Vittorio Alfieri

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Vittorio Alfieri
VAlfieriFabre.jpg
Bizitza
Jaiotza Asti1749ko urtarrilaren 16a
Herrialdea aberrigabea
Sardiniako Erresuma
Heriotza Florentzia1803ko urriaren 8a (54 urte)
Hobiratze lekua Santa Croce
Heriotza modua berezko heriotza (miokardio infartu akutua)
Hezkuntza
Hizkuntzak italiera
Lanbidea
Lanbidea antzerkigilea, poeta, idazlea, aktorea, itzultzailea eta antzerki aktorea
IMDb nm2598341

Vittorio Alfieri kondea (vitˈtɔrjo alˈfjɛri ahoskatua; Asti, Piemonte, 1749ko urtarrilaren 16a - Florentzia, 1803ko urriaren 8a) italiar antzerkigile eta poeta izan zen. Europan zehar bidaiatu ondoren (1767-1772), Turina itzulirik literaturari lotu zitzaion behin betiko. Bere literatura obrak Risorgimentoko giroa sortzen lagundu zuen. Plutarkoren Bizitza paraleloak eraginiko zirrarak tragediak idaztera bultzatu zuen (hemeretzi guztira, 1774tik 1787ra). Hasieran Frantziako Iraultzaren aldekoa izan bazen ere, gerora haren aurka bihurtu zen, eta frantsesen aurkako kritika gogorra idatziz (Il Misogallo). Amodiozko bizitza eta idazle-kezkak zuzenki adierazi zituen bere obra lirikoan. Zenbait idazki politiko plazaratu zituen: Tiraniari buruz (1779), Printzea eta literaturari buruz (1786). Alfieriren literatura alderdirik behinena eta gaurkotasunik galdu ez duena antzerkia da: Saul, Felipe, Polinize, Antigona, Agamemnon, Virginia, Oreste, etab. Tragedia hauek harrera ezin hobea izan zuten Italian, teatro nazional baten piztuera baitzekarten; gai klasikoak erabiliz, askatasun politiko eta moralaren defentsa aldarrikatzen dute eta eragin handia izan dute erromantikoengan. Bere autobiografia, Vita (1803, Bizitza), hil ondoan argitaratua, da autore honen obra nagusia.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Vittorio Alfieri Aldatu lotura Wikidatan