Pablo Pedro Astarloa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Pablo Pedro Astarloa
Thun thun 1894 09 16 astarloa.jpg
Bizitza
JaiotzaDurango1752ko ekainaren 29a
Herrialdea Bizkaia, Euskal Herria
Lehen hizkuntzaeuskara
HeriotzaMadril1806ko ekainaren 2a (53 urte)
Familia
Anai-arrebak
Hezkuntza
Hizkuntzakgaztelania
Jarduerak
Jarduerakidazlea eta apaiz katolikoa
Sinesmenak eta ideologia
ErlijioaErromatar Eliza Katolikoa

Pablo Pedro Astarloa Agirre (Durango, 1752ko ekainaren 29a - Madril, 1806ko ekainaren 2a) apaiz, hizkuntzalari eta filologo bizkaitarra izan zen.

Eragin handia eduki izan zuen ia mende bat geroago Euskal Pizkundean eta Sabin Aranarengan, euskara garbiaren aurrekariak proposatuz.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pablo Pedro Astarloaren omenezko monumentua Durangon

Hizkuntzazaletasun handiaren jabe, hamalau hizkuntza ikasi zituen, tartean hebreera, arabiera eta greziera. 1799an Wilhelm von Humboldt hizkuntzalari alemaniarra ezagutzeko aukera izan zuen, eta urte haietan "El arte bascongado" bere lehenengo lana argitaratu zuen. Lorenzo Hervás eduki zuen zuzentzaile garai hartan.

Bizitzako azken lau urteak Madrilen eman zituen. Jaioterrian monumentu eta kale bana dedikatu zizkioten. Halaber, Gerediaga Elkarteak omenaldia egin zion haren heriotzaren 200. urteurrenean.

Euskaltzaletasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztelaniaz idatzi arren, euskara ezagutu eta sakon ikertu zuen bizitzan zehar. 1803an Madrilen "Apología de la lengua Bascongada o ensayo crítico-filosófico de su perfección y antigüedad sobre todas las que se conocen, en respuesta a los reparos propuestos en el «Diccionario geográfico histórico de España" argitaratu zuen, Joaquín Traggia Uribarri zaragozarrarekin hizkuntzaren jatorriari buruz eztabaidan sartuz. Durangarra eusko-iberismoaren defendatzailea da, hau da, euskara Penintsulako lehen biztanleen hizkuntzatzat hartzen du. Bere apologian, euskara munduko hizkuntzarik perfektoena eta zaharrena dela argudiatzen du.

Beste lan batzuen artean "Los Discursos filosóficos sobre la lengua primitiva o Gramática y análisis razonada de la euskara o vascuence", "Diccionario del euskera" eta "Reflexiones Filosóficas en defensa de la Apología de la Lengua Vascongada" ere idatzi zituen.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]