2010eko Txileko lurrikara

2010eko Txileko lurrikara
Data	2010eko otsailaren 27
Sorrera	03:34:14 (UTC-3)
Magnitudea	8.8 Mw
Sakonera	35 km
Mota	Tsunamia sortu zuen lurrikara
Kaltetutako herrialdeak	Txile
Intentsitate maximoa	IX Mercalli Eskala
Tsunamia	Bai
Kaltetutakoak	521 hildako baino gehiago

2010eko Txileko lurrikara 2010eko otsailaren 27ko goizaldean, goizeko 3:34etan Txilen egondako lurrikara izan zen. Epizentroa, itsasoan izan zen, Concepción hiritik hegoaldera 35°50′45.59″S 72°43′8.39″Wkoordenatuetan, eta Richter eskalan 8,8 gradukoa izan zen

Ozeano Bareko tsunamien ikerketa zentroak alerta ezarri zuen Txile, Peru, Ekuador, Costa Rica eta Panaman lurrikarak eragin zezakeen tsunamia dela eta.

Kalteak

kalte material handiak eragin ditu Txileko Biobío eskualdean eta lehen orduetako zenbaketaren arabera, hildakoak 78 ziren, baina kopuru hori ondorengo orduetan hastea litekeena da. Eskualderik kaltetuenak Maule eta Biobío izan dira, bertan egon dira hildako gehienak eta hainbat eraikin behera etorri dira.

Santiagon, Vespucio Norte autobidearen zati bat hondatuta geratu da, eta hainbat gidari harrapatuta geratu dira bertan. Txileko Pazko uhartean eta Juán Fernández uhartean herritarrak gune garaietara jo dute lurrikarak eragindako bi metro inguruko tsunamitik ihes egiteko. Tsunamiak Valparaísoko kostaldean 1,4 metroko altuera izan du.

Eskualderik kaltetuenean Biobío eskualdean, hainbat eraikin eraitsi ditu lurrikarak, horien artean hamabost solairuko etxebizitza dorre bat, eta Concepción hiria itsasoaren gainetik inguratzen duen autobide zaharreko zubia.

Hildakoak

Txileko Michelle Bachelet presidenteak emandako datuen arabera, 708 dira hildakoak Txile osoan:

Txileko lurrikarako hildakoak

Eskualdea	Hildakoak
Araucanía eskualdea	5
Biobío eskualdea	64
Maule eskualdea	541
O'Higgings eskualdea	46
Santiagoko metropolitar eskualdea	36
Valparaíso eskualdea	16
GUZTIRA	708

Tsunamia

Sakontzeko, irakurri: Tsunami

Taula honek, lurrikarak sortutako tsunamia Ozeano Barean zehar nola bidaiatu zuen erakusten du, kostaldeko gune desberdinetan altuera desberdineko olatuak sortuz:

Tsunamia heldu den ordua

Kokagunea	Herrialdea	Latitudea	Longitudea	Ordua (UTC)	Garaiera (m)	Garaiera (ft)
DART Saipan	Japonia	19.1 N	155.8 E	03:55	0.08	0.3
Minamitorishima	Japonia	24.1N	153.5E	03:43	0.1	0.3
Guam	Guam	13.4 N	144.7 E	03:07	0,16	0,5
Sitka, Alaska	Ameriketako Estatu Batuak	57.1 N	135.3 W	00:11	0,08	0,3
Nawiliwili, Hawaii	Ameriketako Estatu Batuak	22 N	159.4 W	23:23	0,37	1,2
Johnston Atoll	Ameriketako Estatu Batuak	16.7 N	169.5 W	22:48	0,22	0,7
Vanuatu	Vanuatu	17.8 S	168.3 E	22:46	0,15	0,5
Crescent City, California	Ameriketako Estatu Batuak	41.7 N	124.2 W	22:13	0,37	1,2
Kawaihae, Hawaii	Ameriketako Estatu Batuak	20 N	155.5 W	22:11	0,52	1,7
Honolulu, Hawaii	Ameriketako Estatu Batuak	21.3 N	150.4 W	22:00	0,25	0,8
Barber's Point, Hawaii	Ameriketako Estatu Batuak	21.3 N	158.1 W	21:57	0,12	0,4
Santa Barbara, California	Ameriketako Estatu Batuak	34.4 N	119.7 W	21:50	0.53	1.7
Kahului, Hawaii	Ameriketako Estatu Batuak	20.9 N	156.5 W	21:47	0,98	3,2
Kuamalapau, Hawaii	Ameriketako Estatu Batuak	20.8 N	156.9 W	21:36	0,18	0,6
Hilo, Hawaii	Ameriketako Estatu Batuak	19.7 N	154.9 W	21:20	0,86	2,8
San Francisco, California	Ameriketako Estatu Batuak	37.8 N	122.5 W	21:20	0,26	0,8
San Diego, California	Ameriketako Estatu Batuak	32.7 N	117.2 W	20:36	0,13	0,4
Monterey, California	Ameriketako Estatu Batuak	36.6 N	121.9 W	20:31	0,28	1,1
Pago Pago	Amerikar Samoa	14.3 S	170.7 W	20:27	0,22	0,7
Nukualofa	Tonga	21.1 S	175.2 W	20:24	0,1	0,3
Apia	Samoa	13.8 S	171.8 W	20:18	0,13	0,4
DART Tonga	Tonga	23 S	168.1 W	20:03	0,04	0,1
Lottin Point	Zelanda Berria	37.6 S	178.2 E	19:34	0,15	0,5
DART San Diego	Ameriketako Estatu Batuak	32.2 N	120.7 W	19:31	0,06	0,2
Acapulco	Mexiko	16.8 N	99.9 W	19:31	0,62	2
Rarotonga	Cook uharteak	21.2 S	159.8 W	19:07	0,15	0,5
Cabo San Lucas	Mexiko	22.9 N	109.9 W	18:33	0,36	1,2
Papeete	Frantziar Polinesia	17.5 N	149.6 W	18:10	0,16	0,5
Nuku Hiva	Frantziar Polinesia	8.9 S	140.1 W	17:45	0,95	3,1
Hiva Oa	Frantziar Polinesia	9.8 N	139.0 W	17:41	1,79	5,9
Manzanillo	Mexiko	19.1 N	104.3 W	17:05	0,32	1
DART Manzanillo	Mexiko	16.0 N	107 W	16:11	0,07	0,2
Rikitea	Frantziar Polinesia	23.1 S	134.9 W	15:59	0,15	0,5
DART Marquesas uharteak		8.5 S	125 W	15:31	0,18	0,6
Galapagos uharteak	Ekuador	0.4 S	90.3 W	14:52	0,35	1,2
Quepos	Costa Rica			14:16	0,24	0,8
Bazko uhartea	Txile	27.2 S	109.5 W	12:05	0,35	1,1
Callao	Perú	12.1 S	77.2 W	10:29	0,36	1,2
Arica	Txile	18.5 S	70.3 W	10:08	0,94	3,1
Antofagasta	Txile	23.2 S	70.4 W	09:41	0,49	1,6
DART Lima	Perú	18 S	86.4 W	09:41	0,24	0,8
Iquique	Txile	20.2 S	70.1 W	09:07	0,28	0,9
Coquimbo	Txile	30 S	71.3 W	08:52	1,32	4,3
Ancud	Txile	41.9 S	73.8 W	08:38	0,62	2
Caldera	Txile	27.1 S	70.8 W	08:34	0,45	1,5
San Felix	Txile	26.3 S	80.1 W	08:15	0,53	1,7
Corral	Txile	39.9 S	73.4 W	07:39	0,90	2,9
Valparaiso	Txile	33 S	71.6 W	07:08	1,29	4,2
Talcahuano	Txile	36.7 S	73.4 W	06:53	2,34	7,7

Kanpo loturak

• (Ingelesez) Lurrikarari buruzko informazioa AEBetako Geologia zerbitzuaren webgunean.

Artikulu hau zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.