Dura

Dura
Euskal Herria
Kokapena
Herrialdea	Araba
Udalerria	Arratzua-Ubarrundia
Geografia
Koordenatuak	42°53′25″N 2°38′25″W
Garaiera	541 m
Demografia
Biztanleria	333 (2017)

Dura (azentua bigarren silaban^{[erreferentzia behar]}) Arabako herria da, Arratzua-Ubarrundia udalerriko burua (fusioa baino lehen, Arratzu udalerri zaharrean zegoen). Izen ofiziala Durana du. 541 metroko garaieran dago, Zuia-Gorbeialdeko eskualdean. 324 biztanle ditu (2006).

Geografia

Gasteizko erdialdetik 6,5 kilometrotara dago, iparralderantz. Zadorra ibaiaren ezker urertzean dago kokatuta, Arabako Lautadako parte delarik. A-1 eta A-240 autobiak herriaren ingurutik igarotzen dira.

Historia

Dura lehen aldiz 1025. urteko dokumentu batean (Donemiliagako goldean) dator aipaturik, Durana, nahiz eta bere jatorria askoz lehenagokoa izan daitekeen. Durana aldaera agertzen da latinez eta erromantzez idatzitako dokumentazioan baina Dura- aldaera oraindik ere bizirik aurkitu zen XXI. mendeko onomastika ikerketetan.

Etimologia

Toponimoaren etimologia antroponimo erromatar batetik datorrela pentsatzen da (Latinez) Durus: *(uilla), hau da Durus delako baten jabegoa, etxea, borda edo antzeko zerbait. Durana horretatik euskarazko ohiko bilakaera proposatu da, sudurkari ahularen galera: *Durãɦ̃ã > Dura. 1521ean gudu garrantzitsu baten eszenatoki izan zen, non arabar komuneroak garaituak izan ziren.

Demografia

Durako biztanleria

Ekonomia

Durako jarduera ekonomiko tradizionala zerealaren nekazaritza da. Hala ere, biztanleriaren gehiengoak zerbitzu sektorean lan egiten du, Gasteizen hurbiltasunagatik, non herritar askok lan egiten duten, eta Durak udalerriko zerbitzu gehienak batzen dituelako (ikastola, anbulatorioa, e.a.). Gainera, merkataritza eta ostalaritza jardueraren bat ere badago.

Ondasun nabarmenak

• San Esteban protomartiriaren parrokia: Estilo erromanikoko eraikin garrantzitsua, XIII. mendekoa. Nabarmentzekoa da elizaren ataria, oso ondo kontserbatu baita.

• 
  San Esteban elizaren kanpandorrea
• 
  San Estebanen elizako arkupeak
• 
  San Esteban elizako ataria
• 
  Ezkerreko kapitelak
• 
  Eskuineko kapitelak
• 
  Absidea

Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Araba Bus  Zerbitzua   Hasiera   Ibilbidea   Amaiera ⁠ 18 Gasteiz (unibertsitatea) Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (geltokia) • Gasteiz (Alas/Boulebard) • Dura • Luku • Urbina • Goiain • Legutio • Otxandio (ospitalea) • Otxandio (Anteparaluzeta) • Abadiño (Amaitermin) • Urkiola (santutegia) • Urkiola (Santi Gaztelu) • Mañaria • Mañaria (Aldabarrena) • Izurtza (Ortuzar) • Izurtza (Eleizalde) • Iurreta (Maspe) Durango (Landako)

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

Eskualdeko Garraioa  Zerbitzua   Hasiera   Ibilbidea   Amaiera ⁠ 6b Gasteiz Legutio Dura Zurbao • Arzubiaga • Langara Ganboa • Zirao • Betolatza • Luku • Urbina • Urrunaga • Nafarrate Gasteiz Legutio Dura

Jaiak

Herriko jaiak abenduaren 26an ospatzen dira, San Estebanen omenez. Urtarrilean Durako Txirrindulari Taldeak nazioarteko ziklo-kros proba bat antolatzen du.

Durar ezagunak

• Eusebio Vélez (1935 - ), txirrindularia.

Ikusi, gainera

• Anglo-Vasco-Navarro trenbidea

Argazki galeria

• 
  Arrazua-Ubarrundiako udaletxea
• 
• 
  Hilerria
• 
  Osasun etxea
• 
  Sologana gizarte etxea

Bibliografia

• Alava, pueblo a pueblo. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

Kanpo estekak

• Done Eztebe Lehen Martiriaren eliza - Bisita birtuala

• Datuak: Q2743046
• Multimedia: Durana / Q2743046

Artikulu hau Arabako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.