William Parsons

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
William Parsons
William Parsons, 3rd Earl of Rosse.jpg
Erresuma Batuko parlamentuko kidea

Bizitza
Jaiotza York1800ko ekainaren 17a
Herrialdea Britaina Handia eta Irlandako Erresuma Batua
Heriotza Birr gaztelua1867ko urriaren 31a
Familia
Ezkontidea(k) Mary Rosse
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Magdalen College
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak astronomoa eta politikaria
Lantokia(k) Londres
Jasotako sariak
Kidetza San Petersburgoko Zientzien Akademia
7th United Kingdom Parliament
8th United Kingdom Parliament
9th United Kingdom Parliament
10th United Kingdom Parliament
11th United Kingdom Parliament
Royal Society
Zientzien Errusiar Akademia

Willam Parsons Rosseko 3. kondea (York, 1800ko ekainaren 17a - Birr gaztelua, 1867ko urriaren 31a) astronomo irlandarra izan zen. Honetaz gain parlamentuko ordezkaria ere izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Yorken jaio bazen ere txikitan Irlandara etorri zen eta Dublingo Trinity Collegen egin zituen lehenengo ikasketak. Ondoren Oxfordeko Unibertsitatean graduatu zen 1822an matematikari. 1841ean aita hil zenean Irlandako Offalyko konderrian lursail handiak eta Birr gaztelua jaso zituen.

Parlamentuko kide izan zen (1821-1834), 1845ean Lorden Ganberako Irlandar ordezkaria, Londresko Royal Societyko lehendakaria (1848-1854) eta Dublingo Trinity Collegeko kantzilerra (1862–1867).

BirrCastle 72in.jpg

Aurkikuntza zientifikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere aportaziorik handiena Leviathan teleskopioa izan zen, Birr gazteluko lorategian eraikitako zortzi metrotako eta 183 cm-ko diametrodun lenteko teleskopio erraldoia. 1845ean eraiki zuen eta ia bi mendetan munduko handiena izan zen. Teleskopio honi esker hainbat aurkikuntza egin zituen.

Nebulosen azterketan zentratu zen batez ere eta egitura espirala dutela zehaztu zuen, gaur egunb badakigu galaxia kiribilak direla. Hipotesi nebularra ikertu nahi izan zuen. Garai hartan uste zen gasez egindako multzoak zirela eta berak izar eta planetak ere bazirela esan zuen, grabitatearen eraginez elkarrekin mantentzen zirenak. Oriongo Nebulosa zela eta, John Herschelekin eztabaida bizia izan zuen gasez edo izarrez osaturik zeuden erabakitzeko.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: William Parsons Aldatu lotura Wikidatan