Arratzua-Ubarrundia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Arratzua-Ubarrundia
 Araba, Euskal Herria

Arratzua-Ubarrundiako armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Araba
Eskualdea Zuia-Gorbeialdea
Izen ofiziala Escudo de Arrazua-Ubarrundia.svg Arratzua-Ubarrundia[1]
Alkatea ()
Posta kodea 01520
INE kodea 01008
Herritarra arratzuar, ubarrundiar[2]
Kokapena
Koordenatuak 42° 53′ 25″ N, 2° 38′ 21″ W / 42.890277777778°N,2.6391666666667°W / 42.890277777778; -2.6391666666667Koordenatuak: 42° 53′ 25″ N, 2° 38′ 21″ W / 42.890277777778°N,2.6391666666667°W / 42.890277777778; -2.6391666666667
Arratzua-Ubarrundia hemen kokatua: Araba
Arratzua-Ubarrundia
Arratzua-Ubarrundia
Arratzua-Ubarrundia (Araba)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 57,41 km2
Garaiera 527 (Duran) metro
Distantzia 6.5 km Gasteiza
Demografia
Biztanleria 1.025 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -21)
% 54,36 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 45,64
Dentsitatea 17,85 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[3]
Green Arrow Up.svg% 36,82
Zahartze tasa[3] % 24,9
Ugalkortasun tasa[3] ‰ 34,83
Ekonomia
Jarduera tasa[3] % 82,22 (2011)
Genero desoreka[3] % 5,66 (2011)
Langabezia erregistratua[3] % 6,66 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 28,13 (2010)
Euskararen erabilera % 5,0 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1920. urtea
Webgunea http://www.arrazua-ubarrundia.com/

Arratzua-Ubarrundia[2] Arabako erdialdeko udalerri bat da, Zuia-Gorbeialdea eskualdeko txikiena. Gasteiztik zazpi bat kilometro iparraldera dago.

Udalerria Arratzua eta Ubarrundia udalerriak batu zirenean sortu zen. Ondoren Ganboako lur zati bat ere batu zitzaion, hain zuzen Langara Ganboa dagoen zatia.

Bertan dago Uribarri Ganboako urtegiaren zati handi bat, baita presa bera ere. Uribarri Ganboan gasteiztarrek aisialdirako erabiltzen dituzten hainbat instalazio daude.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uribarri Ganboako urtegia eta Arratzua-Ubarrundiako lurrak

Udalerriaren zati handi bat Uribarri Ganboako urtegiak betetzen du, udalerriaren erdian, eta horrek Arratzua-Ubarrundiko lurrak hiru eremutan banatu ditu. Iparraldeko eremua menditsu eta basotsua da, Elgea mendilerroaren hegoaldeko mazeletan kokaturik baitago. Bertan daude Landa eta Uribarri-Ganboa herriak, eta udalerriko tontorrik garaiena, Usakoatxa (913 metro). Mendebalderago beste lur zati bat dago, hain menditsua ez dena baina bai muinoz tartekatutako labore lurrez osatutakoa. Luku eta Betolatza dira herri nagusiak. Hegoalderantz hirugarren eremua dago, Gasteizko udalerrian mihi bat bezala sartzen dena eta Zadorra ibaiaren ibarraren ezkerraldea betetzen duena. Eskualde hori muinoz osaturik dago urtegiaren ertzean, Langara Ganboa inguruetan, eta lauagoa da hegoalderantz. Bertan daude udalerriko herri nagusiak: Arroiabe, Dura eta Zurbao.

Zadorra ibaia 540 metro inguruko garaieran irteten da urtegitik, eta ondoren hurrengo herrietatik igarotzen da: Arroiabe, Mendibil eta Dura, eta azkenean, Eskalmenditik pasatu ondoren, Gasteizko udalerrira sartzen da Salburuko parkean.

Urtegiaren erdian bi uharte daude: Zuhatza uhartea eta Zaldien uhartea.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdi Aroan eskualdean borroka handiak izan ziren ahaide nagusien arteko liskarretan, oinaztar eta ganbotarren artean, alegia.

Udalerria 1920an sortu zen, aurreko Arratzua eta Ubarrundia udalerri ohiak uztartu eta gero. 1957an, Uribarri Ganboako urtegiaren eraikitzea zela eta, desagertu zen Ganboa udalerriaren herri bi ere hartu zituen bere baitan: Langara Ganboa eta Mendizabal, azken hau dagoeneko desagertua.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arratzua-Ubarrundiako udalerria ondorengo herriek osatzen dute, alfabetikoki eta udalerri ohia markaturik:

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arratzua-Ubarrundiako biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, EAJko Rufino Saez de Ibarra hautatu zuten alkate.

Arratzua-Ubarrundiako udalbatza

Alderdia

2011ko maiatzaren 22

Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
3 / 7
178 (% 34,63)
Bildu
2 / 7
166 (% 32,3)
Alderdi Popularra (PP)
1 / 7
91 (% 17,7)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
1 / 7
79 (% 15,37)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean
Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak
Alderdi politikoa 2015[4] 2011[5] 2007[6] 2003[7] 1999[8] 1995[9] 1991[10] 1987[11] 1983[12] 1979[13]
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)  %39,44 3  %33,52 3  %48,24 4  %57,82 5  %39,81 4  %47,43 4  %45,18 4  %60,63 5  %60,67 5  %37,85 3
Euskal Herria Bildu (EH Bildu) / Bildu  %36,25 3  %31,26 2 - - - - - - - - - - - - - - - -
Alderdi Popularra (PP)  %12,95 1  %17,14 1  %18,75 1  %21,09 1  %18,71 1  %17,06 1  %9,34 0 - - - - - -
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)  %6,97 0  %14,88 1  %16,41 0  %17,23 1  %16,55 1  %11,98 1  %27,71 2  %35,19 2  %36,33 2  %27,97 2
Eusko Abertzale Ekintza (EAE) - - - -  %14,06 1 - - - - - - - - - - - - - -
Arabar Batasuna (UA) - - - - - -  %2,49 0  %5,28 0  %10,76 0 - - - - - - - -
Euskal Herritarrok (EH) - - - - - - - -  %17,51 1 - - - - - - - - - -
Herri Batasuna (HB) - - - - - - - - - -  %10,76 1  %16,27 1 - - - - - -
Zentro Demokratikoaren Batasuna (UCD) - - - - - - - - - - - - - - - - - -  %34,18 2

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arratzuar eta ubarrundiar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «ARRATZUA-UBARRUNDIA: Udalerriaren izena euskal grafiara egokitzea», Arabako Lurralde Historikoaren Aldizkari Ofiziala, 43. zenbakia, 2012-04-16, 3847. orrialdea.
  2. a b Euskara baturako, Arratzua-Ubarrundia udalerri izena eta arratzuar, ubarrundiar herritar izenak arautu ditu Euskaltzaindiak. Ikus Euskaltzaindiaren 150. araua: «Arabako herri izendegia».
  3. a b c d e f   Euskal Herriari Begira, Udalbiltza, http://udalbiltza.eus/eu/euskal-herriari-begira .
  4. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 2015.
  5. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 2011.
  6. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 2007.
  7. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 2003.
  8. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 1999.
  9. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 1995.
  10. Arratzua-Ubarrundia ko udal hauteskundeak 1991.
  11. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 1987.
  12. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 1983.
  13. Arratzua-Ubarrundiako udal hauteskundeak 1979.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arratzua-Ubarrundia Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa