«Neanderthalgo gizaki»: berrikuspenen arteko aldeak

Jump to navigation Jump to search
t
Robota: Testu aldaketa automatikoa (-borobil +biribil)
t
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-borobil +biribil))
Fosa suprainiakoa toru okzipitalaren gainean dagoen sakonune eliptiko bat da. 20 eta 45 [[milimetro]] arteko zabalera du eta 10 bat mm. altueran. Ia beti inguruan duen hezur altxatuak hiruki itxura du. Hiruki honen goiko erpina erdigunean dago eta oinarria toru okzipitalaren gainean. Hobi hau Neanderthalgo gizaki gehienetan deskribatzen da.<ref name="Santa Luca">SANTA-LUCA, A. P. 1978. A re-examination of presumed Neandertal-like fossils. Journal of Human Evolution, Volume 7, Issue 7, November 1978, Pages 619-636</ref>
 
Ezaugarri hau [[Europa]]ko antzinako ''Homo sapiens'' batzuetan ere agertzen da, baina itxura ezberdina du. Neanderthalengan egitura zulatua du, agian birxurgatzen bat dela eta. Gainera hobia askoz markatuagoa da, ''Homo sapiens''engan erdialdean eta borobilagoabiribilagoa da. Gainera hirukiaren erpina beherantz zuzendua dago.<ref name="Smith">SMITH, FRED H., JANCOVIĆ, IVOR, KARAVANIĆ, IVOR. 2005. The assimilation model, modern human origins in Europe, and the extinction of Neandertals. Quaternary International, Volume 137, Issue 1, July 2005, Pages 7-19</ref>
 
=== Toru okzipitala ===
=== Toru supraorbitarioa ===
[[Fitxategi:Neandertal 1856.jpg|thumb|250px|left|Jatorrizko Neanderthalgo gizakiaren marrazkia, toru supraorbitarioa ondo markatuta.]]
Toru supraorbitarioa [[begi]]en gainean agertzen den toru bat da. Ikusten erraza da, [[begi]]en gainean, arku itxura baitu, sekzioa borobilduabiribildua da eta bi begien arteko tartean jarraikortasuna du. Toru hau oso argi agertzen da begien zentroaren gainean baina alboetarantz desagertzen doa. Orokorrean hutsik agertzen da eta oso garatua.<ref name="Arsuaga">ARSUAGA, JUAN LUIS & MARTINEZ, IGNACIO. 1998. La especie elegida. Temas de hoy. ISBN 84-8460-463-2.</ref><ref name="Jones">JONES, STEVE, MARTIN, ROBERT, PILBEAM, DAVID ed. 1992. The Cambridge encyclopedia of human evolution. Cambridge University Press. ISBN 0-521-32370-3</ref> Toru hau ''[[Homo]]'' generoan garatzen joan da eta neanderthalen garaikideak ziren gizaki modernoengan ere agertu ahal zen. Neanderthalengan ezberdina da, ordea: bi begien artean jarraikortasuna du eta bere atzean [[bekoki]]a berehala doa atzerantz.
 
=== Hioides hezurra ===
 
=== Aldakaren forma ===
Aldaken forma ezberdina da gaur egungo gizakiekin alderatuta. Diferentziarik nagusiena emeek eta arrek forma bera dutela da, nahiko borobilduabiribildua. Gaur egungo gizakiek, gainera, aldaka estuagoak dituzte, bai ar zein emeen artean. Aldakak hala ere zabalagoak dira latitude altuetan eta hori izan zitekeen arrazoietako bat.<ref name="Aldaka">FRANCISCUS, ROBERT G. 2009. When did the modern human pattern of childbirth arise? New insights from an old Neandertal pelvis. PNAS June 9, 2009 vol. 106 no. 23 9125-9126</ref> [[Iskion]] hezurra ere ezberdina da, primitiboagoa zelarik Neandertalen artean. Tamalez ez da ezagutzen ''[[Homo erectus]] ''en iskion hezurraren forma eta, beraz, ezin da jakin zein izan den bakoitzaren arbaso zuzena ikuspegi hau erabilita.<ref name="Iskion">MARCHAL, FRANÇOIS. 2000. A new morphometric analysis of the hominid pelvic bone. Journal of Human Evolution (2000) 38, 347–365. doi: 10.1006/jhev.1999.0360</ref>
 
== Erreferentziak ==

Nabigazio menua

Tresna pertsonalak

Izen-tarteak

Aldaerak