Andreu Nin

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Andreu Nin i Pérez (El Vendrell, Katalunia, 1892 - Madril, Espainia, 1937) Kataluniako politikaria izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Maisua,kazetaria eta politikari iraultzailea izan zen. Lehenik, Espainiako PSOEn integratu zen, baina berehala, 1919an CNTko kide bihurtu zen, eta erakunde anarkista horren barruan komunisten joerakoa. CNTkoek III. Internazionaleko hirugarren kongresurako eta Internazional Sindikal Gorriaren sorrera-kongresurako ordezkari izendatu zuten.

1922tik 1929ra Moskun bizi izan zen. Azkar integratu zen, errusiera eta literatura ikasi, eta Moskuko sobietetan karguak izan zituen. Halere, batez ere Internazional Sindikaleko idazkari nagusia izan zen. Baina trotskista izatea egotzi ziotela eta, 1929an Sobietar Batasunetik alde egin behar izan zuen eta Kataluniara itzuli zen. Bloc Obrer i Camperol erakundea sustatu zuen.

1931n Esquerra Comunista taldea sortu zuen. 1935ean bi erakunde horiek elkartu eta Partit obrer d´unificació marxista (POUM) sortu zenean, batzorde nagusiko kidea izan zen Nin.

1936ko otsailean Frente Popularreko diputatu hautatu zuten; Espainiako Gerra Zibila hasi zenean POUMeko zuzendari izendatu zuten; 1936ko irailetik abendura Generalitateko Justizia kontseilari izan zen. 1937ko udaberrian Bartzelonan komunisten eta anarkisten artean izandako istiluetan sobietar polizia politikoak atxilotu zuen. Izan ere, Gerra Zibilean, sobietar polizia politikoak errepublikaren eremuan lan egiten zuen ezkutuan, agintari komunistekin elkar hartuta. Madrila eraman torturatu eta hil egin zuten, Orlov jeneralaren aginduz. Orlovek Stalinen izenean lan egiten zuen.

Desagerpenaren berri eman zutenean, Francorengana joan zela, babes bila (Salamancara) esaten zuten edo Hitlerrengana (Berlina). Azkenik, KGBko artxiboeten, Orlovek Moskuko bere buruzagiei bidalitako gutun batean, Non Francoren espioia zela "frogatzeko" frogak "sortuko" zituztela azaltzen zuen.

Andreu Ninen bi iritzi[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Errusiako Iraultzaren mireslea naiz, errealitate bat delako. (...) hain zuzen ere, ekintza-printzipio bat adierazten du, komunismoa berehala ezartzeko askoa duten indar iraultzaile guztien bizikidetza-printzipioa."

CNTko kongresuan egindako hitzaldia, 1919ko abendua.

"Denbora tarte honetan, kontuan hartu beharreko gertaerak izan dira. (...) Oposizioa errepresio gupidagabea pairatzen ari da (...) Langile-klasearen bizitza-maila izugarri jaitsi da, kezkatzeko moduan. (...) Alderdiko barne-demokrazia erabat desagertu da, eta burokraziaren botereak, berriz, izugarrizko hazkundea izan du. (...) jakinaren gainean edo konturatu gabe, idazkari nagusiak diktadore bihurtzeko joera du."

1931ko urtarrilak 24

Obrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Les anarchistes et le mouvement syndical (Anarkistak eta mugimendu sindikalista) (1924): Liburu honetan anarkismoaren garrantzia Europako sindikalismoaren barruan aztertu zuen, bereziki Kataluniako kasua aztertuz.
  • Les dictadures dels nostres dies (Gure garaiko diktadurak) 1930).
  • El proletariado español ante la revolución (Espainiako langileak iraultzaren aurrean) (1931).
  • Els moviments d'emancipació nacional (Nazioaren burujabetzarako higikundeak) (1935): herrien burujabetasunaren aldeko testua.

Bestetik, errusiar eleberri batzuk itzuli zituen katalanera.

Bartzelonan, Andreu Ninen aldeko oroigarria.


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Andreu Nin Aldatu lotura Wikidatan
Wikiiturrietan badira testuak, gai hau dutenak:
Andreu Nin

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • (Katalanez) Pelai Pagès: Andreu Nin. Una vida al servei de la classe obrera. Bartzelona: Laertes, 2009.
  • (Gaztelaniaz) Gutiérrez-Alvarez, Pepe, Un Ramo de rosas rojas y una foto. Variaciones sobre el proceso del POUM. Bartzelona: Laertes, 2009. ISBN 978-84-7584-655-2

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]