Silesia
- Artikulu hau eskualde historikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Silesia (argipena).
Silesia (polonieraz Śląsk, txekiera Slezsko, alemanaz Schlesien, alemanaren silesiera dialektoaz Schläsing) Europako erdialdeko eskualde historikoa da. Gaur egun Polonia, Txekiar Errepublika eta Alemaniaren artean banatuta dago.
Historikoki eskualde hau Silesia Beherea (mendebaldeko zatia) eta Silesia Garaian (ekialdeko zatia) banatu izan da.
Historia [aldatu]
Antzina eslaviarrak bizi izan ziren Silesian, eta XI. mendean Poloniaren mendean geratu zen. Boleslaw III.aren garaian printzerrietan zatitu zen eta garrantzi handiko kolonizazio prozesu bat izan zen; XIII. menderako biztanle gehienak germaniarrak ziren. Germaniarren kolonizazioaren garaian abeltzaintza indartu, industria eta meagintza sortu eta ekonomia asko suspertu zen. Poloniako Kasimiro III.a Handiak Bohemiaren esku utzi zuen, baina XV. mende inguruan autonomia eta eskubide bereziak eman behar izan zizkioten Bohemiako agintariek, harik eta, 1526an, Habsburgotarrek eskubide haiek kendu zizkioten arte. XVIII. mendean istilu asko izan ziren Austriaren eta Prusiaren artean Silesiaren gaineko aginpidea zela eta. Frederiko Prusiakoak bere estatuaren mendean ezartzea lortu zuen. Lehen Mundu Gerraren ondoren Goi Silesia Alemaniaren esku uztea erabaki zen, baina erabaki haren kontrako matxinadak izan ziren eta azkenik Poloniak eskuratu zuen. 1938-39 urteetan, ordea, Alemaniak Silesia eta Polonia osoa hartu zituen. 1945ean Silesia osoa Poloniaren esku geratu zen.
Erreferentziak [aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.