Samuel Johnson

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Samuel Johnson
Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg
Bizitza
Jaiotza Lichfield1709ko irailaren 18a
Herrialdea  Erresuma Batua
Heriotza Londres1784ko abenduaren 13a (75 urte)
Hobiratze lekua Westminster abadia
Familia
Aita Michael Johnson
Ama Sarah Ford
Ezkontidea(k) Elizabeth Porter  (1736ko uztailak 9 -
Hezkuntza
Heziketa Pembroke College
(1728ko urriak 31 - 1731)
Hezkuntza-maila Master of Artsa
Hizkuntzak ingelesa
Lanbidea
Lanbidea hiztegigilea, hizkuntzalaria, poeta, literatura historialaria, idazlea, maisua, literatura kritikaria, biografoa eta saiakeragilea
Sinesmenak
Erlijioa anglikanismoa

Samuel Johnson (Lichfield, Staffordshire, 1709ko irailaren 18agreg./irailaren 7ajul. - Londres, 1784ko abenduaren 13a) ingeles idazle eta lexikografoa izan zen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Samuel Johnsonen «Ingeles hizkuntzaren hiztegia»-ren lehen liburukia

Oxforden hasi zituen letra-ikasketak, baina, dirurik ez zuela eta, Londresa itzuli zen 1737an. Ospea hartu zuen, egunkarietan (Gentleman´s Magazine, 1741-1744) idatzi zituen artikuluei eta argitara eman zituen bi satira-poemari esker: London (1742, «Londres») eta The Vanity of Human Wishes (1749, «Giza nahikerien hutsalkeria»). 1746an hasi zen Dictionnary of the English Language (1746-1754, «Ingeles hizkuntzaren hiztegia») hiztegi handia prestatzen, eta 1754an argitaratu zuen XVIII. mendeko ingeles hiztegia ezagutzeko ezinbesteko bihurtu den obra. Ospe handia eman zion obra hark, baina bitartean ez zituen literatura eta kazetaritza bazter utzi.

1750. urtean hasi zen The Rambler («Ibiltaria») egunkaria argitaratzen, eta, 1758an, The Idler («Nagia») aldizkariak jarraitu zion kazeta honi. The History of Rasselas, Prince of Abyssinia eleberri moralista argitaratu zuen ondoren (1759, «Rasselas Abisiniako printzearen historia»). Entziklopedia moduko lan bati ekin zion bizitzako azken urteetan, The Lives of the Most Eminent English Poets (1777, «Ingeles poeta nagusien bizitza»).

Bere garaiko literaturan eragin handia izan zuen Samuel Johnsonek, bere lagunekin (Edward Gibbon, Joshua Reynolds eta Edmund Burkerekin) osatu zuen taldeak, batez ere. Hizkuntzei buruz, esaldi ezagun hau idatzi zuen: «Mintzaira pentsamenduaren janzkera da. Hizkuntzan nazio baten zuhaitz genealogikoa dago.» (1784).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Samuel Johnson Aldatu lotura Wikidatan