Eskalda

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Eskalda
Tournai JPG05.jpg
Datu orokorrak
Luzera 355 km
Geografia
Schelde Relief (de).png
Koordenatuak 49° 59′ 11″ N, 3° 15′ 59″ E / 49.9864°N,3.2664°E / 49.9864; 3.2664Koordenatuak: 49° 59′ 11″ N, 3° 15′ 59″ E / 49.9864°N,3.2664°E / 49.9864; 3.2664
Herrialdea Frantzia, Belgika eta Herbehereak
Hidrografia
Ur-emaileak
Arroaren azalera 35.500 km²
Arro hidrografikoa Scheldt basin Itzuli
Iturburua Gouy
Bokalea Ipar itsasoa

Eskalda[1][2] (frantsesez: Escaut; nederlanderaz: Schelde, ˈsxɛldə ahoskatua) Mendebaldeko Europako ibaia da. Frantzian jaioa, Belgika eta Herbehereak zeharkatzen ditu.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere bokalea, baita Mendebaldeko Eskalda izenaz ezaguna, artifizialki bideratuta dago, polderrez beteta.

Iturria 97 metroko altueran dagoenez, 50° 00′ 09″ N, 3° 15′ 20″ E / 50.00250°N,3.25556°E / 50.00250; 3.25556, koordenadetan kokatuta, beherakada txikia du eta berez, oso ibai geldoa da.

Frantziako Aisneko departamenduan sortzen da eta Cambrai eta Valenciennesko hirietatik igarotzen da. Iparraldeko ikatz arroak eta industrialdeak ureztatzen ditu, dauzkan ibaiadar (Scarpe, Leie) eta ubideei esker. Belgikan sartuta, Tournai eta Anberesko hiriak zeharkatzen ditu. Holandan sartzen da ondoren eta estuario zabal bat eratzen du han. Europako ibairik garrantzitsuenetakoa da eta ubide bihurturik dago erabat.[3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskalda ibaia Europa mendebaleko merkataritza bide garrantzitsuenetakoa izan zen Erdi Aroan, Gante eta Anberesko hiriei itsasorako irteera ematen baitzien. XVII. mendean, Amsterdam eta Rotterdamgo portuak nagusitu ziren, eta bigarren mailan geratu ziren Eskalda ibaiaren ertzeko portuak. Herbehereetako gerrek eta nazioarteko interesek ere zerikusi handia izan zuten beherapen horrekin (ibai bidezko garraioa ez zen XVIII. mende bukaera arte normaldu).[4]

Ibaiadarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Mendebaldeko Eskalda edo Honte
    • Schijn
    • Rupel
      • Nete
        • Kleine
          • Aa
          • Wamp
        • Grote Nete
          • Wimp
          • Molse
          • Laak
      • Dijle
        • Zenne
          • Maalbeek
          • Woluwe
          • Maalbeek
          • Molenbeek
          • Neerpedebeek
          • Zuun
          • Geleytsbeek
          • Linkebeek
          • Molenbeek
          • Senette
            • Hain
            • Samme
              • Thines
        • Demer
          • Velp
          • Gete
            • Gete Nagusia
            • Gete Txikia
          • Herk
        • Voer
        • IJse
        • Nethen
        • Laan
          • Zilverbeek
        • Thyle
    • Durme
    • Dender
      • Mark
      • Ruisseau d'Ancre
      • Zulle
      • Ekialdeko Dender
      • Mendebaldeko Dender
    • Leie
      • Mandel
      • Heulebeek
      • Gaverbeek
      • Douve
      • Deûle edo Feule
        • Marque
        • Souchez
          • Carency
          • Saint-Nazaire
      • Laquette
      • Lawe
        • Brette
        • Blanche
        • ruisseau de Caucourt
        • fossé d'Avesnes
      • Clarence River
        • Nave
      • Becque
    • Zwalm
    • Kluisbergen
      • Rhosne
    • Scarpe
      • Crinchon
      • Ugy
    • Haine
      • Trouille
      • Hogneau
        • Honelle
          • Aunelle
          • Honelle Nagusia
          • Honelle Txikia
    • Rhonelle
    • Écaillon
    • Selle
    • Torrent d'Esnes
    • Sensée
      • Hirondelle
    • Erclin
    • Eauette

Zeharkatzen dituen udalerri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Eskalda Aldatu lotura Wikidatan