Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Jose Maria Usanditzaga

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jose Maria Usandizaga» orritik birbideratua)
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Jose Maria Usanditzaga
José María Usandizaga.jpg
Bizitza
Jaiotza Donostia1887ko martxoaren 31
Herrialdea  Gipuzkoa, Euskal Herria
Heriotza Donostia1915eko urriaren 5a (28 urte)
Hobiratze lekua Polloeko hilerria
Heriotza modua berezko heriotza tuberkulosia
Hezkuntza
Hizkuntzak euskara
gaztelania
Irakaslea(k) Vincent d'Indy
Jarduerak
Jarduerak musikagilea eta piano-jotzailea
Mugimendua Euskal Pizkundea
Genero artistikoa opera
zarzuela
Musika instrumentua pianoa

Jose Maria Usanditzaga Soraluze[1] (Donostia, Gipuzkoa, 1887ko martxoaren 31 - ib., 1915eko urriaren 5a) musikagile, konpositorea eta piano-jotzailea izan zen. Zarzuela eta opera generoak ere landu zituen.[2]

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterrian egin zituen ikasketak Cendoya eta B. Pagolarekin.[3] Parisa joan zen bizitzera eta lan egitera, 14 urterekin. Bertoko Schola Cantorumen konposizio ikasketak egin zituen V. D’Indyrekin eta piano ikasketak Gabriel Grovlezekin.[4] 1906. urtean Donostiara itzuli zen eta bandarako lanak idatzi eta aurkeztu zituen. 1911. urtean euskaraz idatzitako "Mendi-Mendiyan" opera aurkeztu zuen berebiziko arrakastaz. 1914. urtean Las Golondrinas aurkeztu zuen, arrakasta handiz, Madrilen; hasieran zarzuela gisa aurkeztu bazen ere, Ramón, bere anaiak, opera bihurtu zuen geroago.[5] Frantses eskolaren eta Pucciniren antzerkiaren eraginak antzematen zaizkio, baina aldi berean euskal sena ere nabari zaio; hala, Guridirekin batera, euskal musika eskolaren sortzaile izan zen.[6]

Erromantizismo garaikoa, Jesus Guridirekin batera euskal operaren aitatzat hartzen dute aditu askok. Izan ere, genero honen euskarazko lehenengo lana berak idatzi zuen, "Mendi-Mendiyan", 1911ko maiatzaren 21ean Bilbon arrakastaz estreinatutakoa, Campos Eliseos antzokian.

1915ean tuberkulosik jota hil zen.

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Orkestrarako[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Suite en La (1904).
  • Dans la mer (1904).
  • Obertura sinfónica sobre un tema de canto llano (1905).
  • Irurak Bat (1906).
  • Bidasoa (1906).
  • Euskal festara (1906).

Ganbera-musika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Cuarteto en Sol (1905).
  • Fantasía para violoncello y piano (1908).

Pianorako[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Hassan y Melihah, fantasia.

Abesteko[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]