Loira (ibaia)

Wikipedia(e)tik
Loira ibaia» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Loira
Loire (fr), Léger / Leir (oc), Lêre (frp), Liger (br)
Loire River Blois.jpg
Loira Blois hirian
Kokapena Frantzia
Luzera 1.012 km
Arroa 117.000 km²
Emaria 850 m³/s
Iturburua Erdialdeko Mendigunea (2.500-2.600 m)
Ibai ahoa Saint-Nazaire (Loire-Atlantique)
France map with Loire highlighted.jpg

Loira[1] (frantsesez Loire, okzitanieraz Léger / Leir, frankoproventzeraz Lêre, bretainieraz Liger), Frantziako erdialdeko ibaia da, herrialde horretako luzeena (1024 km). Arroak 117.000 km²ko azalera du, hau da, Frantziako bostena baino gehiago. Loira ibarreko erdialdea UNESCOk gizateriaren ondare izendatu zuen 2000ko abenduaren 2an.

Udaberrian eta udazkenean ur handiak izaten ditu, euriteen eta elurteen eraginez, eta udan izan ohi du maila behereena. Erromatarren garaietatik XIX. mendean burdinbidea zabaldu zen arte, ontziz ibiltzeko ibaia izan da, baina gaurko egunean ontzi bidezko garraioak ez du inolako garrantzirik, Nantestik aurrera ez bada. Loira ibaiaren bazterretan eraiki ziren gazteluek ospe handia dute. XV. mendekoak dira lehenengo gazteluak (Amboise), eta bereziki ugaldu ziren Errenazimentuaren garaian Blois, Tours, Berry eta Anjouko lurraldeetan.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iturburua 1.400 metro inguruko altueran dago, Sainte-Eulalie udalerri txikian, administratiboki Ardècheko departamenduan eta geografikoki Erdialdeko Mendigunean, Gerbier de Jonc mendiaren oinetan.

Sorrera hartatik Le Puy-en-Velay (Loira Garaia), Saint-Étienne eta Roanne (Loira), Nevers eta Cosne-Cours-sur-Loire (Nièvre) Gien eta Orléans (Loiret), Blois (Loir-et-Cher), Amboise eta Tours (Indre-et-Loire), Saumur eta Angers (Maine-et-Loire), Ancenis, Nantes eta Saint-Nazaire (Loire-Atlantique) udalerriak zeharkatzen ditu, besteak beste.

Aipatutako departamenduez gainera, ekialdetik mendebaldera Saône-et-Loire, Allier eta Cher ere zeharkatzen ditu, Bizkaiko golkoan itsasoratu baino lehen, Bretainiako hegoaldean (Saint-Nazaire). Nantestik aurrera bokale eta itsasadar zabal bat osatzen du, Ozeano Atlantikorako bidean.

Ibaiadarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Allier du ibaiadar nagusia, ezkerraldetik (Le Bec d'Allier, Bourbonnais), eta beste adar ugari jasotzen ditu eskuin-ezker ibilgu osoan zehar:

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Loira (ibaia) Aldatu lotura Wikidatan

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]