Ibadan

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Ibadan
 Nigeria
Ibadan street scene.jpg
Administrazioa
Herrialdea  Nigeria
Probintzia Oyo estatua
Geografia
Koordenatuak 7° 23′ 47″ N, 3° 55′ 00″ E / 7.3963888888889°N,3.9166666666667°E / 7.3963888888889; 3.9166666666667Koordenatuak: 7° 23′ 47″ N, 3° 55′ 00″ E / 7.3963888888889°N,3.9166666666667°E / 7.3963888888889; 3.9166666666667
Ibadan hemen kokatua: Nigeria
Ibadan
Ibadan
Ibadan (Nigeria)
Azalera 828 km²
Altuera 200
Demografia
Biztanleria 1.338.659 bizt.
Dentsitatea 1.616,74 bizt/km²
Informazio gehigarria
Ordu eremua UTC+01:00
Hiri senidetuak Cleveland
http://www.oyostate.gov.ng/

Ibadan (joruberaz: Ìlú Ẹ̀bá-Ọ̀dàn, "sabana eta oihanaren arteko mugako hiria") Nigeriako hego-mendebaldeko hiria eta Oyo estatuko hiriburua da. Herrialdeko hirugarren hiri handiena da, Lagos eta Kanoren atzetik. Halaber, Afrikako zortzigarren hiririk handiena da. 2006an 1.338.659 biztanle zituen[1].

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibadanen sorrera misterioz inguraturik dago. Ahozko tradizioak dioenez, lehenbiziko biztanleak inguruko herrietatik egotzitako iheslariak izan ziren. Ondoren, joruba lurraldetik (gaur egun, Nigeriako mendebaldea) etorritako jendearekin hazi zen herria.

Idatzizko lehen aipamena 1829koa da, tribuen arteko borrokek eskualdea inarrosi zuten garaikoa. Urte horretan Ife, Ijebu eta Oyo erresumetako armadak Ibadanen kanpatu ziren, hiri modernoaren erdigunea eratuz. 1893an Britainiar Inperioaren menpean gelditu zen. 1901ean Lagosetik Ibadanerainoko burdinbidea eraiki zuten eta 1912an Kanoraino iritsi zen. Honi esker, hiriaren garrantzi ekonomikoa handitu zen[2].

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibadanek negu lehorreko sabanako klima du (Aw Köppen klima sailkapenaren arabera). Urtaro euritsua luzea da, martxotik urrira arte, eta tenperaturek ez dute aldaketa handirik urte osoan zehar. Urtaro lehorrean harmattan haizeak jotzen du.

Datu klimatikoak (Ibadan)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 37 39 38 38 35 33 31 31 36 33 34 35 39
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 33 34 34 33 32 29 28 27 29 30 32 33 31
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 10 12 18 18 18 18 16 16 17 18 14 14 10
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 21 22 23 23 22 22 21 21 22 22 22 21 22
Euria (mm) 8 23 76 125 145 163 132 74 170 152 43 10 1121
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 1 2 5 9 11 12 12 10 15 12 4 1 94
Eguzki orduak 170 198 170 170 170 141 85 57 85 141 198 198 1783
Hezetasuna (%) 76 71 75 78 82 86 88 88 86 84 80 76 81
Iturria: BBC Weather[3]


Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanle gehienak joruba etniakoak dira.

Biografiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman errolda izeneko erreferentziarako
  2. Ibadan Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2012. Web. 2012ko apirilak 29
  3.   BBC Weather (2012), Average Conditions: Ibadan, Nigeria, http://news.bbc.co.uk/weather/forecast/734?&search=ibadan&itemsPerPage=10&region=world&state=fo:D#fo:D .


Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ibadan Aldatu lotura Wikidatan