Zentralismo demokratiko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Artikulu hau serie honen zatia da:
Komunismoa
Communist star with golden border and red rims.svg
Oinarrizko kontzeptuak
Filosofia marxista
Klase borroka
Internazionalismo proletarioa
Alderdi komunista
Agiri Komunista
Ideologiak
Marxismoa  Leninismoa  Maoismoa
Marxismo-leninismoa
Troskismoa  Jutxe
Ezkerrekoa  Kontsejismoa
Erlijiosoa  Anarkista
Komunismoaren Internazionalak
Liga Komunista
Lehen Internazionala
III. Internazionala
IV. Internazionala
Komunista nabarmenak
François-Noël Babeuf
Karl Marx
Friedrich Engels
Piotr Kropotkin
Rosa Luxemburg
Vladimir Lenin
Josef Stalin
Leon Trotski
Mao Zedong
Che Guevara
Fidel Castro
Argala
Pertur
Gertuko kontzeptuak
Anarkismoa
Antikapitalismoa
Antifaxismoa
Antikomunismoa
Estatu sozialista
Zentralismo demokratikoa
Proletarioren diktadura
Komunismoaren historia
Ezker politikoa
Luxemburgismoa
Ezker Berria
Poskomunismoa
Eurokomunismoa
Titoismoa
Sozialismoa  "Estalinismoa"
Ekonomia sozialista
Sinbologia komunista

Zentralismo Demokratikoa alderdi marxista-lenininisten antolakuntza eta funtzionamendu eredua da. Zentralismo eta demokrazia kontzeptuen uztartzeak, alderdi edo antolakundeak ahalik eta eraginkorren izatearen mesedetan, militanteek egin beharreko diziplina eta askatasun pertsonalaren apaltzearen ariketa adierazten du, hain zuzen ere.

Alderdi barruan egituratuak dauden maila ezberdinei, eztabaidarako askatasun eta eskumen osoa aitortzen die eredu honek, norabide bikotasun bat ematea beharrezkotzat aitortuz: behetik gorako proposamenak eta alderantziz, modu honetan barne eztabaida demokratikoa sustatzen delarik. Behin alderdiaren gehiengoak erabaki bat hartzen duela, kide guztiek erabakia errespetatu eta gauzatzeko betebeharra dute, alderdiaren diziplinaren baitan, gehiengoak erabakitakoa onetsiz.

Leninek formulaturiko esaldi honek bikainki laburbiltzen du zentralismo demokratikoaren funtsa: askatasun osoa eztabaidarako, batasun osoa ekintzarako.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezaugarri nagusiak honako hauek diraː

  • Ezaugarri zentralista eta goitik beherako organoengatik ezeztagarria.
  • Kritika eta autokritika egiteko askatasuna alderdiaren barruan.
  • Alderidiak diziplina zorrotza, gehiengoak bozkatutako ideiarekiko gutxiengoaren subordinazioa.
  • Goi-politikoen erabakiak lotesleak dira organo baxuagoentzat.
  • Lan eta zuzenbide kolektiboak, baina banako bakoitzak betebeharrak ditu alderdiaren zuzenbidean.

Paper historikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historikoki, zentralismo demokratikoa Parisko Komunako antolakuntza moduetara lotu daiteke, Karl Marxek adierazi zituenak "Frantziako gerra zibila"-n (1871); nahiz eta bere formulazioa Leninen lan bezala hartzen den, bere obra "Zer egin?"-en (1902). Geroago aldedi komunista gehienen antolakuntza modua bihurtu zen 1917tik aurrera.