Oligozeno

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Oligozeno

33.9 Ma-23.03 Ma

Asaphiscuswheelerii.jpg

Fanerozoikoa
Paleozoikoa
Kanbriarra
Ordoviziarra
Siluriarra
Devoniarra
Karboniferoa
Permiarra
Mesozoikoa
Triasikoa
Jurasikoa
Kretazeoa
Zenozoikoa
Paleogenoa
Paleozenoa
Eozenoa
Oligozenoa
Neogenoa
Miozenoa
Pliozenoa
Pleistozenoa
Holozenoa

Oligozenoa (grezieraz: ὀλίγος oligos, 'gutxi' eta καινός kainos, 'berri') Paleogenoaren hirugarren zatia izan zen. Orain dela 33,9 ± 0,1 Ma hasi eta orain dela 23,03 ± 0,1 Ma bukatu zen.[1] Aurreko aldia Eozenoa izan zen eta hurrengoa Miozenoa (Neogenoan).

Ugaztunak eta hegaztiak asko ugaldu ziren aldi hartan. Ipar Amerikan itsasoa kontinentetik atzeratu zen eta Mendi Harritsuak (Rocky Mountains) eta Coloradoko goi-ordokia eratu ziren. Europan, berriz, itsasoa Parisko arroan barneratu eta Alemaniako hego-ekialderaino iritsi zen. Frantziako alde bat ekialderantz biratu zen, itsas hondoko jalkinak lurrera bultzatuz, eta haren ondorioz Apeninoak hazi ziren. Iberiar Penintsulan, Pirinio mendiak eratzen hasi ziren. Hala, iparraldean, Akitaniako arroarantz atzeratu zen itsasoa. Mediterraneo aldean, berriz, Katalunia Kostaldeko Mendilerroak eratu ziren eta Ebroren arroa itsasotik bereizirik geratu zen. Hala, ura lehortu zenean, gatzezko jalkinak pilatu ziren Súria, Cardona eta Iruñeko arroan. Euskal Herriko hegoaldean, Kantauriar mendikatean batez ere, ugari dira aldi hartan eratutako lurrak.

Banaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Paleogenoa
Paleozeno Eozeno Oligozeno
Daniar | Selandiar
Thanetiar
Ypresiar | Lutetiar
Bartoniar | Priaboniar
Rupeliar | Chattiar

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Rohde Robert A. 2005 url http://web.archive.org/web/20071205102552/http://www.stratigraphy.org/geowhen/stages/Rupelian.html Rupelian ICS Stage GeoWhen Database publisher International Commission on Stratigraphy accessdate 13-09-2008 Rohde Robert A. 2005 http://web.archive.org/web/20071205102227/http://www.stratigraphy.org/geowhen/stages/Chattian.html Chattian ICS Stage GeoWhen Database publisher International Commission on Stratigraphy accessdate 13-09-2008

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Oligozeno Aldatu lotura Wikidatan