Filipe II.a Frantziakoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Filipe Augusto

Filipe II.a Augusto, frantsesez Philippe Auguste (Gonesse, 1165eko abuztuaren 21aMantes-la-Jolie, 1223ko uztailaren 14a), Frantziako erregea izan zen 1180tik 1223 urtean hil arte. Erdi Aroko errege frantziar arrakastatsuenetakoa izan zen. Monarkiaren eragina eta menpeko lurraldeak zabaldu zituen, noblezia handiaren boterea murriztuta. Ingalaterrako erregeen Angevinar Inperioa hautsi zuen, 1214ko Bouvinesko guduan etsaiak garaitu ondoren. Gobernua berrantolatu zuen, herrialdean egonkortasun ekonomikoa sortuz.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Luis VII.aren semea zen. Elisabet Hainaut-ekoarekin ezkontzean (1180) Artois bereganatu zuen. Erregetza hartu bezain laster, Plantageneten kontra hasi zen, haiek Ingalaterran eta Frantzian zuten inperioak Frantziako erregetza mehatxupean jartzen baitzuen. Ingalaterrako Henrike II.aren eta haren semeen, eta bereziki Rikardo Lehoi-Bihotzaren arteko istiluak bultzatu zituen; Rikardorekin batera Henrike II.a Azay-le-Rideau-n menderatu zuen (1189). Ondoren, Hirugarren Gurutzadara joan zen Rikardorekin (ordurako Rikardo errege zen, 1189az geroztik). Baina Akreko San Joan hartu ondoren, Rikardorekin haserretuta, Frantziara itzuli zen berriro (1191), eta Joan Lurgabearekin Plantagenetekoek Frantzian zituzten lurrak hartzen saiatu zen. Filipe Augusto Freteval-en (1194) eta Courcelles-en, Beauvais ondoan (1198) garaitu zuen Rikardok, eta Ingalaterrako erregea hil zelako (1199) atera zen onik Filipe Augusto. Joan Lurgabea errege aitortu zuen Filipe Augustok Vexingo zati baten eta Evreuxko lurrealdearen truke (1200). Baina ondoren (1202-1206) bere feudoak galtzera kondenatu zuen Joan Lurgabea eta kendu egin zizkion Normandia, Maine, Anjou, Touraine, Saintonge eta une batez Poitou lurraldea. Joan Lurgabea Roche-aux-Moines-en garaitu zuen, eta Oton IV.a eta Portugalgo Fernando, Flandesko kondea, Bouvinesen (1214) zapaldu zituen. Filipe Augustok Auvergne, Amiens, Vermandois eta Valois hartu zituen. Zentralizazioaren bidez indartu zuen bere aginpidea. Elizarekin harreman onak izan zituen; aginpidea zabaldu eta burgesiaren gainean oinarritu zuen, eta udaletako mugimenduak eta merkataritza bultzatu zituen. Ezin ezarri ahal izan zituen zerga iraunkorrak, baina altxorra ondo zaindu zuen Tenpluko ordenaren eskuetan jarriz. Paris handitzen eta edertzen saiatu zen; Louvre sortu eta Parisko Unibertsitateari arautegi berria eman zion (1215). Danimarkako Isambur-i (edo Ingeborg) uko egin eta Merango Agnesekin ezkontzean, arazoak izan zituen Aita Santuarekin (Inozentzio III.a). Hark gurtza debekua ezarri zuen Frantzian (1200).

Ezkontzak eta seme-alabak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elisabet Henaokoa 1180an ezkondu zuen. Seme bakarra izan zuten:

Bigarrenez Valdemar I.a Danimarkakoaren alaba Isanbur 1193an ezkondu zuen. Ez zuten seme-alabarik izan.

Hirugarrenez Aines Merangoa ezkondu eta hiru seme-alabak izan zituzten:

Arraseko maitale batekin, sasikume bat izan zuen:


Aurrekoa
Luis VII.a Frantziakoa
Frantziako erregea
11801223
Ondorengoa
Luis VIII.a Frantziakoa
Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Filipe II.a Frantziakoa

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]