Jose Maria Usanditzaga

Artikulu hau "Kalitatezko 2.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da
Wikipedia, Entziklopedia askea

Jose Maria Usanditzaga
José María Usandizaga.jpg
Bizitza
JaiotzaDonostia1887ko martxoaren 31
Herrialdea Gipuzkoa, Euskal Herria
HeriotzaDonostia1915eko urriaren 5a (28 urte)
Hobiratze lekuaPolloeko hilerria
Heriotza moduaberezko heriotza: tuberkulosia
Familia
Anai-arrebak
Hezkuntza
HeziketaParisko Schola Cantorum
Hizkuntzakeuskara
gaztelania
Irakaslea(k)Vincent d'Indy
Jarduerak
Jarduerakmusikagilea eta piano-jotzailea
MugimenduaEuskal Pizkundea
Genero artistikoaopera
zarzuela
Musika instrumentuapianoa

IMDB: nm0882259 Musicbrainz: 83763369-2500-4eb1-aba6-fb426b1c59ce Discogs: 2951294 IMSLP: Category:Usandizaga,_José_María Find a Grave: 173391473 Edit the value on Wikidata

Jose Maria Usanditzaga Soraluze[1] (Donostia, Gipuzkoa, 1887ko martxoaren 31 - ib., 1915eko urriaren 5a) musikagile, konpositorea eta piano-jotzailea izan zen. Zarzuela eta opera generoak ere landu zituen.[2]

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterrian egin zituen ikasketak Cendoya eta B. Pagolarekin.[3] Parisa joan zen bizitzera eta lan egitera, 14 urterekin. Bertoko Schola Cantorumen konposizio ikasketak egin zituen V. D’Indyrekin eta piano ikasketak Gabriel Grovlezekin.[4] 1906. urtean Donostiara itzuli zen eta bandarako lanak idatzi eta aurkeztu zituen. 1911. urtean euskaraz idatzitako "Mendi-Mendiyan" opera aurkeztu zuen berebiziko arrakastaz. 1914. urtean Las Golondrinas aurkeztu zuen, arrakasta handiz, Madrilen; hasieran zarzuela gisa aurkeztu bazen ere, Ramón, bere anaiak, opera bihurtu zuen geroago.[5] Frantses eskolaren eta Pucciniren antzerkiaren eraginak antzematen zaizkio, baina aldi berean euskal sena ere nabari zaio; hala, Guridirekin batera, euskal musika eskolaren sortzaile izan zen.[6]

Erromantizismo garaikoa, Jesus Guridirekin batera euskal operaren aitatzat hartzen dute aditu askok. Izan ere, genero honen euskarazko lehenengo lana berak idatzi zuen, "Mendi-Mendiyan", 1911ko maiatzaren 21ean Bilbon arrakastaz estreinatutakoa, Campos Eliseos antzokian.

1915ean tuberkulosik jota hil zen.

Jose Maria Usandizagaren ahukua.

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Orkestrarako[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Suite en La (1904).
  • Dans la mer (1904).
  • Obertura sinfónica sobre un tema de canto llano (1905).
  • Irurak Bat (1906).
  • Bidasoa (1906).
  • Euskal festara (1906).

Ganbera-musika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Cuarteto en Sol (1905).
  • Fantasía para violoncello y piano (1908).

Pianorako[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Hassan y Melihah, fantasia.

Abesteko[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jose Maria Usanditzaga Aldatu lotura Wikidatan