Demokrazia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Gobernu motak

Politika saila

Demokrazia talde edo erakunde bateko kide guztien iritzia berdintasunez kontuan hartzen dituen erabakitzeko modu kolektiboa da. Etimologiaz, "herriaren aginpidea" adierazten du (antzinako grezierazko hitzetatik, demos, "herria"; kratos, "gobernua"). Hain zuzen, Antzinako Greziako polisetan sortu zen demokrazia, non herritar guztiek polis edo hiriaren gobernuari buruz erabakitzen zuten. Hala, demokraziak herritar guztiek askatasunez estatuaren edo beste erakunde politiko baten gobernuari buruz erabakiak hartzen dituzten erregimen politikoak ere badira. Erabakiak kolektiboki hartzean, ordea, hainbat arazo sortzen dira: zein izango da erabaki demokratikoak hartzen diren esparrua? Zeintzuk dira erabakitzeko eskubidea edo ahalmena dutenak (alegia, zein da demos delakoa?) Nola bideratu eta antolatu behar dira erabakiak demokratikoki hartzeko modua eta ondoriozko gobernua? Erabakiak gehiengoz hartuko al dira? Inposatu al dakioke gehiengo baten erabakia gutxiengo bati? Galdera horien guztien erantzunak problematikoak dira, eta demokrazia ariketa kolektibo konplexu eta zaila bilakatzen dute.

Demokrazia ordezkatzaileak eta zuzenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egun, erregimen politiko demokratiko gehienek ordezkaritzaren bidez funtzionatzen dute (demokrazia ordezkatzaileak dira, alegia), hau da, herritarrek beraien izenean gobernatuko duten agintariak aukeratzen dituzte aldiro. Demokrazia zuzen edo partehartzaileetan, berriz, herritarrek beste gai askori buruz ere erabakitzen dituzte, agintariei haien buruen ordezkaritzarik eman gabe.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Demokrazia Aldatu lotura Wikidatan
Wikiesanetan artikulu bat dago honi buruz:
Demokrazia
Wikiztegian orri bat dago honi buruz: demokrazia .


Politika Artikulu hau politikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.