Lourdes Oñederra
| Lourdes Oñederra | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotzako izen-deiturak | Miren Lourdes Oñederra |
| Jaiotza | Donostia, 1958ko ekainaren 9a (67 urte) |
| Herrialdea | |
| Hezkuntza | |
| Heziketa | Iowako Unibertsitatea |
| Tesi zuzendaria | Koldo Mitxelena |
| Doktorego ikaslea(k) | Agurtzane Elordui Urkiza Oroitz Jauregi Saioa Larraza (en) Camilo Diaz Romero |
| Hizkuntzak | euskara gaztelania |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | hizkuntzalaria, idazlea, filologoa eta ikertzailea |
| Lantokia(k) | Euskal Autonomia Erkidegoa |
| Enplegatzailea(k) | Euskal Herriko Unibertsitatea |
| Jasotako sariak | |
| Kidetza | Euskaltzaindia Udako Euskal Unibertsitatea |
Miren Lourdes Oñederra Olaizola (Donostia, Gipuzkoa, 1958ko ekainaren 9a) euskal hizkuntzalaria (fonologian espezializatua), ikerlaria eta euskal idazlea da. Hispaniar Filologian lizentziatua eta Euskal Filologian doktorea, Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle katedraduna da, eta euskaltzain oso izendatu zuten 2007ko azaroaren 30ean. Euskadi Literatura Saria jaso zuen 2000. urtean Eta emakumeak sugeari esan zion eleberriarekin.[1] Fonologia-alorrean jardun zuen ikerketan eta erretiroa hartu artean fonologiazko eta fonologiaren eta morfologiaren arteko interfazearen gaineko eskolak eman zituen Euskal Ikasketetako Graduan.
Lanak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
1987an Palatizazioa euskaraz izenburuko doktorego-tesia aurkeztu zuen EHUn Koldo Mitxelenaren zuzendaritzapean.[5] Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, Lourdes Oñederrak sorturiko 50 lan baino gehiago bildu dira, gehienbat euskararen fonetika-fonologia kontuez.[6]
Euskararen egoera dela eta, 2024ko irailean zera esan zion Berria egunkariko Miren Telleria Mujika kazetariari:
«Uste badugu denok beti euskaraz hitz egitea lortuz gero euskara salbatuko dela, jai daukagu.»[7]
Nobela
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Eta emakumeari sugeak esan zion (1999, Erein). Lau erdaratara itzuli diote: gaztelaniara (Y la serpiente dijo a la mujer, Bassarai, 2000), ingelesera (And the serpent said to the woman, University of Nevada, 2005), errusierara (I skazala zmeia zhenschchine, Izdatelstvo Evropejskogo universiteta, 2008), eta italierara (E il serprente disse alla donna, Libe edizioni, 2017)
- Intemperies (babes bila) (2013, Erein). Gaztelaniara itzuli diote (Intemperies, Erein, 2015).
- Azken batean. (2025, Erein).[8]
Haur literatura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- «Anderson anderearen gutizia» in Gutiziak (2001, Txalaparta)
Itzulpenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Sommer Jaunaren istorioa (2007, Erein). Jatorrizko idazlea: Patrick Süskind.
Hizkuntzalaritza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Euskal fonetika-fonologiaren ikasketarako gaiak (2015). Oroitz Jauregi Nazabal, Lurdes Oñederra Olaizola. Euskal Herriko Unibertsitatea. ISBN: 978-84-9082-131-2.[9]
- Fonetika fonologia hitzez hitz (2004). Euskal Herriko Unibertsitatea. ISBN: 84-8373-659-484-7585-267-X.
- Euskal fonologia. Palatizazioa, asimilizazioa eta hots sinbolismoa (1990). Euskal Herriko Unibertsitatea. ISBN: 84-7585-267-X.
- Basque [elkarlanean] (Croom Helm, 1988).
- Palatizazioa euskaraz. Doktorego tesia. 1987 [formatu digitalean argitaratua, 2009].[10]
Sariak eta errekonozimenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ortzadar saria (2020) jaso du Euskal literatura eta kultura sustatzeko urte luzeetan zehar egin duen lan eskergagatik.[11]
- 2019: UPV/EHUren omenaldia, Emakumeen Nazioarteko Egunean, Arteak eta Giza Zientziak jakintza-arloan egindako lan akademikoa eta ikerketa-lana aitortzeko.[12]
- Euskadi Literatura Saria (2000)
- Zilarrezko Euskadi Saria (2000)
- Kritika saria (1999)
- Beterriko liburua saria (1999)
Bibliografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Zortzi unibertso, zortzi idazle (Alberdania, 2006)
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Urkiza, Ana. (2006). Zortzi unibertso zortzi idazle: elkarrizketak. Alberdania ISBN 84-96643-37-9..
- ↑ Mitxelena, Koldo. (2022). «Scholia, zuhaitz akademikoa» Scholia (kontsulta data: 2022-10-18).
- ↑ Lindemann, David. (2023). «Miren Azkarateri esker onez» web-argitalpena.adm.ehu.es ISBN 978-84-1319-536-0. (kontsulta data: 2023-05-31).
- ↑ Lindemann, David; Astigarraga Pagoaga, Aitzol; Bidaguren Ajuria-Auzokoa, Marije; Delgado Martinez, Emilio; Gonzalez Larrañaga, Galder; Sarasola Gabiola, Kepa. (2023). "Inguma eta Wikidata uztartuz, euskarazko zientziaren ezagutza-graforantz". Liburu honetan: Miren Azkarateri esker onez (Editorea: D. Lindemann). UPV-EHU ISBN 193-210. (kontsulta data: 2023-10-30).
- ↑ Oñederra Olaizola, Lourdes. «Palatizazioa euskaraz» (PDF) Tesiker, Euskarazko doktorego-tesiak (kontsulta data: 2019-12-13).
- ↑ Lourdes Oñederraren produkzioa Inguma datu-basearen arabera (>50 produktu).
- ↑ ««Uste badugu denok beti euskaraz hitz egitea lortuz gero euskara salbatuko dela, jai daukagu»» Berria 2024-09-13 (kontsulta data: 2024-09-20).
- ↑ Astiz, Iñigo. (2025-09-29). «Udazkeneko literatur loraldia: argitaletxe berri bat, Atxagaren nobelarako itzulera eta beste 93 istorio» Berria (kontsulta data: 2025-09-30).
- ↑ Jauregi Nazabal, Oroitz; Oñederra Olaizola, Lurdes. (2015). Euskal fonetika-fonologiaren ikasketarako gaiak. UPV/EHU arg ISBN 978-84-9082-131-2. (kontsulta data: 2022-12-23).
- ↑ Oñederra Olaizola, Miren Lourdes. (1987). Palatizazioa euskaraz. UPV/EHU (kontsulta data: 2023-06-05).
- ↑ www.noticiasdenavarra.com (kontsulta data: 2021-01-20).
- ↑ «UPV/EHUk bost emakume omendu ditu, irakaskuntzaren, ikerketaren eta zabalkundearen arloan egindako lanagatik - Info» UPV/EHU (kontsulta data: 2019-03-07).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Lourdes Oñederrarekin elkarrizketa: "Uste badugu denok beti euskaraz hitz egitea lortuz gero euskara salbatuko dela, jai daukagu." Berria 2024.09.13
- «Lourdes Oñederra», Literaturaren Zubitegia.
- Gorka Erostarbe: «Lourdes Oñederra: "Zaila da eguneroko bizitza, beste munduko arazorik ez denean ere"», Berria, 2013-04-16.
- Lourdes Oñederra, Inguma datu-basean