Iberiar penintsula

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Iberiar penintsula
Satelitezko irudia
Satelitezko irudia
Geografia
Iberian map europe.svg
Kokalekua Hegoaldeko & mendebaldeko Europa
Koordenatuak 40°N 4°W / 40°N 4°W / 40; -4
Azalera 581.471,1 km2
Punturik garaiena Mulhacén 3478 m.
Administrazioa
 Andorra
Hiri populatuena Andorra la Vella
 Gibraltar
Hiri populatuena Gibraltar
 Portugal
Hiri populatuena Lisboa
 Espainia
Hiri populatuena Madril
 Frantzia
Hiri populatuena Font-Romeu-Odeillo-Via
Demografia
Biztanleria 58 milioi

Iberiar penintsula[1] Europaren hego-mendebaldean kokatuta dagoen penintsula da. Espainia, Portugal, Andorra eta Gibraltar daude bertan.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdiuharte izanda, itsasoz inguratua dago ia alde guztietatik: iparraldean Bizkaiko Golkoa, mendebalde-hegoaldean Ozeano Atlantikoa eta ekialde-hegoaldean Mediterraneoa daude. Europara Pirinioek lotzen dute.

582.925 kilometro karratu ditu penintsulak.

Ibaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibai handiek zeharkatzen dute, hala nola, Duero, Ebro, Tajo, Guadalquivir, Guadiana, Jucar eta Segura.

Mendiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Mulhacen (Granada): 3.482 m.
  2. Aneto (Huesca): 3.404 m.
  3. Veleta (Granada): 3.392 m.
  4. Posets (Huesca): 3.375 m.
  5. Monte Perdido (Huesca): 3.355 m.

Lurmuturrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldeko muturra Estaca de Bares (Coruña) da, eta ipar-ekialdeko bazterrean, Creuseko lurmuturra dugu (Girona). Hego-ekialdean, Gata (Almeria). Hegoaldean, Gibraltarko itsasartea mugatzen duen Tarifa (Cadiz), hegoaldeen dagoen Europako puntua dena. Hego-mendebaldean, azkenik, Sao Vicente (Algarve) dugu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Espainiako historia», «Portugaleko historia» eta «Euskal Herriko historia»

Hizkuntzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztelania eta portugesa hizkuntza nagusiak dira, penintsulatik kanpo nabarmenki hedatu izan direnak. Muga aldean, bien arteko nahasketak ere lekua hartzen du, portuñol deitutakoa. Hirugarren mintzatuena katalana da, horren ondoren galiziera (galaikoportugesa) eta euskara ditugu, eta azkenik mintzaira gutxituak ere badiren asturiera, aragoiera eta aranera (okzitaniera), besteak beste.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   159. araua, Euskaltzaindia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0159.pdf. Noiz kontsultatua: 2010-11-01 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Iberiar penintsula