Edukira joan

Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea

Wikipedia, Entziklopedia askea
(«Madrilgo Complutense Unibertsitatea» orritik birbideratua)
Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea
Datuak
Izen ofiziala
Universidad Complutense de Madrid
Izen laburraUCM
Motaunibertsitate publikoa, sarbide irekiko argitaletxea, argitaletxea, argitaratzaile akademikoa, museoa, margolana eta bilduma
HerrialdeaEspainia
Jarduera
KidetzaMediterraneoko Unibertsitateen Batasuna, Utrechteko sarea, ORCID, Munduko Liburutegi Digitala, European University Association, Conferencia de Rectores de las Universidades Españolas, Unión de Editoriales Universitarias Españolas, Coalition for Advancing Research Assessment, Una Europa vzw, International GLAM Labs Community, Unica Network eta AUiP
Afiliazioa(k)Europaeum (en) Itzuli
Eskumendekoak
Enplegatuak10.506
Erabilitako hizkuntzagaztelania
Ikasle-kopurua91.598
Agintea
ErrektoreaJoaquín Goyache Goñi
Egoitza nagusi
Kideak
Facultad de Ciencias Geológicas (Universidad Complutense de Madrid) (en) Itzuli
Instituto del Teatro de Madrid
Zeren jabe
Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Argitalpen Zerbitzua, Estadio Nacional Complutense, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko liburutegia, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko artxiboa eta Medikuntza eta Auzitegi Antropologia, Paleopatologia eta Kriminalistika Museoa
Historia
Sorrera1970
Ordezkatzen duMadrilgo Unibertsitatea
webgune ofiziala
Facebook: UniComplutense Twitter: unicomplutense Instagram: uni.complutense Edit the value on Wikidata

Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea[1] (gaztelaniaz: Universidad Complutense de Madrid edo UCM) Madrilgo (Espainia) unibertsitate publiko bat da, egoitza nagusia Unibertsitate Hiria (gaztelaniaz: Ciudad Universitaria) campusean duena.

Antzina, Unibertsitate Zentrala (Universidad Central) eta Madrilgo Unibertsitatea (Universidad de Madrid), izenak izan zituen.

Madrilgo unibertsitate publikoetatik zaharrena da, Espainiako eta Hispanoamerikako unibertsitate garrantzitsuenetako bat.[2] Erreferentziazko nazioarteko sailkapen gehienen arabera, Unibertsitate Konplutentsea munduko 100 unibertsitate onenen artean dago, eta Europako 70 unibertsitate onenetako bat da.[3][4] [5] Odontologiako, Albaitaritzako eta Hizkuntza Modernoetako tituluengatik ere aintzatetsia da, nazioartean 50 onenen artean baitaude; eta munduko lehen 100 postuen artean dago Farmaziako, Geografiako, Historiako, Arkeologiako, Antropologiako, Hizkuntzalaritzako, Filologia Klasikoko, Komunikazioko, Nazioarteko Harremanetako eta Zuzenbideko tituluetan.[6]

Madrilgo Unibertsitate Konplutentsearen errektoretza

Hiru campus ditu:

Nobel Sariak irabazi zituzten zortzi espainiarretatik zazpik Unibertsitate Konplutentsean ikasi zuten edo irakasle izan ziren. Horien artean, Medikuntzako Nobel saridunak Severo Ochoa eta Santiago Ramón y Cajal eta Literaturako Nobel saridunak José Echegaray, Camilo José Cela, Vicente Aleixandre, Jacinto Benavente eta Mario Vargas Llosa.[8] Unibertsitate Konplutentseko ikasleak izan dira, halaber, Espainiako arte, zientzia, filosofia eta politikako pertsonaia nabarmenak eta unibertsalak, hala nola Antonio Machado, Federico García Lorca, Gregorio Marañón, Manuel Azaña, Miguel Unamuno eta José Ortega y Gasset. Azken bi horiek Madrilgo Eskola izeneko korronte filosofikoaren sortzaileak izan ziren. Korronte horren hedapen-zentroa Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Filosofia eta Letren Fakultatea (gaur egun Filosofia Fakultatea) izan zen.

Juan Carlos I.a errege emeritua ere igaro zen gela horietatik; Zuzenbide, Ekonomia eta Ogasun Publikoko ikasketak egin zituen, eta 1961ean amaitu zuen, artean Espainiako printze zela; haren alabak, Cristina Borboikoa infantak, Zientzia Politikoetako ikasketak egin zituen unibertsitate horretan, eta 1989an lizentziatu zen. Letizia Ortiz erregina, berriz, kazetaritzan lizentziatu zen unibertsitate horretan 1995ean[9].

Nazioartean, Unibertsitate Konplutentseak lankidetza-hitzarmenak ditu munduko unibertsitate ospetsuenetako batzuekin, hala nola Oxfordeko Unibertsitatearekin,Parisko Unibertsitatea I - Panthéon-Sorbonnerekin, La Sapienza Erromako Unibertsitatearekin, Harvard Unibertsitatearekin, Chicagoko Unibertsitatearekin eta Kaliforniako Unibertsitatea Berkeleyn. Harvardeko Unibertsitatearekin Harvardeko Real Colegio Complutense sortzea ahalbidetu zuen hitzarmena sinatu zuen, elkartruke akademiko intelektual eta zientifikoa sustatzea helburu duena.

Madrilgo Unibertsitate Konplutentsearen Liburutegia, 2.941.815 liburukiko funtsarekin, Espainiako unibertsitate-liburutegirik handiena da, eta herrialdeko bigarren liburutegi handiena, Espainiako Liburutegi Nazionalaren ondoren.

Ikurrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Madrilgo Unibertsitate Konplutentsearen armarri ofiziala hurrengo deskribapenari eusten dio[10]:

« «Ajedrezado de quince piezas, ocho de oro y siete de gules, cargado, en abismo, de un roel o tortillo de plata, sobrecargado de un sol de oro y de una leyenda, partida, que, en la parte superior, en orla, señala LIBERTAS, al centro, en faja, PERFUNDET y la parte inferior, también en orla, OMNIA LUCE, en letras de sable; el todo rodeado de una filiera de oro, cargada, en orla, de un cordón de San Francisco de plata, cuyas borlas terminales se cruzan en la punta, y sobresalen del escudo. Al timbre, una corona de oro y pedrería. El escudo va adosado de un cisne de plata, picado y membrado de gules, contornado, que lo soporta, sujetándolo con sus patas; el todo va encerrado en una filacteria de plata, con la leyenda, en letras de sable, VNIVERSITAS COMPLVTENSIS MATRITENSIS». »
Madrilgo Unibertsitate Konplutentsearen Estatutuak. Madrilgo Erkidegoaren Aldizkari Ofiziala, 2017ko martxoaren 24koa, 71. zenbakia, 59 orr.

Madrilgo Unibertsitate Konplutentsearen seiluak armarria erreproduzitzen du. Zutoihala, ekitaldi ofizial eta akademikoen momentuetan dagoena, atzealdea gorri-gorria dauka (pantone 200) eta erdian armarria du.

Izena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Konplutentse" terminoa "Complutum" Alcalá de Henares latinezko izenari erreferentziatzen dio, 1499 urtean sortu zen. 1836ko desamortizazioen ondorioz, unibertsitatea Madrilera joan zen eta Alcaláko unibertsitatearen sormen berriarekin, "Konplutentse" hitza erabili nahi zuten, baina Unibertsitate Konplutentseak usurpazioa salatu zuen[11].

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sorrera (1822-1823)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Madrilgo Unibertsitate Konplutentsearen jatorria XIX. mendeko liberalismo espainiarrak Madrilen unibertsitate bat sortzeko ahaleginean dago, Madrilen momentu horretan ez zegoelako unibertsitaterik. Unibertsitate hori ikasle onenentzat gordeta zegoen, eta irakasle garrantzitsuenek osatzen zuten, Espainiako gainerako unibertsitateetarako eredu izango zena. Liberalismoak bultzatutako doktrina berriak eta irakaskuntza-metodo berriak probintzietara eramateko ondo prestatutako irakasleak prestatuko ziren unibertsitatean[12].

XVIII. mendearen amaieran, ikuspegi liberal zentralista nagusitzen hasi zen, eta bigarren mailako unibertsitatetzat jotzen ziren probintziako hiriburuetan kokatuta ez zeudenak. Espainiako 1812ko Konstituzioaren garapenean, Cadizko Gorteek aldarrikatua, Instrukzio Publikoaren Batzordeak txosten bat egin zuen, Quintana Txostena izenaz ezaguna eta 1813ko irailaren 9an argitaratua. Bertan, bakarrik probintziako hiriburu batzuetan aurreikusten zuten unibertsitateak: Bartzelona, Burgos, Kanariak, Granada, Salamanca, Santiago, Madril, Sevilla, Valentzia, Valladolid eta Zaragoza.[13] Lehendik zeuden unibertsitateetako batzuk lekualdatzea edo ixtea erabaki zuen, hala nola Alcaláko Unibertsitatea, Cerverako, Huescako eta Oviedoko unibertsitateak. Txostenean Madrilen Unibertsitate Zentral bat sortzeko beharra aipatzen zen, herrialde osoan erreferentziazko unibertsitate gisa jardungo zuena. Fernando VII.a Borboikoaren absolutismorako itzulera plana atzeratu zituen, 1820-1823ko Hirurteko Liberalean berrartu zirenak. 1821eko ekainaren 29ko Instrukzio Publikoko Erregelamendu Orokorrak Madrilen lehen unibertsitatea sortzea aurreikusi zuen, Unibertsitate Zentrala izenekoa:

« Se establecerá en la capital del reino una universidad central en que se den los estudios con la extensión necesaria para el completo conocimiento de las ciencias. »

Erresumako hiriburuan unibertsitate zentral bat ezarriko da, non ikasketak egingo diren, zientziak erabat ezagutzeko behar den hedadurarekin[14].

Manuel José Quintanak Madrilgo Unibertsitate Zentralako inaugurazioaren mintzaldiaren bilduma

Unibertsitate berria martxan jartzeko, erakunde bakar batean bildu ziren ordura arte hainbat ikastetxetan ematen ziren irakaskuntzak; besteak beste, San Isidroren Errege Ikasketak, Madrilgo Natur Zientzien Errege Museoa eta Alcalako Unibertsitatea. Horrela, hiru erakunde horiek desagertu egin ziren. 1822ko irailaren 20an Unibertsitate Zentrala antolatzeko behin-behineko Erregelamendua argitaratu eta bi aste geroago, urriaren 3an, Fernando VII.a erregeak behin betiko onartu ondoren, unibertsitate berria juridikoki sortu zuen[15]. Hasiera ofiziala urte hartako azaroaren 7an izan zen. Manuel José Quintana poetak, Ikasketen Zuzendaritza Nagusiko presidenteak eman zuen inaugurazio-hitzaldia. Hitzaldi hartan, liberalismoan eta Ilustrazioan oinarritutako unibertsitate berriaren filosofia azaldu zuen Quintanak, Espainiako unibertsitate tradizionalekin zituen ezberdintasunak azpimarratuz:

« [...] la Universidad que ahora nace [...] no es mecida en su cuna por las manos poderosas y valientes que fundaron y dotaron entre nosotros las mismas instituciones en lo antiguo. El primer plantel de estudios que se conoció en Castilla se debió á aquél Alfonso, que derrocó el poder agareno en las Navas de Tolosa, y fue por su generosa condición llamado el Noble. Si echamos la vista á la Universidad de Salamanca se la ve halagada en sus principios y protegida á porfía por el gran Conquistador de Sevilla y por el augusto Legislador de las Partidas. El nombre para siempre ilustre de Fernando el Católico sirve de laurel á las Escuelas de Valencia, mientras que las de Alcalá se ensoberbecen de deber su fundación á aquel varón extraordinario, que Religioso primero, Confesor de una Reina y Cortesano después, Prelado, Ministro al fin y Gobernador del Estado, tuvo todas las virtudes, reunió todos los talentos, y por la capacidad de su espíritu, por la energía de su carácter y por sus eminentes acciones se levanta igual en fama con los dos altos personajes entre quienes le presenta la historia. No así nuestra Universidad: simples ciudadanos sin nombre y sin poder la idearon; simples ciudadanos decretaron su existencia; simples ciudadanos en fin la realizan y plantean. Pero si alrededor de este instituto no resplandecen ni la majestad, ni el poder, ni la celebridad de Monarcas victoriosos y opulentos; lo que le falta respecto de los personajes lo suple y con harta usura la dignidad de las cosas mismas en que reconoce su origen. La Universidad central es obra de la Nación, nacida con la libertad, producto de la ilustración y de la civilización de los siglos. Delante de estos objetos tan grandes, de tan poderosos agentes, toda altura se abate, toda celebridad se eclipsa; y si los demás institutos, ufanos con el renombre de sus fundadores, quieren en esta parte rivalizar con el presente, habrán de ceder vencidos cuando comparen la grande distancia que hay entre las cosas y las personas, entre las naciones y los individuos, entre las leyes y los privilegios. »
Quintanak Madrilgo Unibertsitate Zentralaren inaugurazioan

Diskurtsoan, Quintanak defendatzen zuen unibertsitate berriaren proiektua, bikaintasun-zentro gisa, gainerako unibertsitateetarako erreferente nazional bihurtzeko, eta Madril hiriburua egoitza izateko egokitasuna:

« No podía caber duda alguna en que el punto de colocación para un instituto de esta clase debía ser la capital. Los diferentes estudios esparcidos en ella, y los muchos y grandes medios de instrucción acumulados aquí, especialmente en ciencias naturales, daban más que mediado el camino para llegar á realizar el pensamiento. Por otra parte la emulación, el movimiento, y agitación, continua que reinan siempre cerca del Poder supremo y de los grandes establecimientos gubernativos llaman á la capital á todos los espíritus sobresalientes, que excitados por mil estímulos diversos, se desenvuelven y marchan con mas fuerza y energía. Aquí pues debía situarse este centro de luces, este modelo de instrucción, no solo utilísimo por su influjo sobre los individuos sedientos y ambiciosos de saber, sino también necesario para la conservación y perfección de la buena enseñanza en el resto de las escuelas. Porque aquí tendrían siempre un depósito de excelente doctrina adonde acudir: aquí, á ejemplo de sus eminentes profesores, se formarían hombres hábiles en el arte de enseñar: aquí se analizarían los principios, se mejorarían los métodos, se acrisolaría el buen gusto. »

Ixtea eta berriz irekitzea (1823-1836)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1823ko apirilean San Luisen Ehun Mila Semeek Espainia inbaditu ondoren, Hirurteko Liberalari amaiera eman eta historiografikoki Hamarkada Deitogarri bezala ezagutzen zen absolutismoaren bigarren berrezarpenari hasiera eman zion, Unibertsitate Zentrala sortu berria itxi egin zuten, baina hilabete batzuk geroago, 1823ko uztailean, Alcalako Unibertsitatea berriro ireki zuten[16].

Antzinako Madrilgo Ikastetxe Inperiala (Colegio Imperial de Madrid), Toledo kalean kokatuta dagoen eraikina nada, Erdigune barrutian. Eraikina 1679 eta 1681 bitartean eraiki zen, Melchor de Bueras-ek proiektatua.
San Isidroko Errege Ikasketen instalazioak

1833an Fernando VII.a hil ondoren, bere alaba Elisabet II.a erregina bihurtu zen Maria Kristinaren erregeordetzapean. Erregimen berriak liberalismoa bereganatu zuen, eta horrek berriro bultzatu zituen Madrilgo Unibertsitatea sortzeko planak. 1836ko urriaren 8ko Errege Dekretuak berriz ere adierazten du Alcaláko Unibertsitatea Madrilera lekualdatzea komeni dela adierazten duen txostena egin behar dela.[17] Unibertsitatea, Udala, Kabildoa eta Alcalá de Henaresko Milizia Nazionala saiatu ziren lekualdaketa saihesten, argudiatuz Madrilenirakasleen soldatei lotutako kostuak igoko zituela eta baliabide gutxien dituzten ikasleen aukerak mugatuko zituela. Gainera, hiriburua «dispendioen, dibertimenduen eta ohituren ustelkeriaren gunetzat» («un foco de dispendios, diversiones y corrupción de costumbres») jotzen zuten[18]. Haien kexak ez zuten ondoriorik izan, eta hiru aste geroago, Gobernazio Ministerioaren 1836ko urriaren 29ko errege dekretuak Unibertsitate Zentrala berriro irekitzea eta Alcalako Unibertsitatea Madrilera aldatzea agindu zuen[19]. 1836-1837 ikasturtea hasteko egun gutxi geratzen zirenez, ez zen inaugurazio-ekitaldi solemnerik egin, 1822ko fundaziokoak adibidez, eta Alcalátik Lege eta Kanonen Fakultateak baino ez ziren lekualdatu, Jurisprudentziaren Eskola behin-behineko eskola berrian elkartu baitziren. Gainerako fakultateen lekualdaketa 1837ko urrira arte atzeratu zen.

Horrela, Unibertsitate Zentrala 1836ko azaroan ireki zen berriro, hamahiru urte lehenago itxi ondoren, San Isidroren Errege Ikasketen, Madrilgo Natur Zientzien Errege Museoaren eta Alcalako Unibertsitatearen irakaskuntzak berriro bilduz. Unibertsitate berria, hasiera batean, San Isidroko Errege Ikasketen instalazioetan kokatu zen, eta Alcalako Unibertsitateko irakasleekin eta gobernu-organoekin hasi zen lanean. Urtebete geroago, 1837an, Salesa Berrien komentura joan zen, San Bernardo kalera, eta, aldi berean, Alcalako Unibertsitateko Filosofia eta Teologia fakultateak leku berrira lekualdatu ziren.

Unibertsitatearen finkatzea (1836-1845)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Madrilgo Unibertsitate Zentralaren irekiera ondo hartu zuten ikasleek. Unibertsitateko lehen ikasturtean (1836-1837), Legeen ikasketen lehen urtean, 206 ikasle matrikulatu ziren, aurreko urteetan Alcalan matrikulatutako ikasle-kopuruarekiko oso kopuru handia (1834-1835 ikasturtean Kanonen seigarren mailan bederatzi ikasle baino ez ziren matrikulatu).

Jesuiten Nobiziotegi zaharra (1860 eta 1864 artean)

1840 eta 1843 urteen artean, Alcalako Unibertsitateko liburutegiko funtsak Madrilera lekualdatu ziren. Salesa Berrien komentuko instalazioak laster ez ziren nahikoak izan unibertsitatearen jarduerak hartzeko. 1842ko apirilean, errege-dekretu batek San Bernardo kalean bertan zegoen jesuiten nobizio-etxearen eraikin zaharra birmoldatzea onartu zuen, 1836tik ingeniari militarren kuartel gisa erabilia, unibertsitatearen beharretara egokitzeko eta egoitza berri bihurtzeko.[20] Urte horretan bertan fatxada eraitsi zen eta obrak hasi ziren, ordura arte Madrilen San Fernandoko Farmaziako Errege Elkargoak eta San Carloseko Medikuntza eta Kirurgiako Errege Elkargoak ematen zituzten ikasketak Unibertsitate Zentralean sartzearekin batera, Farmazia Fakultatea eta Medikuntza Fakultatea sortuz. Egoitza berriko lanak Frantzisko Xabier Marietegi Sol Madrilgo arkitekto nagusiaren zuzendaritzapean hasi ziren. Marietegi urtebete geroago hil zen, eta Narciso Pascual Colomer izan zen obraren arduraduna. 1844-1845 ikasturtean hasi ziren eskolak eraikin berrian, Zuzenbide eta Filosofia eta Letretako fakultateak hara joan zirenean. Bitartean, birmoldaketa lanek aurrera jarraitzen zuten. Colomerrek estilo neoklasikoko proiektu berri bat idatzi zuen eta 1847an sinatu zuen.

Hegemonia (1845-1996)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1845ean, garai hartan ministro zen Pedro José Pidalek Plan Pidal bezala ezagutzen zen Ikasketa Plan Orokor berri bat onartu zuen, Unibertsitate Zentralari doktore titulua emateko baimena zuen Espainiako unibertsitate bakarra izateko pribilegioa ematen ziona. Pribilegio horri esker, unibertsitateari «Dokta» ezizena eman zitzaion. Gutxi ziren doktore-gradua lortu nahi zuten ikasleak, eta zenbait unibertsitatetan titulua lortzeko ikasketei eustea alferrikako gastutzat jotzen zen:

« En la organización de las facultades atiende principalmente el proyecto a lo que exige el ejercicio de las profesiones, es decir, a los estudios necesarios para la licenciatura. Esto es lo que interesa a la generalidad de los cursantes; a esto se dirigen sus afanes, y es por lo tanto lo únicamente indispensable en los establecimientos donde aquellas facultades se enseñan. En más elevada esfera se presentan los estudios que conducen a las regiones superiores de la ciencia; pero su adquisición queda limitada a muy pocas personas que, o bien por dedicarse al profesorado necesitan más vastos conocimientos, o bien guiadas por el ansia del saber, aspiran a penetrar sus más recónditos arcanos. Para estos estudios reserva el nuevo plan el grado de doctor, que dejando de ser un mero título de pompa, supondría mayores conocimientos y verdadera superioridad en los que logren obtenerle. Extender este grado y los estudios que requiere a todas las Universidades, hubiera sido un gasto, sobre imposible, innecesario. Basta para ello una Universidad, y ésta ha de ser aquella en que, con mayores medios y más perfección en la enseñanza, se reúnan todas las facultades, todas las ciencias para formar un gran centro de luces que la iguale con el tiempo a las más celebres de Europa, convirtiéndola en norma y modelo de todas las de España. Esta Universidad sólo puede existir en la capital de la monarquía. »
Gobernazio Ministroa (1845ko irailaren 25a). «Real decreto aprobando el plan general de estudios para la instrucción pública del reino en la parte relativa á las enseñanzas secundaria y superior». Madrilgo Gazeta. «Art. 77. Solo en la universidad de Madrid se conferirá el grado de doctor y se harán los estudios necesarios para obtenerlo.»

Liberalen politika zentralistak zientziaren eta kulturaren hiriburu bihurtu zuen Madril; bertan fakultateak, ingeniaritza eskolak, eskola bereziak, liburutegiak, museoak, artxiboak eta akademiak sortu ziren. Horrez gain, doktore-titulua Unibertsitate Zentralean bakarrik eskura zitekeela kontuan hartuta, Espainiako unibertsitate guztietako ikasleak biltzen ziren Madrilen. Mende batez baino gehiagoz, Unibertsitate Zentrala Espainiako bizitza zientifiko, akademiko eta kulturalaren erdigune bihurtu zen, herrialdeko elite politiko eta intelektuala eratzen den erakundea bihurtuz. «Ikasle guztiek ikasi nahi zuten eta irakasle guztiek irakatsi nahi zuten tokia zen»[21].

1857an, Jurisprudentzia Eskola Zuzenbide Fakultate bihurtu zen, eta, aldi berean, Zientzia Fakultate berria sortu zen, ordura arte Filosofia Fakultatean ematen ziren hainbat ikasketa fakultate aparte batean bilduz. Orduan, Filosofia eta Letren Fakultatea izena hartu zuen. 1868an, Teologia Fakultatea itxi zen, Manuel Ruiz Zorrilla ministroaren urriaren 21eko dekretuaren bidez. Dekretu horrek teologiaren irakaskuntza kendu zuen Espainiako unibertsitate guztietan. 1900. urtean, Zuzenbide Fakultateak ikasketa berriak sartu zituen eta Zuzenbide eta Gizarte Zientzien Fakultatea izena hartu zuen.

Alfontso XIII.aren estatua Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean

1920ko hamarkadan, unibertsitate-populazioa oso azkar handitu zen: unibertsitate-ikasketetan matrikulatutako ikasleen kopurua urteko % 7 erritmoan hazi zen 1922 eta 1925 bitartean, eta urteko % 20 1925 eta 1930 bitartean. Hazkunde hori bereziki nabaritu zen Unibertsitate Zentralean, 1930ean Espainiako unibertsitate-ikasleen % 30 baino gehiago hor baitzeudelako. Ikasle-kopuruaren gorakadak agerian utzi zuen Unibertsitaterako instalazio berriak eraikitzeko beharra, San Bernardo kalekoak txiki eta zaharkituta geratu baitzirelako. Alfontso XIII.a erregeak hasieratik babestu zuen proiektua, eta Moncloan utzi zituen bere jabetzako lurrak, Estatu Batuetan zeuden unibertsitate-campus itxurakoak eraikitzeko. 1926-1927an egin ziren lehen trazadura-proiektuak, eta 1929an hasi ziren lanak[22].

Garai horretan, Unibertsitatea Espainiako kulturaren Zilarrezko Aroa deritzonaren gune bihurtu zen. Bere ikasgeletan irakasle aritu ziren, besteak beste, José Ortega y Gasset filosofoa, Madrilgo Eskola izeneko korronte filosofikoaren sortzailea, Manuel García Morente, Luis Jiménez de Asúa, Santiago Ramón y Cajal eta Blas Cabrera.

Unibertsitate-Hiriko campuseko lehen eraikina, Filosofia eta Letren Fakultatea, 1933an amaitu eta inauguratu zen.[23] 1936an Espainiako Gerra Zibila piztu ondoren, Unibertsitate-Hiriko campusa gudu-fronte bihurtu zen, eta bere esparruan zeuden fakultate eta institutuen eraikinak suntsitu ziren, eta antzinako Alcalako Unibertsitatetik zetorren ondare zientifiko, artistiko eta bibliografikoaren zati bat galdu zen. Ordura arte Unibertsitatean irakasle izan ziren asko ere galdu egin ziren, erbesteratu egin zirelako gehienbat. Unibertsitatea aldi baterako Valentzia hirira lekualdatu ere egin zen[24].

Gerraren ondoren, campusa berreraikitzeari ekin zioten, nahiz eta hirigintza- eta arkitektura-forma nabarmen aldatu eta diktadura frankistaren printzipioetara egokitu nahi izan zuten. Diktadurak demokraziaren aldeko irakasleak kaleratu, torturatu, erbesteratu behartuz edo eraildu zuten. Diktaduran Unibertsitatea osatzen zuten zentroak ugaritu egin ziren, 1939an bost fakultate izatetik 1976an hamasei izatera igaro baitziren. Lehendik zeuden eskola independenteak sartu ziren Unibertsitatean (Albaitaritza, Arte Ederrak 1967an, Merkataritza eta Irakasletza), eta fakultate berriak (Politika eta Ekonomia Zientziak) eta eskolak (Soziologia, Psikologia eta Psikoteknia, eta Gizarte Eskola) sortu ziren[25].

Birdimentsionamendua (1996-gaur egun)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1960ko hamarkadatik aurrera, unibertsitate berriak sortu ziren Madrilen, Unibertsitate Zentraleko ikasgelen masifikazioa saihesteko, 100.000 ikasle baino gehiago baitzituen. 1968an Madrilgo Unibertsitate Autonomoa sortu zen, handik urtebetera Somosaguas campusa sortu zen gizarte-zientzietako fakultate gehienak hartzeko eta etorkizuneko politikariak eta ekonomistak Unibertsitate-Hiriko campusean erregimen frankistaren aurka gertatzen ziren erreakzioetatik urruntzeko. 1970ean, Unibertsitate Zentrala bitan banatu zen: zientzia esperimentalen, osasun-zientzien, gizarte-zientzien eta humanitateen irakaskuntzak Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea deituko zen horretan bildu ziren, eta irakaskuntza teknikoetako goi-mailako eskolak, baita beste erakunde batzuei atxikita zeudenak ere, hala nola Ejerzitoa edo Industria Ministerioa, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan elkartu ziren. 1975ean, irakaskuntza batzuk Madrildik gertu dagoen Alcalá-ra lekualdatu ziren, Moncloako ikasgelak desmasifikatzeko, eta, ikasketa horietatik abiatuta, 1977an Alcaláko Unibertsitatea birfundatu zen. Hala eta guztiz ere, Doctako ikasle kopuruak gora egiten jarraitu zuen, 1967 eta 1987 bitartean hamar ikaslez biderkatuz[26].

1989an, Madrilgo Karlos III.a Unibertsitatea ireki zen, eta, horri esker, 120.000 ikasle inguru egonkortu ziren. 1996an, berriz, Juan Carlos Erregea Unibertsitatea sortu zen. Unibertsitate horiek irekitzeak Doktaren ikasle kopurua murriztea ahalbidetu zuen, 1990eko hamarkadaren lehen erdian 120.000 ikasletik 2012an 77.000 ingurura arte[27].

Valdecillako Markesaren Liburutegi Historikoa

2022ko urtarrilean ofizial egin zen Chamberí-Erdiguneko campusa eratzea. Campusa honako hauek osatzen ditu: Dokumentazio Zientzien Fakultateak, Merkataritza eta Turismo Fakultateak, Lan Harremanen eta Praktika Juridikoaren Eskolak, Marqués de Valdecilla Liburutegi Historikoa, Europako Santa María Ikastetxe Nagusia eta San Bernardoko Paraninfo Historikoa[28].

Instalakuntzak eta informazio akademikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Konplutentsearen paraninfoa

Unibertsitatearen instalazio gehienak Unibertsitate Hirian daude, 300 hektareakoa, Madrilgo ipar-mendebaldean, hiriaren erdigunetik 1,5 km-ra, Manzanares ibaiaren eta Casa de Campo ondoan mendebaldetik eta Chamberí eta Tetuan barrutien ekialdean. Ekonomia eta Enpresa Zientzien, Psikologiaren, Politika Zientzien eta Soziologia eta Gizarte Lanaren fakultateak Somosaguaseko campusean daude, Madrilgo mendebaldean. Paraninfoa unibertsitateko XIX. mendeko eraikin historikoan mantentzen da, San Bernardo kalean, hiriaren erdigunean (Malasaña auzoan).

Unibertsitate Hiriko hirigintzaren ezaugarri nagusia fakultateak berdeguneek eta kirol-instalazioek bereizitako eraikin independenteetan kokatzen direla. Campusa iparraldetik hegoaldera zeharkatzen du Complutense etorbideak, eta hego-ekialdetik ipar-mendebaldera ipar-mendebaldeko autobiak (A-6). Osasun Zientzien fakultateak campusaren erdian daude, Ramon y Cajal plazaren inguruan, hor Unibertsitate-Hiriko metro-geltokia dago. Giza Zientzien fakultateak ipar-mendebaldean daude, Menéndez Pelayo plazaren inguruan; Natur Zientzien fakultateak, berriz, ipar-ekialdean, Zientzien plazan. Bi plazak Complutense etorbideak eta Iparraldeko Kirol Guneko instalazioek banatzen dituzte. Campusaren hegoaldean unibertsitateko ikastetxe nagusiak daude, Séneca etorbidearen eta Trejo Apezpikuaren kalearen artean kokatuta.

Eraikin historikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Caserón de San Bernardo (San Bernardoko etxetzarra). Antzinako Unibertsitate Zentrala, gaur egungo UCMren paraninfoa.

Unibertsitatearen eraikin historikoa Madrilgo erdigunean dago, Malasaña auzoko San Bernardo kalean. Arkitektura neoklasikoko eraikina da, Narciso Pascual Colomerrek egina, 1847tik aurrera eraikia, jesuiten nobiziotegiko eraikinaren gainean. XIX. mendeko birmoldaketak erabat eraldatu zuen eraikina, gaur egun 105 metro luze eta 58 metro zabal dena. Eliza zaharraren gainean paraninfoa eraiki zen, 1852an amaitua, eta konplexuko bi klaustroak patio gisa erabiltzen dira gaur egun. Eraikinaren iparraldean paraninfoa dago, eta hegoaldean Lan Harremanen Lanbide Eskola, gaur egun eraikin historikoa okupatzen duen ikastetxe bakarra[29]. Eraikin nagusiaren eranskina Valdecilla pabiloia da, Valdecillako Markesaren Liburutegi Historikoaren egoitza, Noviciado kalera ematen duena.

Paraninfoak, oinplano eliptikoa du, 36 eta 15 metroko luzerako ardatzak eta 18,38 metroko garaiera gangaraino[30]. Estalkia ganga trenkatuzkoa da, eta erdian okulu bat du, sabai-leihoa duena. Dekorazioa unibertsitateko kulturaren historiari buruzko alegoriek eta Espainiako arte eta zientzietako pertsonaia ospetsuen irudikapenek osatzen dute. Espazioko eskulturak Ponzano Poncianok eginak dira, eta margolanak berriz, Joaquín Espalterrek eginak. Oihal gaineko estanpatuak Mariano Fortunyrenak dira[30]. Gaur egun, ekitaldi ospetsuetan bakarrik erabiltzen da, hala nola doktore berrien inbestiduran.

Gaur egun, unibertsitateak eta Hezkuntzako eta Lanbide Heziketako Ministerioak partekatzen dute eraikinaren jabetza. Unibertsitateak konplexuaren jabetza integrala berreskuratzeko asmoa du[31].

Liburutegiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Liburutegia 32 liburutegik osatutako sistema bat da, 3.000.000 liburuki baino gehiagoko funtsa duena[32]. Bibliografia-funtsen kopuruari erreparatuta, Espainiako unibertsitate-liburutegirik handiena da, eta herrialdeko bigarren liburutegirik handiena Espainiako Liburutegi Nazionalaren ondoren.[33] Funtsak 50.000 eta 70.000 liburuki artean egiten du gora urtero, eta horietatik 30.000 inguru erakundeen eta partikularren dohaintzetatik eta unibertsitateak egindako gainerako erosketetatik datoz[33]. Erabilera publikoko 10 833 irakurketa-postu eta 920 ordenagailu baino gehiago ditu[33].

Sarean, liburutegi nagusiena Maria Zambrano liburutegia da, Menendez Pelayo plazan, Unibertsitate Hiriko campusean. Liburutegi hori partzialki 2011. urtean inauguratu zen, eta 2014. urtearen amaieran gutxi gorabehera irakurketa-postuen % 15 eta sistemaren funts guztien % 4 hartzen zituen. [100] gaur egun, 2100 irakurketa-postu ditu, eta 3.000 liburuki hartzeko gaitasuna du, hau da, unibertsitateko liburutegi-sistemaren ahalmena bikoiztea[34]. María Zambrano liburutegia orotariko liburutegia da. [100] Sistemako gainerako liburutegiak ezagutzaren adar desberdinetan espezializatuta daude, eta unibertsitateko fakultateei atxikita[34].

Museoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Madrilgo Unibertsitate Konplutentseak hamahiru museo kudeatzen ditu hainbat gairi buruz. Osasun zientziei eskainitako museoen artean daude Javier Puerta Anatomia Museoa, Antropologia Mediko eta Forentsearen Museoa, Paleopatologia eta Kriminalistika Reverte Coma Irakaslea Museoa, Albaitaritza Museo Konplutentsea eta Luis de la Macorra Odontologia Museoa.

Natur zientziei buruzko museoen artean, Ornodunen Anatomia Konparatuaren Museoa, Entomologia Museoa eta Geologia Museoa daude. Museo humanistikoak dira Amerikako Arkeologia eta Etnologia Museoa, Hispaniar Farmazia Museoa eta Optikako Museo Konplutentsea. Museo artistikoetan Haur Artearen Museo Pedagogikoa dago (MuPAI)[35].

Unibertsitateko beste museo batzuk Astronomia eta Geodesia Museoa, Manuel Bartolomé Cossío Hezkuntzaren Historiako Laborategiaren Museoa eta García-Santesmases Informatika Museoa dira.

Alcalá Ikastetxe Nagusiaren eraikina, Madrilen.

Ostatzea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Madrilgo Complutense Unibertsitateak bere bost ikastetxe nagusi eta atxikitako 28 ikastetxe nagusi ditu, ikasleei ostatu emateko eta kultura- eta prestakuntza-jarduerak antolatzeko. Unibertsitateko bost ikastetxe nagusiak mistoak dira; atxikitakoen artean, berriz, gizonezkoen, emakumezkoen eta mistoen ikastetxeak daude. Guztira, 6195 ostatu-plaza dituzte[36]. Unibertsitateko bost ikastetxe nagusiak campusaren barruan daude, hegoaldean edo ondoko Chamberí barrutian.

Ikasle gehienak alokairuan partekatutako etxebizitzetan bizi dira Chamberí, Tetuán eta Aluche barrutietan, unibertsitatetik gertuen daudenetan. Unibertsitateak higiezinen jabeen eta ostatu bila dabiltzan ikasleen arteko bitartekaritza-zerbitzua eskaintzen du.

Alfontso XIII.a Errege Lorategi Botanikoa

Parkeak eta lorategiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Unibertsitateko campusean Alfontso XIII .a Errege Lorategi Botanikoa dago, 5 ha-ko hedadura duen lorategi botanikoa, zortzi bildumatan bildutako 1.000 landare-espezie baino gehiago biltzen dituena. Campusaren erdigunean dago, Complutense etorbidean, Farmazia, Informazio Zientziak eta Zientzia Biologikoak fakultateen artean. Sarrera librea eta doakoa da.

Garraioak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Madrilgo metroa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Campusa Madrilgo metro-sarearekin komunikatuta dago Ciudad Universitaria geltokien bidez (campusaren erdian dago, Ramon y Cajal plazan) eta Vicente Aleixandre-ren bidez (ipar-ekialdean). Biak 6. linean daude, eta campusa Chamberí eta Tetuán barrutiekin lotzen dute[37]. Metro sarearen bidez 15 minutu daramatza Espainia plazara iristen, 18 minutu Puerta del Solera, 22 minutu Kale Nagusira, 26 minutu Retiro parkera eta 28 minutu Atochako geltokira.

Hiriko autobusak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Campusa Chamberí, Tetuán eta El Pardo barrutiekin lotzen duten G, F eta 82 autobus-lineek ere zeharkatzen dute campusa. U linea campusaren barneko linea bat da, fakultateak elkarren artean eta errektoretzaren eraikinarekin lotzen dituena.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Berria Estilo Liburua» www.berria.eus (kontsulta data: 2023-10-17).
  2. ↑ (Gaztelaniaz) Madrid, EL MUNDO. (2022-05-11). «Estas son las mejores universidades de España en 2022» ELMUNDO (kontsulta data: 2026-03-05).
  3. ↑ (Gaztelaniaz) Morales, Laura Morales;Laura Morales;Laura. (2022-08-15). «Las cinco universidades españolas que se han colado entre las 200 mejores del mundo» elconfidencial.com (kontsulta data: 2026-03-05).
  4. ↑ (Gaztelaniaz) EP, Alejandro Moreno /. (2022-10-27). «UCM, entre las 100 mejores universidades del mundo en sostenibilidad» MADRID ACTUAL (kontsulta data: 2026-03-05).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) Madrid, EL MUNDO. (2022-05-11). «Estas son las mejores universidades de España en 2022» ELMUNDO (kontsulta data: 2026-03-05).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Universidades de Madrid destacan en la clasificación mundial QS por materias» La Vanguardia (kontsulta data: 2026-03-05).
  7. ↑ «Tribuna Complutense» tribuna.ucm.es (kontsulta data: 2026-03-05).
  8. ↑ «Universidad Complutense de Madrid» www.ucm.es (kontsulta data: 2026-03-05).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Así era Felipe VI como compañero de pupitre en la universidad» Diez Minutos 2021-02-24 (kontsulta data: 2026-03-05).
  10. ↑ «Madrilgo Unibertsitate Konplutentsearen Estatutuak» Madrilgo Erkidegoaren Aldizkari Ofiziala 71: 59..
  11. ↑ (Gaztelaniaz) País, El. (1986-12-12). «La Complutense acusa de usurpación de nombre a la universidad de Alcalá» El País ISSN 1134-6582. (kontsulta data: 2026-03-06).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) Hontangas, Natividad Araque. (2010-12-23). «La creación de la Universidad de Madrid y los acuerdos del Claustro de Profesores durante el rectorado de Aniceto Moreno» CIAN-Revista de Historia de las Universidades: 151–189. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  13. ↑ Quintana, M.J.. (1852). Obras completas. .
  14. ↑ Carmona, María. UNED (Boletín de la ANABAD): 169..
  15. ↑ (Gaztelaniaz) Hontangas, Natividad Araque. (2010-12-23). «La creación de la Universidad de Madrid y los acuerdos del Claustro de Profesores durante el rectorado de Aniceto Moreno» CIAN-Revista de Historia de las Universidades: 151–189. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) Hontangas, Natividad Araque. (2010-12-23). «La creación de la Universidad de Madrid y los acuerdos del Claustro de Profesores durante el rectorado de Aniceto Moreno» CIAN-Revista de Historia de las Universidades: 151–189. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) Hontangas, Natividad Araque. (2010-12-23). «La creación de la Universidad de Madrid y los acuerdos del Claustro de Profesores durante el rectorado de Aniceto Moreno» CIAN-Revista de Historia de las Universidades: 151–189. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) Hontangas, Natividad Araque. (2010-12-23). «La creación de la Universidad de Madrid y los acuerdos del Claustro de Profesores durante el rectorado de Aniceto Moreno» CIAN-Revista de Historia de las Universidades: 151–189. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  19. ↑ (Gaztelaniaz) Decretos de la Reina Nuestra Señora Doña Isabel II.. Imprenta Real 1837 (kontsulta data: 2026-03-07).
  20. ↑ «Biblioteca Histórica Marqués de Valdecilla» biblioteca.ucm.es (kontsulta data: 2026-03-07).
  21. ↑ (Gaztelaniaz) Parra, Isabel Palomera; Varela, Carlos Flores. (2013-12-24). «El Archivo General de la Universidad Complutense, memoria de una larga historia universitaria en Madrid» CIAN-Revista de Historia de las Universidades 16 (2): 163–193. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  22. ↑ (Gaztelaniaz) Parra, Isabel Palomera; Varela, Carlos Flores. (2013-12-24). «El Archivo General de la Universidad Complutense, memoria de una larga historia universitaria en Madrid» CIAN-Revista de Historia de las Universidades 16 (2): 163–193. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  23. ↑ (Gaztelaniaz) Parra, Isabel Palomera; Varela, Carlos Flores. (2013-12-24). «El Archivo General de la Universidad Complutense, memoria de una larga historia universitaria en Madrid» CIAN-Revista de Historia de las Universidades 16 (2): 163–193. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  24. ↑ (Gaztelaniaz) Parra, Isabel Palomera; Varela, Carlos Flores. (2013-12-24). «El Archivo General de la Universidad Complutense, memoria de una larga historia universitaria en Madrid» CIAN-Revista de Historia de las Universidades 16 (2): 163–193. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  25. ↑ (Gaztelaniaz) Parra, Isabel Palomera; Varela, Carlos Flores. (2013-12-24). «El Archivo General de la Universidad Complutense, memoria de una larga historia universitaria en Madrid» CIAN-Revista de Historia de las Universidades 16 (2): 163–193. ISSN 1988-8503. (kontsulta data: 2026-03-07).
  26. ↑ (Gaztelaniaz) Galán, Lola. (1987-10-08). «La Universidad debe recuperar "el liderazgo social", afirma el rector de la Complutense» El País ISSN 1134-6582. (kontsulta data: 2026-03-07).
  27. ↑ «Anuario Estad�stico de la Comunidad de Madrid. Salud y servicios sociales» www.madrid.org (kontsulta data: 2026-03-07).
  28. ↑ «Tribuna Complutense» tribuna.ucm.es (kontsulta data: 2026-03-07).
  29. ↑ open.ieec.uned.es (kontsulta data: 2026-03-23).
  30. 1 2 «Apuntes históricos» MECD (Madril).
  31. ↑ (Gaztelaniaz) «El Paraninfo de la Complutense recupera su esplendor» Diario ABC 2002-01-29 (kontsulta data: 2026-03-23).
  32. ↑ «Biblioteca de la Facultad de Estudios Estadísticos» biblioteca.ucm.es (kontsulta data: 2026-03-23).
  33. 1 2 3 «Wayback Machine» pendientedemigracion.ucm.es (kontsulta data: 2026-03-23).
  34. 1 2 «Wayback Machine» pendientedemigracion.ucm.es (kontsulta data: 2026-03-23).
  35. ↑ «Universidad Complutense de Madrid» www.ucm.es (kontsulta data: 2026-03-23).
  36. ↑ UCM..
  37. ↑ «Request Rejected» www.metromadrid.es (kontsulta data: 2026-03-23).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]


"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Madrilgo_Unibertsitate_Konplutentsea&oldid=10579647"(e)tik eskuratuta