Bizkaiko golkoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Bizkaiko golkoa
Bizkaiko golkoko fitoplaktonaren mapa

Bizkaiko golkoa Ozeano Atlantikoaren adarra edo golkoa da. Iparraldean Bretainia, hegoaldean Asturias, Kantabria, Bizkaia eta Gipuzkoa eta ekialdean Lapurdi, Landak eta Gironda (Akitania), Poitou-Charentes eta Pays de la Loire eskualdeak ditu mugakide.

225.000 km²-ko luze-zabalera du guztira, eta sakonerarik handieneko tokian 4.735 metro sakon da. Uraren gatz kopurua %35 da.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Golkoari Bizkaiko golkoa deritzo, baina Galiziako Estaca de Bares muturretik Aturriraino doan kostaldeko itsasguneari Kantauri itsasoa deritzo.[1][2] Erromatarrek Sinus Kantabrorum izena eman zioten K. a. I. mendean, "Kantauriarren Ozeanoa", alegia.

Euskaldunen Itsasoa izena ere eduki izan du, batez ere Euskal Herritik kanpo.

Frantsesez, Golfe de Gascogne izena du, hitzez hitz "Gaskoiniako golkoa".

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itsaso barreneko muga sakontasun handiak (3.000-4.000 m) hasten diren lekuan jarri ohi dira. Espainiako iparraldeko kosta labartsua da, eta itsaso hondoko zola ere malkartsua da oso. Sakontasun handienak itsasertzetik aski hurbil daude (Matxitxakotik 10 km-ra gabe 1.000 m-ko sakontasuna, eta ia 3.000 m-ko sakontasuna Bizkaiko itsasertzetik 40 km-ra).

Frantziako kosta, berriz, laua eta apala da; itsaso hondoko zola ere lehorreko ordokiaren jarraipena da, eta kontinente plataforma oso zabala du; Roxelako latitudean, adibidez, kontinente plataformaren sakontasun mugatzat ematen den 200 m-ko marra batimetrikoa itsasertzetik 200 km-ra aurkitzen da.

Kantauri itsasoaren punturik sakonena Llanestik iparraldera aurkitzen da, 160 km-ra: 5.098 m-ko sakontasuna. Bai Espainia iparraldeko kosta eta bai Frantzia mendebalekoa, arrantza leku aberatsak dira biak plankton askoko aldeak baitira. Uraren gatz proportzioa ez da handia (% 3,5 itsaso barrenean), eta uraren azaleko tenperatura 10-11 °C izaten da urtarrilean eta 18-20 °C uztail-abuztuan, Gulf Stream itsaslasterrak epeltzen baitu.

Ibaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaiko golkoan isurtzen diren ibai nagusiak hauexek dira, mendebaldetik ekialdera eta hegoaldetik iparraldera:

Eo, Nalon, Pas, Ason, Deva, Miera, Besaya, Nansa, Nerbioi-Ibaizabal, Urola, Oria, Bidasoa, Aturri, Dordoina, Charente, Garona, Loira eta Vilaine.

Portuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Merkataritzakoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hainbat merkataritza portu garrantzitsu dago:

Arrantzakoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendebaldetik ekialdera eta hegoaldetik iparraldera, hauexek ditugu nagusiak:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Bizkaiko golkoa Aldatu lotura Wikidatan

Koordenatuak: 45°30′N 04°20′W / 45.500°N 4.333°W / 45.500; -4.333