Iñaki Irigoien

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Iñaki Irigoien
Iñaki Irigoien.jpg
Bizitza
Jaiotza Bilbo1935eko uztailaren  30a (83 urte)
Herrialdea  Bizkaia, Euskal Herria
Familia
Anai-arrebak
Hezkuntza
Hizkuntzak euskara
gaztelania
Jarduerak
Jarduerak dantzaria, ikertzailea eta soziologoa
Kidetza Euskal Dantzarien Biltzarra
Beti Jai Alai (dantza taldea)
Dindirri

Iñaki Irigoien Etxebarria (Bilbo, 1935eko uztailaren 30a[1]) dantzari, irakasle, ikertzaile eta dantza bultzatzailea da. Dindirri dantza taldean dantzari eta zuzendari izan zen.

Dantzari (1952-1960) eta dantza-zuzendaria (1960-1970)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iñaki Irigoienen omenez Dantzariak aldizkariak atera zuen 58. ale bereziko azala.

Dantzan Basurtuko (Bilbo) Beti Jai Alai taldean ikasi zuen, Igorrekoa zen Silvestre Elezkano Txilibrin irakaslearekin. 14 urterekin hasi zen; Alfonso Irigoien bere anai zaharrena zena ere talde berean ibiltzen zen garai hartan. Baina Dindirri taldean geroago hasi zen 1952an ; hasieran zortzi urtez dantzari, baina gero 1950ean Txelu Etxebarriak zuzendari-lanak utzi zituenean Irigoienek hartu zuen zuzendaritza hamar urtez.[2][3]

Aurrezkua Begoñan (Villaamil, 1850). Koadro hau eta antzekoak izan dira iturria Begoñako aurreskua berreskuratzeko. Jantzietarako batez ere

Soziologo eta dantza-ikertzailea (1970-1978)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztetan ezin eta 35 urterekin hasi zen soziologia ikasi zuen Deustuko Unibertsitatean 1970tik 1975era bitarte, eta geroago dantza tradizionalaren alde soziologikoak ere aztertu ditu: aldaketak gizartean eta dantzetan, emakumeen papera folkloreko dantzetan, dantza ikasketen eza, dantzaren herrikoitasuna, eta dantzaren osasuna.[2] Dantzaren herrikoitasuna dela eta, erromeriaren funtsa denok dantzan egitea dela defenditu izan du beti, dantza ez dela trebeen kontua bakarrik. Fandangoa, arin-arina eta biribilketa edozein herritako plazan dantzatzen zen lehen. «Neska-mutilen artean egiten da jota. Horregatik, plazetan eta erromerietan oso arrakastatsua zen». Bi pertsonen arteko hizkuntza da, eta bi pertsona horiek aukeratzen dituzte pausoak eta mugimenduak. «Ligatzeko dantza da jota, jolas bat».[4]

Euskal Dantzarien Biltzarreko lehendakaria (1978-1990)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal Dantzarien Biltzarra eta Bizkaiko Dantzarien Biltzarra erakundeen sortzaileetako bat izan zen, baita horien lehendakaria ere 1978tik 1990era arte gutxienez.[5] 1978an bertan antolatu zuen Iruñean Dantzari Egun arrakastatsua eta Basauriko Dantza Agerketak ere antolatu izan ditu. Bestalde hainbat dantza ikertu eta berreskuratu ditu gero, besteak beste, Bilboko dantzak, Begoñako aurreskua eta ezpata-dantza, Oñatiko dantzak, Xemeingo ezpata-dantza, Lekeitioko kaxarranka, Durangaldeko dantzak (Berriz eta Garai).[2][6]

Omenaldiak (2013)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bilboko Euskal Museoak eta Bizkaiko Dantzarien Biltzarrak omenaldia eskaini zioten 2013ko apirilaren 13an museoan bertan, eta hurrengo astean Unamuno plazan ere Durangaldeko dantzen erakustaldi batekin.[7]

2013an Dantzariak aldizkariak ale berezi oso bat argitaratu zuen Iñaki Irigoienen omenez.[8][9][10]

Eusko Ikaskuntzak banatzen duen Manuel Lekuona Sariko hautagaia izan zen 2017ko edizioan beste hauekin batera: Fermin Leizaola, Jon Kortazar, Andres Iñigo eta Jokin Apalategi. [11]

Argitalpenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Errebonbilloak. Gerediaga Elkartea. Elorrioko Udala.
  • (Gaztelaniaz)Las fiestas de Bilbao. Danzas y músicas entre los siglos XVI y XIX. Bidebarrieta aldizkaria
  • (Gaztelaniaz)Baile al suelto en Euskal Herria: formas populares y evoluciones coreográficas. Eusko Ikaskuntza.
  • (Gaztelaniaz)Garai: Costumbres, Fiestas y Danzas. Garai.
  • (Gaztelaniaz)Tamborileros en Bilbao Durante el siglo XIX. Txistulari y Bidebarrieta aldizkaria

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) Rosana Lakunza: Iñaki Irigoien: “En este pueblo, cada momento tiene su danza”
  2. a b c   «Iñaki Irigoien» Bizkaiko Dantza Testigantzak. Dantza Webgunea, Bilbo https://dantzan.eus/bideoak/inaki-irigoien. Noiz kontsultatua: 2017-07-22 .
  3.   Morales, Marta [http://www.deia.com /2016/03/06/ortzadar/inaki-irigoien-rdantza-hizkuntza-bat-dar Iñaki Irigoien: “Dantza hizkuntza bat da”. Deia (2016-0306)] http://www.deia.com /2016/03/06/ortzadar/inaki-irigoien-rdantza-hizkuntza-bat-dar. Noiz kontsultatua: 2017-07-21 .
  4.   Zuazo, Pello A. «Oraindik ere, eskuak airean» Berria http://www.berria.eus/paperekoa/1833/038/001/2016-02-04/oraindik_ere_eskuak_airean.htm. Noiz kontsultatua: 2017-07-21 .
  5.   «Euskal Dantzarien Biltzarra : HISTORIA» Euskal Dantzarien Biltzarra http://www.dantzagune.eus/eu/historia/. Noiz kontsultatua: 2017-07-21 .
  6.   Media, F. M. K. (2013-04-03) Iñaki irigoien https://vimeo.com/63287075. Noiz kontsultatua: 2018-06-18 .
  7.   Brea, Unai «Bizkaia dantzari» Argia (2013-05-12) http://www.argia.eus/argia-astekaria/2368/bizkaia-dantzari. Noiz kontsultatua: 2017-07-21 .
  8.   dantzancom «Dantzariak 58» Dantzariak https://dantzan.eus/argitalpenak/dantzariak-58. Noiz kontsultatua: 2017-07-22 .
  9.   Euskal Dantzarien Biltzarra Edb (2013-04-18) Iñaki Irigoien-i omenaldia (Iñakiren hitzak) https://www.youtube.com/watch?v=03CE4fXTgvw. Noiz kontsultatua: 2018-06-18 .
  10.   EiTB (2013-04-15) El mundo de la danza vasca rinde homenaje a Iñaki Irigoyen https://www.youtube.com/watch?v=gxPjJ9pbDEU. Noiz kontsultatua: 2018-06-18 .
  11.   Sariak - Manuel Lekuona Saria: Zure bozkak, erabakitzen du, -2017/07/06-Manuel Lekuona Saria: Zure bozkak, erabakitzen du http://www.eusko-ikaskuntza.eus/eu/albisteak/manuel-lekuona-saria-zure-bozkak-erebakitzen-du/al-24650/. Noiz kontsultatua: 2017-07-22 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]