Loira (ibaia)
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Kokapena | Frantzia | |||||
| Luzera | 1.012 km | |||||
| Arroa | 117.000 km² | |||||
| Emaria | 850 m³/s | |||||
| Iturburua | Erdialdeko Mendigunea (2.500-2.600 m) | |||||
| Ibai ahoa | Saint-Nazaire (Loire-Atlantique) | |||||
 |
||||||
Loira[1] (frantsesez Loire, okzitanieraz Léger / Leir, frankoproventzeraz Lêre, bretainieraz Liger), Frantziako erdialdeko ibaia, herrialde horretako luzeena (1024 km). Arroak 117.000 km² ditu, hau da, Frantziako bostena baino gehiago. Loira ibarreko erdialdea UNESCOk gizateriaren ondare izendatu zuen 2000ko abenduaren 2an.
Udaberrian eta udazkenean ur handiak izaten ditu, euriteen eta elurteen eraginez, eta udan izan ohi du maila behereena. Erromatarren garaietatik XIX. mendean burdinbidea zabaldu zen arte, ontziz ibiltzeko ibaia izan da, baina gaurko egunean ontzi bidezko garraioak ez du inolako garrantzirik, Nantestik aurrera ez bada. Loira ibaiaren bazterretan eraiki ziren gazteluek ospe handia dute. XV. mendekoak dira lehenengo gazteluak (Amboise), eta bereziki ugaldu ziren Errenazimentuaren garaian Blois, Tours, Berry eta Anjouko lurraldeetan.
Eduki-taula |
Ibilbidea[aldatu]
Iturburua 1.400 metro inguruko altueran dago, Sainte-Eulalie udalerri txikian, administratiboki Ardècheko departamenduan eta geografikoki Erdialdeko Mendigunean, Gerbier de Jonc mendiaren oinetan.
Sorrera hartatik Le Puy-en-Velay (Loira Garaia), Saint-Étienne eta Roanne (Loira), Nevers eta Cosne-Cours-sur-Loire (Nièvre) Gien eta Orléans (Loiret), Blois (Loir-et-Cher), Amboise eta Tours (Indre-et-Loire), Saumur eta Angers (Maine-et-Loire), Ancenis, Nantes eta Saint-Nazaire (Loire-Atlantique) udalerriak zeharkatzen ditu, besteak beste.
Aipatutako departamenduez gainera, ekialdetik mendebaldera Saône-et-Loire, Allier eta Cher ere zeharkatzen ditu, Bizkaiko golkoan itsasoratu baino lehen, Bretainiako hegoaldean (Saint-Nazaire). Nantestik aurrera bokale eta itsasadar zabal bat osatzen du, Ozeano Atlantikorako bidean.
Ibaiadarrak[aldatu]
Allier du ibaiadar nagusia, ezkerraldetik (Le Bec d'Allier, Bourbonnais), eta beste adar ugari jasotzen ditu eskuin-ezker ibilgu osoan zehar:
- Allier (ezker). 410 km.
- Cher (ezker). 365 km.
- Indre (ezker). 276 km.
- Loiret (ezker). 12 km.
- Maine (eskuin). 12 km.
- Vienne (ezker). 359 km.
- Erdre (eskuin). 92 km.
Ikus, gainera[aldatu]
Erreferentziak[aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
