Administrazioa
Herrialdea  Egipto
Probintzia Gizako eskualdea
Izen ofiziala الجيزة
Tranliterazioa al-Gizah
Posta kodea (+20) 2
Geografia
Koordenatuak 29° 59′ 13″ N, 31° 12′ 42″ E / 29.987°N,31.2118°E / 29.987; 31.2118Koordenatuak: 29° 59′ 13″ N, 31° 12′ 42″ E / 29.987°N,31.2118°E / 29.987; 31.2118
Azalera 1,579.75 km²
Altuera 30 m
Demografia
Biztanleria 3.021.542 (2006ko azaroaren 11)
Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragileaEspresio akatsa: Ez dago operadorerik -(r)entzat
Dentsitatea Adierazpen errorea: puntuazio karaktere ezezaguna "," bizt/km²
Informazio gehigarria
Ordu eremua UTC+02:00
Hiri senidetuak Los Angeles
giza.gov.eg…

Giza[1] (arabieraz الجيزة al-Gizah) Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarrean dagoen Egiptoko hiria da, Kairoren erdialdetik hogei kilometro inguru hego-mendebaldera eta metropoli guneko zati. Giza eskualdeko hiriburua da. 2006ko azken erroldaren arabera, 2.221.868 biztanlekoa da.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kefrenen piramidea kale baten muturrean.

Ezaguna da munduan, bertatik gertu, Gizako nekropolia dagoelako. Bertan, duela 4.600 urte inguru, IV. dinastiako hiru piramide handiak eraiki ziren, Keops, Kefren eta Mikerinosenak, alegia. Giza, Menfiseko nekropoliaren zati da, berrogei kilometro baino gehiagoan hedatzen zena, eta, Antzinako Egipton Her-necher (Nekropolia) edo Imentet (Mendebaldea) izen orokorrarekin ezagutzen zena.

Hiru piramideetako bakoitzak, bere izen propioa zuen, inguratzen zuen nekropolia ere izendatzen zuena. Keopsen ostertza, Kefren handia da eta Mizerino jainkotiarra da. Keopsen erregealdian hartu zuen Gizak berebiziko garrantzia.

Gizan, hilobi mota ezberdinak daude, mastaba eta hipogeoak bezala, errege familiako jendearentzat, goi kargudunentzat edo apaizentzat zirenak.

Faraoien hondarrak gorde zituzten piramideak, hil multzo handien zati ziren, tenplu, beste hilobi eta piramide txikiagoekin batera. Keopsen piramidearen ekialdean, erreginen piramideak deritzenak eraiki ziren, 50 metroko luzera eta 30 metroko garaiera zutenak, bere ama Hetepheres eta bere emazte Merytites eta Henutsenentzako hilobi bezala. 1992an, Piramide Handiaren hego-ekialdean zegoen beste piramide baten arrastoak aurkitu ziren, oinarri karratua, 23 metro luze eta 12 metro garai. Harrizko lehen hiru hilaren arrastoak baino ez ziren aurkitu.

Barrutiak eta auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Dokki barrutia
  • Agouza barrutia
  • Giza barrutia
  • Bulaq ad Dakrur
  • Imbabah
  • Haram barrutia
  • Omrania
  • Monib
  • Kafr Tuhurmus

Gizako ordokia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gizako ordokia.
Sakontzeko, irakurri: «Gizako nekropolia»

Gizako ordoki edo nekropoliko eraikin eta elementurik esanguratsuenak, honako hauek dira:

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Giza)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 18 19 23 28 32 35 36 36 32 29 26 21 27.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 9 9 11 13 18 21 22 22 21 18 15 11 15.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 3 3 3 0 13 0 0 0 0 0 3 13 35.6
Iturria: Weatherbase [2]

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]